SDU Journal of Media Studies
Permanent URI for this community
Browse
Browsing SDU Journal of Media Studies by Title
Now showing 1 - 14 of 14
Results Per Page
Sort Options
Item Open Access 2024 жылғы батыс өңірлеріндегі су тасқынын көрсетудегі қазақстандық БАҚ-тың рөлі(SDU Journal of Media Studies, 2025) Ақерке ОралбекБұл зерттеу 2024 жылғы Батыс Қазақстандағы су тасқынын көрсету барысында мемлекеттік бұқаралық ақпарат құралдарының рөлін күн тәртібін орнату және фрейминг теориясы аясында қарастырады. Табиғи апаттар туралы медиадағы жарияланымдар үкіметтің әрекетіне, төтенше жағдайлар қызметінің жұмысын бағалауға және азаматтардың апатқа деген көзқарасына әсер етеді. Алайда кейде БАҚ мұндай оқиғаларды сенсацияға бейімдеп, шок, дүрбелең, кейіпкерлер мен эмоциялық аспектілерге ерекше назар аударады. Бұл зерттеудің мақсаты –2024 жылғы су тасқыны қазақстандық медиада қалай көрсетілгенін және қандай фреймдер басым болғанын анықтау. Осы мақсатта Tengrinews.kz және Ақ Жайық сайттарындағы 2024 жылы24 ақпан мен 14сәуір аралығында жарық көрген 30 материалға сандық және сапалық контентталдау жүргізілді. Бұл басылымдар аудитория көлемі, ұстанымдары мен таралу ауқымына қарай таңдалды. Зерттеу нәтижесінде су тасқыны жайлы жарияланымдарда төтенше жағдайлар, Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың мәлімдемелері, зардап шеккендер, көмек көрсету, үкімет әрекеті және инфрақұрылымның бұзылуы секілді тақырыптардың басым болғаны анықталды.Item Open Access A Comparative Study of the Effectiveness of Pandemic Information Dissemination between Self-Media and Traditional Media in China and Kazakhstan(SDU Journal of Media Studies, 2025) WanhangYuIn the post-truth era, emotions and positions gradually overtake objective facts and become the dominant factors in public perception. Taking China and Kazakhstan as case studies, this study compares and analyzes the differences in the information dissemination effects of self media and traditional media during theCOVID-19in the two countries through questionnaires. Through quantitative content analysis and audience surveys, it is found that China’s self-media rapidly spread information about the epidemic by virtue of immediacy and interactivity, but some of the content exacerbated rumor dissemination due to excessiveemotionality; traditional media, although subject to policy regulation and control, showed higher consistency, but dominated in terms of public trust. In Kazakhstan, due to the relative concentration of traditional media resources, the authority of traditional media was still dominant in the early stage of the epidemic, but the fragmentation and contradiction of information in the self-media due to lax regulation weakened the public’s recognition of official information. The study further reveals that differences in audience trust in media between the two countries are influenced by political culture, media ecology, and information governance model: the Chinese public is more institutionally dependent on traditional media, while the young population in Kazakhstan prefers to obtain pluralistic information through cross-border self-media. This study provides new perspectives for comparing the mechanisms of post-truth communication in transnational contexts and suggests ways to optimize information governance strategies in public health emergencies.Item Open Access Framing Female Returnees: Media Representations of Women Repatriated from ISIS in Kazakhstan(SDU Journal of Media Studies, 2025) Tumarbike BekitovaThis paper examines how female returnees from Syria are represented in Kazakhstani media through gendered assumptions. It focuses on women repatriated under Kazakhstan’s Operation Jusan following the territorial defeat of the so-called Islamic State. The study draws on around 30 pieces of media content, including news articles from Tengrinews, Khabar, Sputnik Kazakhstan, ZTB News, Inform.kz, Caravan.kz, Azattyq, and Vlast, as well as official press releases from Akorda, the Ministry of Foreign Affairs, and the National Security Committee of the Republic of Kazakhstan. It explores how women are framed as