02. School of Education and humanities

Permanent URI for this community

https://repository.sdu.edu.kz/handle/123456789/18

Browse

Now showing 1 - 20 of 667

Open Access
Shakespearean Literature
(Almaty, Эверо - 2000, 2000) Kaplan Murat
Abstract. "Exploring Shakespearean Literature: From Sonnets to Tragedies" is a captivating journey into the world of the Bard of Avon, William Shakespeare. This abstract provides an overview of the course, which delves into the rich tapestry of Shakespearean works, encompassing his iconic sonnets, comedies, tragedies, and historical plays. The course begins by introducing students to the life and times of William Shakespeare, setting the historical and cultural context in which he wrote. It then embarks on a comprehensive examination of his sonnets, renowned for their lyrical beauty and exploration of themes like love, time, beauty, and mortality. Students will analyze and appreciate the intricate language and metaphors used in these timeless poetic expressions. Moving on to Shakespeare's plays, the course delves into the comedic works such as "A Midsummer Night's Dream" and "Twelfth Night." Students explore the elements of mistaken identities, love triangles, and humor that are characteristic of Shakespeare's comedies. They also delve into the thematic depth that often lurks beneath the surface.
Open Access
Human relationships in D.H Lawrence's novels
(Almaty, Suleyman demirel university - 2000, 2000) Kaplan Murat
D.H. Lawrence, the renowned English author, is celebrated for his profound exploration of human relationships in his novels. This abstract offers a glimpse into the captivating examination of human connections within Lawrence's literary works.Lawrence's novels, such as "Sons and Lovers," "Women in Love," and "Lady Chatterley's Lover," portray a vivid tapestry of human relationships, encompassing the complexities of love, desire, and intimacy. Through his keen insight and compelling character development, Lawrence masterfully dissects the dynamics of family, friendships, and romantic liaisons.In his exploration of familial bonds, Lawrence delves into the intricate interplay between parents and children, revealing the impacts of upbringing and individual aspirations on these relationships. His portrayal of sibling interactions and their rivalries adds another layer of depth to the narrative.The author's depiction of romantic relationships is equally compelling, as he grapples with the desires and conflicts that often define human connections. Lawrence's characters struggle with societal norms, personal passions, and the quest for authenticity, giving rise to passionate and sometimes tumultuous love affairs. These relationships are often a mirror to the societal norms and class distinctions of the times in which Lawrence wrote.
Open Access
XX ғасырдағы Қазақстан тарихы
(Suleyman Demirel University, 2009) Н.У.Шаяхметов; М.Ә.Құсайынова
Оқу құралы XX ғасырдағы Қазақстан тарихына арналған. Бұл кезең үш дәуірдің тоғысында: Ресей империясы тұсында, кеңестік жүйеде және тәуелсіздік жағдайында өрбіген тарихи оқиғаларды қамтиды. Бұл оқу құралы Отан тарихы бойынша білім берудің қазіргі талаптарына сәйкес жасалған. Оқу құралы мектеп оқушыларына, студенттерге арналған. Сонымен бірге мұғалімдер мен Отан тарихына қызығушылық танытанын көпшілік оқырман қауым үшін де пайдалы.
Open Access
Лексикалык дублеттер және тілдік норма
(Suleyman Demirel University, 2009) Х.А.Ордабекоеа
Оқу құралы сөз теориясында маңызды орын алатын сөз варианттары, оның ішінде, лексикалық дублеттер мәселесіне арналады. Лексикалық дублеттердің түзілу жолдары, синоним сөздер мен лексикалық дублеттердің арақатынасы, лексикалық дублеттердің семантикалық құрылымы мен синтагмалық қатынастағы тіркесімдік қабілеті және сөз варианттарының морфологиялық, синтаксистік түрлерінің қалыптасу жолдары сөз болады. Бұл пән филология факультеті бакалавр бөлімінің кәсіби пәндерді таңдау компонентінің негізінде ұсынылатын элективті курстардың қатарында оқытылады. Оқу құралы жоғары оқу орындары филология факультеттерінің студенттеріне, магистранттары мен ізденушілеріне, оқытушыларына арналады.
Open Access
