СДУ хабаршысы - 2015
Permanent URI for this collection
Browse
Recent Submissions
Item Open Access IMPORTANCE OF PROVERBS IN LANGUAGE LEARNING(Suleyman Demirel University, 2015) Zhanzakova G.M.This article shows the importance of proverbs for language learners. Proverbs play important role in language. They give clarity, expressiveness to the speech. Nowadays, teachers make some mistakes in using proverbs during the class. Also, to study the proverbs and find differentiation and similarities between two non-related languages, to distinguish the cultural features in every language are the most important point for teachers. The significance of this work lies in the fact that the problems of communication of cultures and people are intensively studied in relation to the increasing importance of knowledge of foreign languages.Item Open Access INCREASED EMPLOYEE MOTIVATION AND JOB SATISFACTION(Suleyman Demirel University, 2015) Zhailaubayev A.The purpose of this study is to explain job satisfaction and motivation in brief. Previous studies and researches related to the subject are scanned. This research was prepared especially to provide support to the studies of increasing personnel motivation and job satisfaction of managers. The research shows that, people with high job satisfaction have as well as much better both the spiritual and physical health, they can learn new tasks soon, help others and avoid from conflicts, they can minimize the risk of accidents at work, take more positive approach to their customers, serve them, and even they are persons exhibiting participant behavior.Item Open Access HAYÂLÎ BEY'İN ŞİİRLERİNDEKİ MAZMUNLAR(Suleyman Demirel University, 2015) Ömer Faruk Eren16. yüzyıl Osmanlı divan şiirinin önde gelen üç şairinden biri olan Hayali Bey. Zati ile çağdaş, Baki ile Zati arasındaki şairlerinde en büyüğüdür. 16. yy.da yaşamış ve bugünkü Bosna. Kosova bölgesinde Vardar Yenicesi'nden İstanbul'a gelmiş bir şairdir. Asıl adı Mehmet, dostları arasındaki lakabı 'Bekar Memi'dir. Devlette farklı görevlerde bulunduğu için "bey" ünvanını almıştır. Şuara tezkirelerinde adına sıkça rastladığımız şairlerimizdendir. Şiirlerinde hayal unsurları çokça yer aldığından ve bunları güzel bir şekilde tasvir ettiğinden dolayı "Hayâlî" mahlasını almıştır. Tezkireci Âşık Çelebi (aynı zamanda yakın dostudur.) onun kural tanımayan, fitraten ince duygulu ve tok gözlü bir karaktere sahip olduğunu, genç yaşlarda Kalenderîlere katılıp şehir şehir dolaştığını söyl er. Ama şairimiz aynı zamanda devlet ricaline yazdığı kasidelerinde maddi taleplerde bulunduğu ve kıymetli hediyelere vasıl olduğuna dair beyitlerinde mevcudiyeti söz konusu olsa da; malı mülkü gönlüne koymayan eli açık ve derbeder bir karektere sahip olmasından dolayı zenginlik görmemiş, sade bir hayat sürmüştür. Şair, tasavvufi duygu ve düşünceleri içten bir yakarışla mısralarına nakş etmiş bir gönül eridir. Şiirlerinde tasavufa yer vermesine rağmen mutasavvıf olamamış rind-kalender meşrep bir şairdir. Şiirlerindeki ince ve duygulu ifadelerden dolayı Şirazi'ye benzetilir (Hafiz- 1 Şirazi-1 Rum). 16. Asır divan şiirinin sanatsal anlamda zirvede olduğu bir dönemdir. Edebi sanatlar ve buna bağlı olarakta mazmunlarda daha sıklıkla göze çarpmaktadır. Bu çalışmamızda farklı bir üslup, hayal gücü ve tasavvura sahip olan 16. Yüzyıl şairlerinden Hayali Bey'in divanındaki (bilinen tek eseridir.) bazı şiirlerinden tespit etmiş olduğumuz mazmunları aktarmaya çalışacağız.Item Open Access KÂRİ RAHMETULLAH VÂZİH'IN TUFHE-TUL ÂBHÂB Fİ TEZKİRE-TÜL ÂSHÂB TEZKİRESİ(Suleyman Demirel University, 2015) Murat AkyüzKâri Rahmetullah Vâzih, XIX. yüzyıl Buhara'sında yaşamış olan bir edip, şair, doktor, bilim ve devlet adamıdır. İyi bir eğitim almış olan Kârî Rahmetullah Vâzih, Arapça, Farsça ve Türkçeyi (hem Çağatay hem de Anadolu Türkçesi'ni)çok iyi derecede bilmekte olup her üç dilde de şiirler yazmıştır. Kendisi on üç adet kitap yazmış olup en önemli eseri