victims, wives, mothers, or security threats, and how these portrayals intersect with national policy priorities. Gendered narratives simplify complex realities by relying on socially prescribed ideas of how men and women are expected to act during conflict. The findings show that Kazakhstani media often adopt a humane, state-centered discourse, presenting returnees as vulnerable mothers in need of rehabilitation, while simultaneously reinforcing state legitimacy through a protective, paternalistic tone. State-owned outlets tend to highlight a few “model cases” that confirm the official narrative, depoliticizing the issue and obscuring structural drivers of radicalization, which may may hinder genuine reintegration efforts. By contrast, independent media platforms offer more nuanced portrayals, granting women greater agency and situating their experiences within broader structural and social issues, although these accounts remain relatively limited. The study argues that even benevolent narratives can function as tools of political control. Recognizing the influence of gendered framings is therefore crucial for developing more inclusive approaches to transitional justice, gender equality, and sustainable security and reintegration policies.Item Open Access How Kazakhstan’s Media Covered the Nuclear Power Plant Referendum Campaign: A Comparative Study(SDU Journal of Media Studies, 2025) Dariya Zulfukharkyzy; Yelnur AlimovaIn October 2024, Kazakhstan announced its intention to construct a nuclear power plant, a decision that President Kassym-Jomart Tokayev described as “a choice for the country’s future.” The debate surrounding the project extends beyond energy policy, reflecting deeper questions about how public opinion is shaped through the media. This study analyses the coverage of the nuclear power plant issue in Kazakhstani media during the period preceding the referendum to examine how reality was constructed and which frames dominated public discourse. It compares representations in state and independent outlets, identifying whether narratives of government endorsement or critical perspectives prevailed. Through this analysis, the study evaluates the extent to which coverage met international journalistic standards and explores how language, structure, and the absence of alternative viewpoints contributed to a constrained media environment. The findings provide insight into the framing of national policy debates and the implications for pluralism, journalistic ethics, and public deliberation in Kazakhstan.Item Open Access Internet and New Media Use by Central Asian Citizens Before and Towards the End of the COVID-19 Pandemic(SDU Journal of Media Studies, 2025) Yerkebulan SairambayThis research examines the differences and similarities in the Internet, chat room, messenger, and social media use by citizens in Central Asia before and towards the end of the COVID-19 pandemic. Five stans –Kazakhstan, Kyrgyzstan, Tajikistan, Turkmenistan, and Uzbekistan –have varying levels of authoritarianism and media usage, especially new media use, might differ among these countries. Drawing on Central Asia Barometer, I demonstrate such comparisons over three years using data collected in 2019 and 2022. In addition to this, I also analyse the frequencies of Internet use by Central Asian people and which chat rooms, messengers, and social media were used most often in the region. The results and analysis show that by the end of the pandemic, citizensof all five republics began to use the Internet more, albeit in different volumes, compared to 2019. Accordingly, the frequency of use of new media (chat rooms, messengers, and social media) was also positive with varying degrees of difference.Possible explanations for these results and the usefulness of this study are discussed.Item Open Access Kazakhstan’s Proactive Measures in Addressing the Aral Sea Crisis as a Platform for Enhanced International Representation and Media Engagement(SDU Journal of Media Studies, 2025) Arailym NiyetbekAfter the collapse of the Soviet Union, the countries of Central Asia faced new challenges, including