Filters

2025 - 202619
Reset filters

Settings

Search Results

Now showing 1 - 10 of 23
  • Thumbnail Image
    ItemOpen Access
    Internet and New Media Use by Central Asian Citizens Before and Towards the End of the COVID-19 Pandemic
    (SDU Journal of Media Studies, 2025) Yerkebulan Sairambay
    This research examines the differences and similarities in the Internet, chat room, messenger, and social media use by citizens in Central Asia before and towards the end of the COVID-19 pandemic. Five stans –Kazakhstan, Kyrgyzstan, Tajikistan, Turkmenistan, and Uzbekistan –have varying levels of authoritarianism and media usage, especially new media use, might differ among these countries. Drawing on Central Asia Barometer, I demonstrate such comparisons over three years using data collected in 2019 and 2022. In addition to this, I also analyse the frequencies of Internet use by Central Asian people and which chat rooms, messengers, and social media were used most often in the region. The results and analysis show that by the end of the pandemic, citizensof all five republics began to use the Internet more, albeit in different volumes, compared to 2019. Accordingly, the frequency of use of new media (chat rooms, messengers, and social media) was also positive with varying degrees of difference.Possible explanations for these results and the usefulness of this study are discussed.
  • Thumbnail Image
    ItemOpen Access
    Қаңтар оқиғасы туралы мемлекеттік және тәуелсіз медиадағы фреймдерді салыстырмалы талдау
    (SDU Journal of Media Studies, 2025) Бағдат Сұлтанқызы
    Мақала Қазақстандағы Қаңтар оқиғасына арналған төрт негізгі басылым –Леонид Млечиннің «Қаңтар трагедиясы. Президент Тоқаев және сабақ алу»(«Трагическийянварь. Президент Токаев и извлечение уроков»), Бигелді Ғабдуллиннің «Қаңтар-22: Сәтсіз мемлекеттік төңкеріс және ұлттың оянуы»(«Кантар-22: неудавшийся госпереворот и пробуждение нации»),Бақытжан Төреғожина мен Евгений Жовтистің «Ескертусіз қасақана оқ ату...»атты баяндамасы және Азаттық радиосының «Қанды Қаңтар құрбандары»кітабындағы фреймдік және нарративтік айырмашылықтарды салыстырмалы тұрғыда талдауға арналған. Зерттеудің мақсаты–мемлекеттік және тәуелсіз дереккөздер Қаңтар оқиғасын қандай талдамалық шеңберлерарқылы сипаттайтынын, қандай акторларды орталыққа шығаратынын және оқиғаның мағыналық өзегін қалай құрастыратынын анықтау.Зерттеу әдістемесі ретінде контент-талдау, фрейм-талдау және фреймдердің қатар орын алуын(co-occurrence) анықтайтын сапалық дискурс талдауы қолданылды. Барлық төрт мәтіннен 1000-нан асакод тіркеліп, қауіп, мемлекет, репрессия, құқық, жәбірленуші, төңкеріс, терроризм сияқты негізгі тақырыптық өрістердің таралу жиілігі мен құрылымдық байланыстары картаға түсірілді.Мемлекеттік сипаттағы кітаптарда «қауіп», «мемлекеттік төңкеріс», «терроризм», «мемлекеттілік», «Президент Тоқаев» фреймдері доминантты болып, оқиға «мемлекетті күйретуге бағытталған ұйымдасқан шабуыл» ретінде түсіндірілетінін көрсетті. Тәуелсіз екі дереккөзде, керісінше, «жәбірленуші», «құқықбұзушылық», «азаптау». Алынған нәтижелер, «ескертусіз оқ ату», «бейбіт наразылық» фреймдері басым түсіп, Қаңтар «азаматтарға қарсы шамадан тыс күш қолданылған құқықтық-гуманитарлық дағдарыс» ретінде сипатталады. Фреймдердің қатар орын алуыныңталдауы екі лагерьдің оқиғаны екі бөлек себеп-салдар арқылы, сондай-ақ мемлекет-азамат қатынасын түбегейлі әртүрлі тұжырымдайтынынкөрсетті.Зерттеу нәтижелері Қаңтар оқиғасы төңірегіндегі медианарративтер Қазақстандағы легитимділік дағдарысы, ақпараттық басқару, символикалық билік және қоғамдық сенім мәселелерімен тығыз байланысты. Фреймдік құрылымдар мемлекет пен қоғам арасындағы интерпретациялық жарыстың, ал Қаңтар туралы тарихи жадтың қалыптасуындағы идеологиялық қақтығыстың маңызды көрсеткіші ретінде көрінеді.