ise Tuhfe- tül Ahbab Fî Tezkire-tül Âshâb adlı şair tezkiresidir. Tuhfe-tül Âhbâb Fî Tezkire-tül Âshâb XIX. yüzyıl ortalarından XX. yüzyıl başına kadar olan dönemde Buhara Hanlığı coğrafyasında yazılmış olan yedi tane şair tezkiresinin en önemlilerinden birisidir. Eser biyografik tezkire geleneği içinde kaleme alınmış olup kendisinden sonra yazılmış olan bütün tezkireler ve edebiyat tarihi kitapları için kaynak eser hükmündedir. Tezkirenin Taşkent, Duşanbe ve St. Petersburg'un değişik kütüphanelerinde on beş adet elyazması nüshası bulunmaktadır. Ayrıca eser 1914 yılında Taşkent'te ve 1977 yılında Duşanbe'de olmak üzere iki defa yayınlanmıştır. Bu çalışmamızda öncelikle şair tezkirelerini tanımını yapılarak Farsça ve Türkçe tezkire yazma geleneğinin tarihi gelişimini incelenmektedir. Daha sonraki bölümlerde ise yazar ve eseri hakkında ayrıntılı bilgiler verilerek tezkirenin tahlili yapılacaktır. Tahlilden sonra ise tezkirenin karşılaştırmalı metni, Türkçe tercümesi ve tıpkıbasımı yer almaktadır. Sonuç bölümünde ise tezkirelerin tarihi gelişimi ve Tuhfe-tül Âhbâb Fî Tezkire-tül Âshâb 'ın bu gelişimdeki yeri ve önemi üzerinde durulmaktadır.Item Open Access DİL ÖĞRETİMİNDE BEDEN DİLİNİN KULLANIMI VE GEREKLİLİĞİ(Suleyman Demirel University, 2015) Hadi İstekBu makalede eğitimde beden dilinin kullanılması Öğretmen ve öğrenci ele alındı. Yapılan değerlendirmede öğretmenlerin kendilerince kullandığı bedensel hareketlerin destekleyici yönünü çoğu zaman fark etmediklerinden bahsedildi. Öğretmen hem kendi davranışlarını kontrol edebilmesi hem de öğrenci davranışlarının ne anlam taşıdığını kestirebilmesinin gerekliliğinden bahsedildi. Güdüleme ve motivasyonu n öneminden, ders esnasında beden dilinin kullanılmasının nasıl olması gerektiğinden, bedensel temasın öneminden bahsedildi. Öğretmenin duruşu temas şekli bunun farklı kültürlere göre yorumlanması ele alındı. Öğrencinin derste rahatlığı ve kollarını kavuşturarak ders dinlemesi ile ilgili deney örneklerinden bahsedildi. Ders materyallerine karşı ilgi uyandırmak için yapılması gerekenlerden Beden diline ait kültürel bir takım kendine mahsus hareketlerin öğrenilmesi de yabancı öğrenciyi toplumla daha fazla etkileşimli kılacağından ve dilini öğrendiği toplumu daha iyi tanımasını olanak sağlayacağından örnekler verildi.Item Open Access HASAN HOCA NİSÂRÎ'NİN MÜZEKKİR-İ AHBÂB ADLI ŞAİR TEZKİRESİ'NDEKİ DİKKAT ÇEKİCİ HUSUSLAR(Suleyman Demirel University, 2015) Emrah İlik16. yy edebî muhitinin önemli kaynaklarından biri olan Hasan Hoca Nisârî'nin Müzekkir-i Ahbâb adlı tezkiresi Türkiye edebîyatı için Orta Asya ve Çağatay şairleri tanıtması bakımından çok önemlidir. 1566 yılında Buhara'da yazılan bu tezkire 278 şair ve mutasavvıfin hayatları ve eserleri ile ilgili değerli bilgileri barındırmaktadır. Eser. Nevâî'nin Mecâlisü'n-Nefâis adlı tezkiresinden sonra yazılan ilk tezkiredir. Müzekkir-i Ahbâb tezkiresinde tarihi birçok hadise anlatılmış ve zamanın Buhara, Semerkant, Belh gibi önemli şehirleri ile ilgili çarpıcı bilgilerin yanında, Şeybani Devleti hükümdarlarının ve o dönemde yaşayan tarihi şahsiyetlerin doğumları ve ölümleri, onların seyahat ettikleri yerler ve bu kişilerin eseri hakkında ayrıntılı bilgiler de yer almaktadır. Çalışmamızda bu tezkirede bulunan ve araştırmacıların dikkatini çekebilecek mühim hususlar gözler önüne sunulmaktadır. Bu hususların ortaya çıkarılmasıyla eserin önemi vurgulanmaktadır.Item Open Access THE ATTITUDES AND THOUGHTS OF STUDENTS TOWARDS TEACHING PROFESSIONAL ORIENTED FOREIGN LANGUAGE(Suleyman Demirel University, 2015) Ainur Aliyeva; Yakup DoganayProfession is a type of work and ability that runs continuously and relies on certain knowledge and skills obtained throughout training, education and practical work experience. It is closely connected with education, interests, needs, and influences the personality, forms a mindset, worldview, and norms of behavior. Scientists believe that any person at a satisfactory