the gradual disappearance of the Aral Sea rooted in the Soviet era. This near disappearance serves as a symbol of the region’s victimisation, as the Soviets diverted the waters of what was once the fourth largest lake in the world to irrigate cotton fields and boost agricultural output. Once spanning 68,000 square kilometres, the sea has shrunk by 90%. Being a key player in Central Asia, Kazakhstan has taken the lead in regional efforts to find solutions to this critical environmental, social, and economic disaster. As a young state striving for recognition, Kazakhstan has come under close attention, implementing various initiatives, including the construction of the first sand dam in the Berg Strait and the Kokaral Dam, the signing of the Almaty Agreement, the establishment of the International Fund for Saving the Aral Sea (IFAS) and the organisation of EXPO 2017. The paper attempts to explain Kazakhstan’s efforts in resolving the crisis in the Aral Sea and its impact on its international representation and media engagement. The findings indicate that Kazakhstan’s environmental actions may potentially support not only the restoration of local ecology but also strengthen the country’s image as an important regional player in sustainable development. This paper addresses environmental diplomacy in the context of strategic action for countries seeking better positions globally while seeking solutions for pressing ecological problems.Item Open Access Understanding the Dynamics Behind the Nuclear Referendum in Kazakhstan(SDU Journal of Media Studies, 2025) Zhanel SabirovaAlong the interest of understanding motivations behind non-constitutional referendums, Kazakhstan contributes to the debate with its latest nuclear referendum held in October 2024. The paper argues that the nuclear referendum in Kazakhstan reflects national factors echoed in country’s nuclear memory, and internal political dynamics, including governmental control over public opinion and security concerns. Despite official claims of transparency, comparison with the 2022 referendum and media reporting raises doubts about the vote’s credibility. Therefore, the qualitative research method required analyzing media coverage of nuclear referendum news including headlines from state owned and independent media sources of Kazakhstan. Thematic and framed analysis was done through Taguette software to identify recurring themes and discrepancies between official narratives and public discourse. The result of the analysis demonstrated that the government owned media strongly propagating on the benefits of NPP on the economic, social, and environmental development of the country, independent media significantly focused on opposing state narratives and bringing counter arguments in the pre-referendum public debate. Overall, the 2024 referendum illustrates how the government uses controlled participation to legitimize nuclear policy while limiting genuine democratic processes. The qualitative media analysis of state controlled and independent news agencies of Kazakhstan were evaluated to assess transparency and motivations behind the referendum.Item Open Access Личность основателя как бренд компании: роль социальных сетей в продвижении и формировании репутации малого бизнеса на примере кондитерской отрасли(SDU Journal of Media Studies, 2025) Кыял ТукембаеваИсследование посвящено анализу роли личного бренда основателя в продвижении малого бизнеса в социальных сетях на примере компании «Макаронная от Сабины». Основная цель работы заключается вопределении того, каким образом личная идентичность и публичная активность создательницы бренда Сабины Темиралиевой формируют репутационный капитал компании, влияют на восприятие продуктов и определяют динамику развития бизнеса в Кыргызстане и Казахстане.Методология исследования сочетает полуструктурированные интервью с топ-менеджером и независимым маркетологом, контент-анализ социальных сетей, изучение видеоматериалов, а также полевое наблюдение в торговых точках бренда. Такой подход позволяет выявить механизмы эмоциональной коммуникации, визуальной идентичности и вовлечённости аудитории.