  • Thumbnail Image
    ItemOpen Access
    Тұрмыстық зорлық-зомбылыққа ұшыраған әйелдердің медиадағы бейнесі: Салтанат Нүкенова кейсі негізінде
    (SDU Journal of Media Studies, 2025) Есенгүл Кәпқызы
    Бұл зерттеу Қазақстандағы тұрмыстық зорлық-зомбылыққа ұшыраған әйелдердің медиадағы репрезентациясына назар аударады. Негізгі мақсат –отбасындағы кикілжіңнің құрбаны болған, әйелдерді мемлекеттік медиа қалай сипаттағанын айқындау, сол арқылы үкіметтің нарративі қалай болғанын түсіну. Соның ішінде, отбасы жанжалының құрбаны болған әйелдердің медиадағ репрезентациясы, аудиторияға ақпараттың қалай жеткенін талдау, медиа қалыптастырған негізгі тенденцияларды анықтау. Зерттеу қоғамда үлкен резонанс тудырған Салтанат Нүкенова ісін кейс-стади ретінде қарастыра отырып,сыни дискурстық талдау (Сritical Discourse Аnalysis, CDA) теориясын басшылыққа алады. Сыни дискурстық анализ (СДА) ерекшелігі медиа бейнелеген образдардағы жасырын идеологияны айқындайды, билік пен қоғам арасындағы қатынастарға көңіл бөліп, әлеуметтік нормаларды қалыптастыратын стереотиптерге көңіл бөледі. Бұл зерттеудің негізгі объектісі Салтанат Нүкенова кейсі. Бұл кейс арқылы отбасылық кикілжіңнің құрбаны болған әйелдердің медиадағы бейнесі сыни тұрғыдан талданады.Зерттеу нәтижелері медиа әйелдер бейнесін шектен тыс эмоцияға айналдырып, оларды тым әлсіз әрі бейшара етіп ұсынатынын, алайда зорлық-зомбылықтыңбасты әрі әлеуметтік себептеріне назар аударылмай қалатынын көрсетеді. Сол себепті де медиа зерттеулері журналистердің әлеуметтік жауапкершілігін, тілдік дискурстары мен құралдарына көңіл бөліп, сыни анализ елегінен өткізу қажеттігі туындайды.Әйелдердің медиадағы бейнесі тек ақпарат таратудың нәтижесі емес, қоғамдағы гендерлік ой-пікірлерді қалыптастыратын маңызды құралретінде айқындалды.
  • Thumbnail Image
    ItemOpen Access
    Framing Female Returnees: Media Representations of Women Repatriated from ISIS in Kazakhstan
    (SDU Journal of Media Studies, 2025) Tumarbike Bekitova
    This paper examines how female returnees from Syria are represented in Kazakhstani media through gendered assumptions. It focuses on women repatriated under Kazakhstan’s Operation Jusan following the territorial defeat of the so-called Islamic State. The study draws on around 30 pieces of media content, including news articles from Tengrinews, Khabar, Sputnik Kazakhstan, ZTB News, Inform.kz, Caravan.kz, Azattyq, and Vlast, as well as official press releases from Akorda, the Ministry of Foreign Affairs, and the National Security Committee of the Republic of Kazakhstan. It explores how women are framed as victims, wives, mothers, or security threats, and how these portrayals intersect with national policy priorities. Gendered narratives simplify complex realities by relying on socially prescribed ideas of how men and women are expected to act during conflict. The findings show that Kazakhstani media often adopt a humane, state-centered discourse, presenting returnees as vulnerable mothers in need of rehabilitation, while simultaneously reinforcing state legitimacy through a protective, paternalistic tone. State-owned outlets tend to highlight a few “model cases” that confirm the official narrative, depoliticizing the issue and obscuring structural drivers of radicalization, which may may hinder genuine reintegration efforts. By contrast, independent media platforms offer more nuanced portrayals, granting women greater agency and situating their experiences within broader structural and social issues, although these accounts remain relatively limited. The study argues that even benevolent narratives can function as tools of political control. Recognizing the influence of gendered framings is therefore crucial for developing more inclusive approaches to transitional justice, gender equality, and sustainable security and reintegration policies.