level of any field can master any profession, but with different effort and time. The degree of conformity of qualities chosen profession has a significant impact on the productivity of its activities. That's why one person in one activity is disclosed more fully in the other, less. It is known that high professional competence involves not only knowledge, but also the continuous development of abilities and skills. Special themes and specific goals of the conversation encourage specialists to move to a professional language. Special literature in Economics has tens of thousands of terms. Most of these terms are known only to a narrow circle of specialists. It is known that the discipline "Professionally-oriented foreign language" is included in the mandatory component of the cycle of basic disciplines. In this article, we have tried to find out the role of professionally oriented foreign language in the students' future professional fields. We conducted a survey using questionnaires at the Faculty of Economics and Administrative Sciences in Suleyman Demirel University to find out and determine the attitudes and thoughts of students towards professionally oriented foreign language teaching. We have interviewed to two groups, consisting of 53 students. The results show that the majority of the students believe that professionally oriented foreign language is a very important and useful discipline for their future profession.Item Open Access ОСНОВНЫЕ ФАКТИЧЕСКИЕ РЕЗУЛЬТАТЫ РЕАЛИЗАЦИИ ЭКОНОМИЧЕСКИХ МЫСЛЕЙ И ИДЕЙ УЧЕНЫХ ЭКОНОМИСТОВ КАЗАХСТАНА, ПРЕДСТАВИТЕЛЕЙ КЛАССИЧЕСКОЙ ЭКОНОМИЧЕСКОЙ И УПРАВЛЕНЧЕСКОЙ ШКОЛЫ СССР ЗА 25 ЛЕТ НЕЗАВИСИМОСТИ КАЗАХСТАНА(Suleyman Demirel University, 2015) Сейткулов Н.С.; Аманбаев У.А.Данная статья посвящена теоретическому анализу внедрения в жизнь экономических идей ведущих ученых за период 25-летия Независимости Республики Казахстан в целях его процветания, рассмотрению ключевых аспектов развития отечественной экономической науки, а также основных направлений экономической политики Казахстана. В статье предложены пути установления научно-методических основ закономерности развития экономики Республики Казахстан, рассмотрены причины возникновения глобального экономического кризиса. По мнению авторов, прогресс развития экономики Казахстана заключается в том, что благодаря проведению государственной политики по привлечению иностранных инвестиций в сырьевые отрасли промышленности и сырьевые отрасли промышленности и осуществлению структурно- институциональных преобразований в финансовой сфере, в стране происходит рост уровня жизни и накопление финансовых ресурсов, позволяющих в долгосрочной перспективе обеспечить переход на постиндустриальное сервисно-инновационное развитие.Item Open Access ОБРАБОТКА ДАННЫХ ГЕОФИЗИЧЕСКОГО ИССЛЕДОВАНИЯ СКВАЖИН С ПОМОЩЬЮ АЛГОРИТМОВ МАШИННОГО ОБУЧЕНИЯ(Suleyman Demirel University, 2015) Мухамедиев Р.И.,; Кучин Я.И.,; Якунин К.; Саинова С.В работе рассматриваются несколько алгоритмов машинного обучения, апробированных на задаче классификации данных электрического каротажа урановых скважин. Описываются физические аспекты процесса добычи урана на пластово- инфильтрационных месторождениях, каротаж скважин и результаты, полученные при применении некоторых классификационных методов. По мнению авторов, геофизические исследования скважин широко используются на различных стадиях поисков, разведки и отработки месторождений полезных ископаемых, и в целом, могут быть охарактеризованы как технологический процесс получения количественной информации о геологических объектах, реализуемый путем совместного использования технических средств измерений, а также методического, алгоритмического, петрофизического и метрологического обеспечения. В результате исследований, авторы пришли к выводу, что наилучшим методом распознавания является использование нейронных сетей.Item Open Access Т - УПРАВЛЯЕМОСТЬ МОДЕЛЕЙ ФАЗОВЫХ СИСТЕМ БЕЗ РЕГУЛЯТОРА(Suleyman Demirel University, 2015) Калимолдаев М.