Результаты показывают, что личный бренд Сабины стал центральным драйвером узнаваемости и роста компании. Её стиль, эмоции, визуальные решения и медийное присутствие определяют тон коммуникаций и служат источником доверия аудитории. Продуктовые инновации, ситуативный маркетинг, использование популярных персонажей, парасоциальные отношения и активная обратная связь усиливают эмоциональную ценность бренда и формируют устойчивое сообщество.Вместе с тем анализ выявляет стратегические риски: высокая зависимость бренда от личности основательницы снижает предсказуемость процессов и усложняет масштабирование. На основе модели Personal Brand Equity исследование подчёркивает необходимость балансировать между персонализированностью и институциональной устойчивостью.С практической точки зрения работа показывает, что эмоциональная коммуникация, визуальная консистентность и персонализированный подход являются ключевыми факторами успеха кондитерских брендов в Центральной Азии. В то же время для долгосрочного роста требуется развитие корпоративного бренда, укрепление внутренних стандартов и постепенное разделение личной и организационной идентичности.Item Open Access Медиадискурстағы АЭС: ақпараттық күн тәртібін қалыптастырудың ерекшеліктері мен қоғамдық қабылдауға әсері(SDU Journal of Media Studies, 2025) Асель Мергенова2024 жылдың 2 қыркүйегінде Қ.К. Тоқаев елдегі алғашқы атом электр станциясының құрылысына қатысты референдумның уақытын жариялады. Сол уақыттан бастап бұл жайт медиа кеңістікте көрініс тапқан ауқымды қоғамдық пікірталастарды тудырды. Бұл зерттеу елімізде мемлекет тарапынан қаржыландырылатын және тәуелсіз БАҚ өкілдерінің АЭС салу мәселесі бойынша халыққа ақпаратты ұсынуын зерттеу үшін күн тәртібін құру теориясын арқау етеді. Себебі мақалада қазіргі медиа дискурс шеңберінде Қазақстанда АЭС салу тақырыбы бойынша ақпараттық күн тәртібін қалыптастыру ерекшеліктерін анықтау, сондай-ақ оның қоғамның қабылдауына әсерін зерттеу мақсаты көзделді. Атап айтқанда, зерттеу келесі сұрақтарға жауап іздейді: «Мемлекетке тәуелді және тәуелсіз БАҚ өкілдерінің АЭС салуға қатысты күн тәртібі қандай?», «Орыс және қазақтілді аудиторияға да бірдей ақпарат таратылды ма?». Осы мақсатта мақала екі жетекші БАҚ-тың қазақ және орыстілді жаңалықтар сайттарына контент анализ жүргізді. Олардың біреуі толықтай үкіметтен қаржыландырылса, екіншісі тәуелсіз БАҚ. Бірінші бұқаралық ақпарат құралдары –«Егемен Қазақстан» қазақ тілінде ақпарат таратататын жаңалықтар сайты және орыс тілінде хабар таратушы –«Казахстанская правда» сайты; ал екінші БАҚ өкілдері –«Vlast.kz» сайтының қазақ және орыстілді порталы. Мәселенің тұтас бейнесін көру үшін референдумға дейінгі екі апта аралығындағы мақалалар мен жаңалықтар талданды. Себебі соңғы екі аптада салыстырмалы түрде БАҚ тарапынан ақпараттық таратылым көп болды. Барлығы n=12 жаңалық мақалалар сарапталды. Таңдалған әр БАҚ-тан үш мақаладан қарастырылды. Оның нәтижесі бойынша референдумға дейінгі екі апта ішінде мемлекеттік қаржыландырудағы БАҚ-тардың күн тәртібі АЭС құрылысына қатысты қолдау сипатында болды деген болжам расталды.Item Open Access Медиапространство в контексте публичной истории: механизмы демократизации и интерпретации прошлого(SDU Journal of Media Studies, 2025) Зульфия Имярова; Риад КурбановВ статье предлагается новый взгляд на роль массмедиа в формировании и распространении исторического знания. Медиапространство рассматривается не только как канал обмена информацией, но и как важный элемент развития «publichistory». Оно выполняет две ключевые функции:служит средством распространения и интерпретации исторического знания, а также выступает инструментом демократизации, так как снимает барьеры между узким кругом профессиональных историков и широкой аудиторией. Тем самым медиа расширяют охват слушателей и читателей, стимулируют интерес к прошлому и предоставляют различным социальным группам возможность участвовать в обсуждении значимых исторических событий и процессов. Для исследования применялись междисциплинарные методы, в том числе дискурсивный и контент-анализ современных казахстанских медиаматериалов: подкастов