Оценочность в диахронии: от слова к тексту
(Алматы, Тарих тағылымы - 2010, 2010) Мирзоева Л.Ю
Аннотация. Данная работа представляет собой глубокий анализ эволюции и изменения выразительных средств оценки в языке на протяжении времени. Курс исследует, как лингвистические выражения оценки, такие как эмоциональные оттенки, стилистические особенности и семантические нюансы, развивались и менялись в языковой диахронии. Отслеживается путь от отдельных слов и фраз к их роли в создании текстов и дискурсов. Студенты будут обучаться различным методам анализа языковой оценочности в разных исторических периодах, начиная с древних текстов и заканчивая современными коммуникативными практиками. Они будут изучать смену языковых средств, используемых для выражения эмоций, оценок, и отношения к явлениям и событиям в языке.Курс также подчеркивает значение социокультурного контекста и исторических событий в формировании лингвистической оценочности. Студенты будут изучать, как изменения в обществе и культурных нормах могут отразиться на способах, которыми язык выражает оценку и отношение. В конечном итоге, участники курса приобретут глубокое понимание того, как оценка и выразительность языка эволюционировали на протяжении времени и как это связано с общественными и культурными изменениями. Они также научатся анализировать и интерпретировать тексты и дискурсы с точки зрения оценочных выразительных средств.
Open Access
Қазіргі қазақ тілінің лексикологиясы: практикалық және лабораториялық жұмыстар
(Suleyman Demirel University, 2010) Ордабекова Хафиза Арысбайқызы
Оқу-әдістемелік құрал білім берудің кредиттік технологиясы бойынша модульдік жүйеге негізделіп жазылды. Ұсынылып отырған оқу-әдістемелік құрал қазіргі қазақ тілінің лексикалық, фразеологиялық жүйесі бойынша соңғы кездегі ғылыми жаңалықтарға сүйене отырып жазылған лекциялар жинағынан тұрады және алынған теориялық білімдерін жетілдіру, оны практика жүзінде орындай білу дағдысын қалыптастыру, машықтандыру мақсатында лингвистикалық мәтіндер беріледі. Берілген лингвистикалық мәтіндер зертханалық жұмыстардың мақсат-міндетіне, мазмұнына сәйкес таңдап алынып, қазақ тілі лексикасының семасиологиялық табиғатына, сөздік кұрамьі мен сөздік қорына, қазақ лексикасының қолданылу сипатына қарай лексика-семантикалық, этимологиялық, фразеологиялық талдаулар арқылы алган білімдерін меңгертуді, бекітуді көздейді. Оқу-әдістемелік құрал жоғары оқу орындары филология факультеттерінің студенттері мен магистранттарына, оқытушыларына қосымша құрал ретінде ұсынылады.
Open Access
Әңгіме жанрын талдау амалдары
(Suleyman Demirel University, 2010) Сыдықова Ж.Ж.
"Әңгіме жанрын талдау амалдары" атты оқу құралында көркем прозаның құрылымын, сюжеттік желілерін, образдарын ұтымды амалдар, әдіс-тәсілдер көмегімен салыстыра талдау үлгілері ұсынылған. Бұл оқу құралы әдебиеттанушыларға, оқытушыларға, студенттерге арналған.
Open Access
Enseigner les stratégies d’apprentissage aux élèves du collégial pour améliorer leur français
(Suleyman Demirel University, 2011) Karymsakova K
Cette étude met en évidence l’importance d’enseigner les stratégies d’apprentissage aux élèves du collégial afin d’améliorer leurs performances en français. De nombreux étudiants amorcent leurs études postsecondaires sans posséder les outils nécessaires pour apprendre efficacement, ce qui conduit souvent à l’échec ou à l’abandon. L’article cherche à répondre à trois questions principales : que doivent savoir les enseignants sur les stratégies d’apprentissage pour aider les élèves à mieux apprendre ? Comment ces stratégies peuvent-elles être enseignées en classe ? Et pourquoi sont-elles importantes ? Les recherches démontrent que les élèves qui réussissent utilisent des stratégies d’apprentissage efficaces pour accomplir leurs tâches scolaires. De plus, ces stratégies favorisent l’autonomie et l’apprentissage tout au long de la vie. Le cadre de référence présenté (Cartier, Debeurme et Viau, 1997) identifie quatre principales situations d’apprentissage — la lecture, l’écoute, la réalisation d’exercices et la résolution de problèmes — en les reliant aux types de connaissances (déclaratives, procédurales), aux processus cognitifs et à des exemples concrets de stratégies d’apprentissage. Les résultats soulignent la nécessité d’intégrer l’enseignement explicite des stratégies d’apprentissage dans les cours de français au collégial afin de renforcer l’autonomie des étudiants, leur réussite académique et leur capacité à apprendre tout au long de leur vie.