Н.; Дженалиев М.Т.; Ахметжанов М.А.В данной работе рассматриваются вопросы управляемости фазовых систем без использования регулятора. Вводится понятие T-управляемости и доказывается, что уравнение возмущенного движения удовлетворяет условиям T-управляемости. Авторами представлены различные математические модели переходных процессов в электрических системах и предложен закон управления без регулятора, обеспечивающий достижение положения равновесия за конечное время T. Показано, что при выполнении условий соответствующей теоремы траектория системы за время t < T попадает в область равновесия и остается в ней. Сделан вывод о возможности синтеза управления, обеспечивающего T-устойчивость системы без применения регулятора.Item Open Access СИНТАКСИСТІК БІРЛІКТЕРДІҢ КОММУНИКАТИВТІ-ПРАГМАТИКАЛЫҚ ҚЫРЛАРЫ(Suleyman Demirel University, 2015) Жолшаева М.С.Қазіргі кезде лингвистикада тілдік құбылыстарды жүйелі-құрылымдық тұрғыдан қарастыруды семантика, синтактика және прагматиканың катеорияларына негіздеп, коммуникативтік тұрғыдан қарастыра отырып зерттеу алмастырып келеді. Коммуникативтік тұрғыдан зерттеуге сәйкес кез келген тілдік бірлік оның мазмұнының басқа тіл бірліктерімен өзара байланыстылығы, «сөйлеуші» мен «тыңдаушы» тараптардың сөйлеу актісіне қатысуы жағынан талданады. Мұны лингвистикалық зерттеулердегі жаңа бағыт деп санауға болады. Өйткені мұнда тілдік бірліктерді коммуникация үдерісіндегі сипаты, коммуниканттың тілдік қолданыстардағы рөлі, тіл қызметіндегі адам факторының орны сияқты мәселелер осы зерттеулердің өзегін құрайды. Лингвистикалық зерттеулердің мұндай бағытта жүргізілуі синтаксистегі бірқатар мәселелерді шешуде маңызды сипатқа ие болып келеді. Мақалада қазақ тіліндегі коммуникативтік талапқа сай ұйымдасқан сөйлемнің түрлері талданды.Item Open Access ЗАЩИТА РЕЧЕВОЙ ИНФОРМАЦИИ ОТ СКРЫТОЙ ЗВУКОЗАПИСИ И ЕЁ УТЕЧКИ ПО АКУСТИЧЕСКОМУ КАНАЛУ(Suleyman Demirel University, 2015) Джурунтаев Д.З; Амиргалиев Е.Н; Заурбек АДанная работа относится к области обеспечения информационной безопасности переговоров в кабинете руководителя организации или служебном помещении от скрытой звукозаписи и перехвата их с помощью виброакустического зашумления оптического канала связи на акустических частотах И может быть использована в системах защиты конфиденциальной речевой информации. В работе рассматриваются вопросы защиты речевой информации от скрытой звукозаписи (посредством диктофонов) и от утечки по акустическому и оптико- электронному (лазерному) каналам. В статье предлагается электрическая схема генератора псевдослучайной последовательности импульсов с активным фильтром низких частот, которая на основе создания акустического шума позволяет предотвратить скрытую звукозапись речевой информации и её утечки по акустическим и оптико-электронным каналам.Item Open Access ҰЛТТЫҚ ИДЕНТИФИКАЦИЯ ЖӘНЕ ҚҰНДЫЛЫҚ(Suleyman Demirel University, 2015) Дариябек Д.С.Бұл мақалада жаһанданудың ұлттық идентификация құндылықтарға әсері қарастырылған. Жаһандану адам өмірінің барлық саласына мәдениетке, тілге, білім беру мен рухани-адамгершілік дамуға елеулі ықпал етеді. Қазіргі қоғамда бұл аталған құндылықтардың бәрі жаңа қасиеттерге ие болуда. Кез келген халықтың рухани-мәдени болмысында идентификация маңызды орын алады. Ол сан ғасырлар бойы жинақталған ұлттық құндылықтар, дүниетаным мен қағидалардың тоғысы әрі заман өткен сайын толығып, өңделіп отыратын бірегей құбылыс. Қарапайым тілмен айтқанда, ұлттық идентификация дегеніміз адамдардың рухани дамуының кепілі, жан-дүниесінің сұранысы. Бүгінгі таңда оны ғылымда «сәйкестік» термині ретінде қолданып жүрген зерттеушілер баршылық. Дегенмен аталмыш анықтаманың ұғымның толық мазмұнын бере алмайтындығын айта кетуіміз қажет.Item Open Access НАЗЫМ ХИКМЕТ В КОНТЕКСТЕ АЗЕРБАЙДЖАНСКОЙ ЛИТЕРАТУРЫ И КУЛЬТУРЫ(Suleyman Demirel University, 2015) Гусейин ОзканСтатья посвящена разносторонним творческим связям великого турецкого поэта Назыма Хикмета с