  • Thumbnail Image
    ItemOpen Access
    Instagram желісіндегі соғыс туралы эмоциялық фреймдердің өзгеруі: Ресей-Украина соғысына қатысты пікірлердің бір жылдық салыстырмалы
    (SDU University, 2026) Жұмабай А.; Еркімбай А.
    Бұл зерттеу Ресей-Украина соғысы тақырыбында әлеуметтік желіде жарияланған ақпаратқа оқырмандардың қандай бағытта үн қататынын анықтауға бағытталған. Зерттеу нысаны ретінде «Азаттық радиосының» Instagram парақшасында 2022 жылдың ақпаны мен 2023 жылдың наурызы аралығында жарияланған 5000-нан астам пікірге сандық контент-анализ жасалды. Медиабұрмалау көбіне тақырып таңдау мен фрейминг арқылы жүзеге асады. Сондықтан бұл зерттеу Роберт Энтман ұсынған фрейминг теориясын аналитикалық негіз ретінде қолданады. Ал Зизи Папачариси сипаттаған «аффективті қоғамдық орталар» тұжырымдамасы пікірлердегі эмоционалды реңкті түсіндіруге мүмкіндік береді. Кевин Коу және басқалары интернеттегі пікірталастардың жиі дөрекі сипат алатынын атап өтсе, бұл зерттеу де аталған парақшадағы пікірлерде ұқсас үрдістердің бар-жоғын тексереді. Зерттеу нәтижесінде пікірлердің басым бөлігі эмоциялық реакция мен саяси поляризация элементтерін қамтитыны, ал конструктивті талқылау сирек кездесетіні анықталды. Сонымен қатар уақыттық динамика тұрғысынан маңызды үрдіс байқалды: 2022 жылғы ерте кезеңде соғысқа қатысты ұстанымдар көбіне гуманитарлық сезімталдықпен және моральдық айыптаумен (соғыстың әділетсіздігі, құрбандар трагедиясы, бейбіт тұрғындарға жанашырлық) күшейсе, 2023 жылы сол позицияның дискурстық өзегі кеңейіп, антиимпериялық және тарихи аргументтермен толыққан. Яғни фрейм үлесі салыстырмалы түрде тұрақты сақталғанымен, бір жыл ішінде оның мазмұны гуманитарлық-эмпатиялық реңктен саяситарихи түсіндіруге қарай ығысқанын көреміз. Бұл қорытындылар соңғы зерттеулер тұжырымдаған ақпараттық тәуекелдер мен идеологиялық жіктелу үрдістерімен үндес.
  • Thumbnail Image
    ItemOpen Access
    Қаңтар оқиғасының халықаралық медиадағы репрезентациясы: The New York Times пен Financial Times материалдарының фреймдік талдауы
    (SDU University, 2026) Өскен Д.