в социальных сетях, новостных статей, телепрограмм, документальных фильмов и онлайн-публикаций, многие из которых доступны на трёх языках (казахском, русском и английском). Эти подходы позволили выявить как позитивные, так и проблемные аспекты роли массмедиа в процессах демократизации исторического знания. Результаты исследования показывают, что медиатизация истории является одним из факторов укрепления демократических практик. Однако эффективность этого процесса во многом определяется степенью вовлечённости профессиональных историков –специалистов в узких областях, таких как медиевистика или регионоведение–в интерпретацию и представление исторического материала.Item Open Access Роль сатирических онлайн-медиа в формировании публичного дискурса: анализ реакции аудитории на примере Qaznews24 и Qazaqparat24(SDU Journal of Media Studies, 2025) Батырбекова АрдакВ контексте динамичного роста сатирических онлайн-медиа, возрастает значимость анализа их функциональной роли в публичном цифровом дискурсе и специфики взаимодействия с целевой аудиторией. Данная статья фокусируется на исследовании сатирических Instagram-редакций Qaznews24 и Qazaqparat24, позиционирующихся как востребованные платформы для интерпретации социально-политической повестки Казахстана. Основная цель исследования заключается в идентификации тематических доминант сатирического контента и анализе паттернов аудиторных реакций в рамках публичного онлайн-дискурса. Методологический аппарат исследования базируется на смешанном подходе, интегрирующем количественный контент-анализ и качественный анализ пользовательских комментариев. В рамках эмпирического исследования были подвергнуты анализу 50 публикаций с учетом их тематической направленности и метрик вовлеченности (лайки, комментарии, репосты), а также 900 комментариев, отобранных из наиболее резонансных публикаций, с последующей тональной и лексической обработкой. Результаты исследования демонстрируют, что публикации социально-политической направленности генерируют максимальную аудиторную вовлеченность, а пользовательские реакции преимущественно выражаются посредством иронии, сарказма и оценочных суждений. Теория фрейминга выступает в качестве ключевой теоретической рамки для интерпретации полученных данных. Сделанные выводы позволяют рассматривать сатирические онлайн-медиа как существенный компонент публичного цифрового дискурса, формирующий пространство для критического осмысления общественно значимых тем.Item Open Access Тұрмыстық зорлық-зомбылыққа ұшыраған әйелдердің медиадағы бейнесі: Салтанат Нүкенова кейсі негізінде(SDU Journal of Media Studies, 2025) Есенгүл КәпқызыБұл зерттеу Қазақстандағы тұрмыстық зорлық-зомбылыққа ұшыраған әйелдердің медиадағы репрезентациясына назар аударады. Негізгі мақсат –отбасындағы кикілжіңнің құрбаны болған, әйелдерді мемлекеттік медиа қалай сипаттағанын айқындау, сол арқылы үкіметтің нарративі қалай болғанын түсіну. Соның ішінде, отбасы жанжалының құрбаны болған әйелдердің медиадағ репрезентациясы, аудиторияға ақпараттың қалай жеткенін талдау, медиа қалыптастырған негізгі тенденцияларды анықтау. Зерттеу қоғамда үлкен резонанс тудырған Салтанат Нүкенова ісін кейс-стади ретінде қарастыра отырып,сыни дискурстық талдау (Сritical Discourse Аnalysis, CDA) теориясын басшылыққа алады. Сыни дискурстық анализ (СДА) ерекшелігі медиа бейнелеген образдардағы жасырын идеологияны айқындайды, билік пен қоғам арасындағы қатынастарға көңіл бөліп, әлеуметтік нормаларды қалыптастыратын стереотиптерге көңіл бөледі. Бұл зерттеудің негізгі объектісі Салтанат Нүкенова кейсі. Бұл кейс арқылы отбасылық кикілжіңнің құрбаны болған әйелдердің медиадағы бейнесі сыни тұрғыдан талданады.Зерттеу нәтижелері медиа әйелдер бейнесін шектен тыс эмоцияға айналдырып, оларды тым әлсіз әрі бейшара етіп ұсынатынын, алайда зорлық-зомбылықтыңбасты әрі әлеуметтік себептеріне назар аударылмай қалатынын көрсетеді. Сол себепті де медиа зерттеулері журналистердің әлеуметтік жауапкершілігін, тілдік дискурстары мен құралдарына көңіл бөліп, сыни анализ елегінен өткізу қажеттігі туындайды.