Азербайджаном. В статье проанализированы мысли Назыма Хикмета о культуре и литературе Азербайджана, о влиянии турецкой литературы на азербайджанскую, а также, представлена азербайджанская тематика в лирике Назыма Хикмета и ее положительное влияние на творчество поэта. Автор статьи описывает причины любви поэта к Азербайджану и азербайджанскому народу, различные культурные мероприятия, проводимые поэтом в этой республике во времена Советского союза. Приводятся некоторые его литературные произведения, написанные им и изданные в период его присутствия в Азербайджане, анализ их содержания как с точки зрения самого Назыма Хикмета, так и его современников, и последователей. При изучении связей Назыма с азербайджанцами и азербайджанцев с Назымом, важное значение имеет историческая последовательность, и эти связи необходимо исследовать в хронологическом порядке, год за годом.Item Open Access БЕЙНЕ ТАНУ ЕСЕБІНІҢ КЕЙБІР ШЕШІМДЕРІ(Suleyman Demirel University, 2015) Әмірғалиев Е.Н.; Азат Г.Өз уақытында ағылшын тіліндегі жұмыстардан кіргізілген "pattern recognition" терминіндегі "pattern" термині "бейне" мағынасынан басқа "нобай", "тәртіп", "стиль", "заңдылық", "әрекет бейнесі" деген мағыналарды білдіретініне көңіл бөлінбеді. Қазіргі тану мәселесінде "бейне" - бұл қарастырып отырған құбылыстың немесе үрдістің, объектінің кейбір құрылымдық жуықтау сипаттамасы (эскизі) екенін ескере отырып, оны әсіресе жасанды зердеде ең кең мағынад пайдаланады, яғни, сипаттаманың жарым жартылай анықталуы бейненің тікелей өзгешелікті қасиеті болып табылады.Item Open Access О ПОДХОДЕ ПАРАМЕТРИЗАЦИИ И СЕГМЕНТАЦИИ РЕЧЕВОГО СИГНАЛА(Suleyman Demirel University, 2015) Амиргалиев Е.Н.; Мусабаев Р.Р; Мусабаев Т.Р.В статье описан способ параметризации речевого сигнала с помощью тона. Результаты алгоритмов анализа, синхронизированных с частотой основного и выделения параметризации использованы для сегментирования речевого сигнала и сегментов со стабильными спектральными характеристиками. Описаны этапы достижения сегментации слитной речи, рассмотрены различные виды устройств распознавания речи, а также области их применения, перспективы их использования в организации процесса речевой коммуникации человека с системами искусственного интеллекта в связи с повышением на них коммерческого спроса. Также авторами приводится анализ основных проблем в области распознавания слитной речи. Это распознавание и интерпретация слитной речи для устного диалога человека и ЭВМ на естественном языке. В статье представлены различные методы обработки и записи, а также полученные в ходе исследований результаты в виде графических изображений речевого сигнала и сигнала основного тона.Item Open Access ИЗ ИСТОРИИ ГОСУДАРСТВЕННОЙ НЕЗАВИСИМОСТИ КАЗАХСКОГО НАРОДА(Suleyman Demirel University, 2015) Агдарбеков Т. А.Данная статья посвящена 25-летию Независимости Республики Казахстан. В статье описывается история получения Казахстаном государственной независимости, роль независимости и самостоятельности при выборе развития общества, приоритетов его политического, экономического, социального развития. Также представлена история существования Казахстана в составе РСФСР как автономной республики, ее права и обязанности в этом статусе. Прослеживается путь развития Казахстана с времен Октябрьской революции по настоящее время. Приводится анализ отдельных работ политологов, социологов, экономистов и др. исследователей по вопросам методологии изучения национально-государственного строительства, порядок и процедура установления правового положения автономных национальных республик. Автор статьи приводит различные точки зрения ученых к понятию «компетенция государства». По мнению автора научное определение понятий компетенции социалистического государства должна была учитывать конституционную основу задач и функций социалистическую государства; сущность власти; совокупность полномочий государственных органов управления, должностных лиц, органов общественных организаций.