    Бұл мақала 2022 жылғы Қазақстандағы Қаңтар оқиғасының халықаралық бұқаралық ақпарат құралдарында қалай репрезентацияланғанын фреймдік талдау негізінде салыстырмалы түрде зерттеуге арналған. Зерттеудің негізгі мақсаты – Қаңтар оқиғасының The New York Times және Financial Times басылымдарында қандай интерпретациялық фреймдер арқылы ұсынылғанын анықтау және екі медианың репрезентациялық ерекшеліктерін салыстыру. Аталған басылымдар АҚШ пен Ұлыбританияның жетекші халықаралық медиалары ретінде таңдалып, олардың редакциялық және институционалдық айырмашылықтары зерттеу үшін маңызды контекст ұсынады. Зерттеу әдіснамасы сапалық контент-талдау мен фреймдік талдауға негізделеді. Әр басылымнан бес мақаладан іріктеліп, мәтіндер MAXQDA бағдарламасының көмегімен кодталды. Талдау барысында қауіпсіздік пен зорлықзомбылық, элиталар арасындағы билік үшін күрес, хаос пен тәртіпсіздік, әлеуметтік-экономикалық наразылықтар, мемлекеттік легитимділік және наразылықтың заңдылығы сияқты негізгі фреймдер анықталды. Бір мәтіндік фрагменттің бірнеше фреймді қатар қамту мүмкіндігі ескерілді және бұл медиадағы күрделі репрезентациялық құрылымды көрсетуге мүмкіндік берді. Зерттеу нәтижелері The New York Times басылымында қауіпсіздік пен зорлық-зомбылық, хаос және тұрақсыздық фреймдерінің басым екенін, ал Financial Times материалдарында элиталық билік қатынастары, мемлекеттік басқару және институционалдық тұрақтылық фреймдеріне көбірек мән берілгенін көрсетті. Сонымен қатар, екі басылымда да әлеуметтік-экономикалық себептер мен наразылықтың легитимділігі шектеулі деңгейде репрезентацияланғаны анықталды. Мақала нәтижелері халықаралық медиада Қаңтар оқиғасының біртекті емес, әртүрлі интерпретациялық логика арқылы ұсынылғанын көрсетіп, фреймдік талдау әдісінің саяси оқиғаларды зерттеудегі тиімділігін айқындайды.
  • Thumbnail Image
    ItemOpen Access
    Қытай экран арқылы: Инстаграм жəне Тикток платформаларының Қазақстан жастарының Қытай туралы пікірлеріне əсерін зерттеу
    (SDU Journal of Media Studies, 2025) Мөлдір Асқар
    Болашақ элитаның Қытайға деген көзқарасын, сондай-ақ олардың көзқарастарына әсер ететін факторларды зерттеу елдер арасындағы екіжақты қарым-қатынастардың маңызды аспектісі болып қала береді. Дегенмен, жастардың күнделікті өміріндегі әлеуметтік медианың рөлі артып келе жатқанын ескере отырып, олардың жастардың Қытайға деген көзқарасына әсері туралы әдебиеттер аз. Бұл сандық зерттеудің негізгі мақсаты – әлеуметтік желілердегі нарративтердің, әсіресе Instagram және TikTok-тағы қазақстандық бакалавриат студенттерінің Қытай туралы көзқарастарына қалай әсер ететінін зерттеу. Деректер СДУ университетінің бакалавриат студенттері арасында онлайн сауалнамаға негізделген тәсілден жиналды. Негізгі дәлел мынада: Instagram және TikTok қазіргі уақытта Қытайға қатысты нарративке шектеулі болуының әсерінен және жалпы немқұрайлылық салдарынан студенттердің Қытай туралы пікірін қалыптастыруға аз әсер етеді. Талдау көрсеткендей, мәдени нарративтер студенттердің қызығушылығы мен шабытын оятады, ал саяси және экономикалық баяндаулар алаңдаушылық пен скептицизмді тудырады. Алайда студенттердің қытай-қазақ екіжақты қарым- қатынастарына немқұрайлылық пен бейхабарлық сезімі басым. Бұл тұжырымдар жастардың саяси белсенділігі және әлеуметтік медианың басқа ұлттардың қоғамдық қабылдауына ұзақ мерзімді әсері туралы қосымша зерттеулер қажет екенін, және студенттерге олар тұтынатын цифрлық мазмұнды сыни тұрғыдан талдауға көмектесу үшін медиа сауаттылық бағдарламаларын қалыптастырудың маңыздылығын көрсетеді.