Әйелдердің медиадағы бейнесі тек ақпарат таратудың нәтижесі емес, қоғамдағы гендерлік ой-пікірлерді қалыптастыратын маңызды құралретінде айқындалды.Item Open Access Қаңтар оқиғасы туралы мемлекеттік және тәуелсіз медиадағы фреймдерді салыстырмалы талдау(SDU Journal of Media Studies, 2025) Бағдат СұлтанқызыМақала Қазақстандағы Қаңтар оқиғасына арналған төрт негізгі басылым –Леонид Млечиннің «Қаңтар трагедиясы. Президент Тоқаев және сабақ алу»(«Трагическийянварь. Президент Токаев и извлечение уроков»), Бигелді Ғабдуллиннің «Қаңтар-22: Сәтсіз мемлекеттік төңкеріс және ұлттың оянуы»(«Кантар-22: неудавшийся госпереворот и пробуждение нации»),Бақытжан Төреғожина мен Евгений Жовтистің «Ескертусіз қасақана оқ ату...»атты баяндамасы және Азаттық радиосының «Қанды Қаңтар құрбандары»кітабындағы фреймдік және нарративтік айырмашылықтарды салыстырмалы тұрғыда талдауға арналған. Зерттеудің мақсаты–мемлекеттік және тәуелсіз дереккөздер Қаңтар оқиғасын қандай талдамалық шеңберлерарқылы сипаттайтынын, қандай акторларды орталыққа шығаратынын және оқиғаның мағыналық өзегін қалай құрастыратынын анықтау.Зерттеу әдістемесі ретінде контент-талдау, фрейм-талдау және фреймдердің қатар орын алуын(co-occurrence) анықтайтын сапалық дискурс талдауы қолданылды. Барлық төрт мәтіннен 1000-нан асакод тіркеліп, қауіп, мемлекет, репрессия, құқық, жәбірленуші, төңкеріс, терроризм сияқты негізгі тақырыптық өрістердің таралу жиілігі мен құрылымдық байланыстары картаға түсірілді.Мемлекеттік сипаттағы кітаптарда «қауіп», «мемлекеттік төңкеріс», «терроризм», «мемлекеттілік», «Президент Тоқаев» фреймдері доминантты болып, оқиға «мемлекетті күйретуге бағытталған ұйымдасқан шабуыл» ретінде түсіндірілетінін көрсетті. Тәуелсіз екі дереккөзде, керісінше, «жәбірленуші», «құқықбұзушылық», «азаптау». Алынған нәтижелер, «ескертусіз оқ ату», «бейбіт наразылық» фреймдері басым түсіп, Қаңтар «азаматтарға қарсы шамадан тыс күш қолданылған құқықтық-гуманитарлық дағдарыс» ретінде сипатталады. Фреймдердің қатар орын алуыныңталдауы екі лагерьдің оқиғаны екі бөлек себеп-салдар арқылы, сондай-ақ мемлекет-азамат қатынасын түбегейлі әртүрлі тұжырымдайтынынкөрсетті.Зерттеу нәтижелері Қаңтар оқиғасы төңірегіндегі медианарративтер Қазақстандағы легитимділік дағдарысы, ақпараттық басқару, символикалық билік және қоғамдық сенім мәселелерімен тығыз байланысты. Фреймдік құрылымдар мемлекет пен қоғам арасындағы интерпретациялық жарыстың, ал Қаңтар туралы тарихи жадтың қалыптасуындағы идеологиялық қақтығыстың маңызды көрсеткіші ретінде көрінеді.Item Open Access Қытай экран арқылы: Инстаграм жəне Тикток платформаларының Қазақстан жастарының Қытай туралы пікірлеріне əсерін зерттеу(SDU Journal of Media Studies, 2025) Мөлдір АсқарБолашақ элитаның Қытайға деген көзқарасын, сондай-ақ олардың көзқарастарына әсер ететін факторларды зерттеу елдер арасындағы екіжақты қарым-қатынастардың маңызды аспектісі болып қала береді. Дегенмен, жастардың күнделікті өміріндегі әлеуметтік медианың рөлі артып келе жатқанын ескере отырып, олардың жастардың Қытайға деген көзқарасына әсері туралы әдебиеттер аз. Бұл сандық зерттеудің негізгі мақсаты – әлеуметтік желілердегі нарративтердің, әсіресе Instagram және TikTok-тағы қазақстандық бакалавриат студенттерінің Қытай туралы көзқарастарына қалай әсер ететінін зерттеу. Деректер СДУ университетінің бакалавриат студенттері арасында онлайн сауалнамаға негізделген тәсілден жиналды. Негізгі дәлел мынада: Instagram және TikTok қазіргі уақытта Қытайға қатысты нарративке шектеулі болуының әсерінен және жалпы немқұрайлылық салдарынан студенттердің Қытай туралы пікірін қалыптастыруға аз әсер етеді. Талдау көрсеткендей, мәдени нарративтер студенттердің қызығушылығы мен шабытын оятады, ал саяси және экономикалық баяндаулар алаңдаушылық пен скептицизмді тудырады. Алайда студенттердің қытай-қазақ екіжақты қарым- қатынастарына немқұрайлылық пен бейхабарлық сезімі басым. Бұл тұжырымдар жастардың саяси белсенділігі және әлеуметтік медианың басқа ұлттардың қоғамдық қабылдауына ұзақ мерзімді әсері туралы қосымша зерттеулер қажет екенін, және студенттерге олар тұтынатын цифрлық мазмұнды сыни тұрғыдан талдауға көмектесу үшін медиа сауаттылық бағдарламаларын қалыптастырудың маңыздылығын көрсетеді.