  • Thumbnail Image
    ItemOpen Access
    Роль сатирических онлайн-медиа в формировании публичного дискурса: анализ реакции аудитории на примере Qaznews24 и Qazaqparat24
    (SDU Journal of Media Studies, 2025) Батырбекова Ардак
    В контексте динамичного роста сатирических онлайн-медиа, возрастает значимость анализа их функциональной роли в публичном цифровом дискурсе и специфики взаимодействия с целевой аудиторией. Данная статья фокусируется на исследовании сатирических Instagram-редакций Qaznews24 и Qazaqparat24, позиционирующихся как востребованные платформы для интерпретации социально-политической повестки Казахстана. Основная цель исследования заключается в идентификации тематических доминант сатирического контента и анализе паттернов аудиторных реакций в рамках публичного онлайн-дискурса. Методологический аппарат исследования базируется на смешанном подходе, интегрирующем количественный контент-анализ и качественный анализ пользовательских комментариев. В рамках эмпирического исследования были подвергнуты анализу 50 публикаций с учетом их тематической направленности и метрик вовлеченности (лайки, комментарии, репосты), а также 900 комментариев, отобранных из наиболее резонансных публикаций, с последующей тональной и лексической обработкой. Результаты исследования демонстрируют, что публикации социально-политической направленности генерируют максимальную аудиторную вовлеченность, а пользовательские реакции преимущественно выражаются посредством иронии, сарказма и оценочных суждений. Теория фрейминга выступает в качестве ключевой теоретической рамки для интерпретации полученных данных. Сделанные выводы позволяют рассматривать сатирические онлайн-медиа как существенный компонент публичного цифрового дискурса, формирующий пространство для критического осмысления общественно значимых тем.
  • Thumbnail Image
    ItemOpen Access
    Медиапространство в контексте публичной истории: механизмы демократизации и интерпретации прошлого
    (SDU Journal of Media Studies, 2025) Зульфия Имярова; Риад Курбанов
    В статье предлагается новый взгляд на роль массмедиа в формировании и распространении исторического знания. Медиапространство рассматривается не только как канал обмена информацией, но и как важный элемент развития «publichistory». Оно выполняет две ключевые функции:служит средством распространения и интерпретации исторического знания, а также выступает инструментом демократизации, так как снимает барьеры между узким кругом профессиональных историков и широкой аудиторией. Тем самым медиа расширяют охват слушателей и читателей, стимулируют интерес к прошлому и предоставляют различным социальным группам возможность участвовать в обсуждении значимых исторических событий и процессов. Для исследования применялись междисциплинарные методы, в том числе дискурсивный и контент-анализ современных казахстанских медиаматериалов: подкастов в социальных сетях, новостных статей, телепрограмм, документальных фильмов и онлайн-публикаций, многие из которых доступны на трёх языках (казахском, русском и английском). Эти подходы позволили выявить как позитивные, так и проблемные аспекты роли массмедиа в процессах демократизации исторического знания. Результаты исследования показывают, что медиатизация истории является одним из факторов укрепления демократических практик. Однако эффективность этого процесса во многом определяется степенью вовлечённости профессиональных историков –специалистов в узких областях, таких как медиевистика или регионоведение–в интерпретацию и представление исторического материала.
  • Thumbnail Image
    ItemUnknown
    Kazakhstan’s Proactive Measures in Addressing the Aral Sea Crisis as a Platform for Enhanced International Representation and Media Engagement
    (SDU Journal of Media Studies, 2025) Arailym Niyetbek
    After the collapse of the Soviet Union, the countries of Central Asia faced new challenges, including the gradual disappearance of the Aral Sea rooted in the Soviet era. This near disappearance serves as a symbol of the region’s victimisation, as the Soviets diverted the waters of what was once the fourth largest lake in the world to irrigate cotton fields and boost agricultural output. Once spanning 68,000 square kilometres, the sea has shrunk by 90%. Being a key player in Central Asia, Kazakhstan has taken the lead in regional efforts to find solutions to this critical environmental, social, and economic disaster. As a young state striving for recognition, Kazakhstan has come under close attention, implementing various initiatives, including the construction of the first sand dam in the Berg Strait and the Kokaral Dam, the signing of the Almaty Agreement, the establishment of the International Fund for Saving the Aral Sea (IFAS) and the organisation of EXPO 2017. The paper attempts to explain Kazakhstan’s efforts in resolving the crisis in the Aral Sea and its impact on its international representation and media engagement. The findings indicate that Kazakhstan’s environmental actions may potentially support not only the restoration of local ecology but also strengthen the country’s image as an important regional player in sustainable development. This paper addresses environmental diplomacy in the context of strategic action for countries seeking better positions globally while seeking solutions for pressing ecological problems.