Open Access
Новые направления социальной лингвистики
(Suleyman Demirel University, 2011) Ахметжанова З.К.
Учебное пособие лосвящено таким новым направлениям социолингвистики, как исследование витальности языка, языковая ситуация, языковое планирование, социальная идентичность (этническая, гендерная, возрастная идентичность), и ее отражение в языке и коммуникации, коммуникативное поведение, билингвизм и интерференция. Учебное пособие предназначено для студентов, магистрантов и может быть использовано при чтении курсов по социолингвистике, теории коммуникации, гендерологии.
Open Access
Çoklu Zeka Kuramına Göre Yabancılara Türkçe Öğretiminde Öğretmenin Önemi
(Suleyman Demirel University, 2011) Alime AKGEDİK
Howard Gardner’ın 1983 yılında ortaya koyduğu Çoklu Zeka Kuramı, zekânın tek boyutlu olmadığını, her bireyde sekiz farklı zeka alanının bulunduğunu savunur. Bu kuram, eğitim sistemine yeni bir bakış açısı kazandırarak öğrencilerin farklı yollarla öğrenebileceğini ve öğretmenlerin buna uygun öğretim stratejileri geliştirmesi gerektiğini vurgular. Yabancılara Türkçe öğretiminde de bu yaklaşım, her öğrencinin öğrenme tarzına uygun etkinlikler düzenleyerek dilin daha etkili ve kalıcı biçimde öğretilmesini sağlar. Çoklu Zeka Kuramı’na göre öğretmen; sadece bilgi aktaran kişi değil, aynı zamanda rehber, gözlemci ve öğrenme sürecinin yönlendiricisidir. Öğretmen, öğrencilerin güçlü zeka alanlarını tanıyarak ders materyallerini çeşitlendirir, görsel, işitsel, bedensel ve sosyal öğrenmeyi destekler. Böylece öğrenciler dili sadece kuramsal olarak değil, uygulamalı biçimde de öğrenirler. Bu nedenle öğretmenlerin çoklu zeka temelli öğretim yöntemlerini bilmesi ve sınıf ortamında uygulaması yabancı dil öğretiminde büyük önem taşır.
Open Access
Determination of Problems in the Basic Language Skills of University Students learning Turkish in Kazakhstan
(Faculty of Education and Humanities, 2011) Özdemir C.; Özdemir E.D.; Ugur Ch.; Uysal S.
This study investigated the relationship between student characteristics (gender, major), and the problems they face when learning Turkish language skills at university level in Kazakhstan. Participants included 120 Kazakh students from three faculties (Law, Philology, and Engineering). They completed a 28 item Likert-type questionnaire which also included two open ended items. MANOVA results indicated that gender and the problems students face were not significantly related while there was a significant relation between major and the problems they face. The only statistically significant relation was found for writing skill. The Chisquare analysis results indicated no relation between both gender and major, and the most difficulty skill to learn. The possible reasons behind the results and suggestions for further research are discussed.
Open Access
Есім антикалық тұлғалардың тілдегі басқа құбылыстардан айырмасы
(Suleyman Demirel University, 2011) Мұхамади Қ.Т
Мақалада есім аналитикалық тұлғаларының табиғаты мен олардың тілдегі өзге құбылыстардан айырмашылықтары жан-жақты талданады. Автор есім аналитикалық тұлғаларының сөз тіркестерімен, күрделі зат есімдермен және етістіктің аналитикалық тұлғаларымен салыстырмалы сипаттамасын ұсынады. Бұл салыстыру арқылы есім аналитикалық тұлғаларының морфологиялық сипаты, құрылымдық ерекшелігі мен грамматикалық қызметі айқындалады. Сонымен қатар, зерттеуде К. Аханов, Б. Қасым, И. А. Селицкая, Н. Оралбай сынды ғалымдардың еңбектеріне сүйене отырып, есім аналитизмінің грамматикалық жүйедегі орны мен оның күрделі сөздер мен сөз тіркестерінен өзгешелігі дәлелденеді. Есім аналитикалық тұлғаларының негізгі белгісі — толық мағыналы сөз бен көмекші сөздің тіркесуінен жаңа грамматикалық мағына тудыруы екені анықталады.
Open Access
Қазіргі қазақ поэмаларындағы ізденістер
(Suleyman Demirel University, 2011) Керімбекова Б
Мақалада қазіргі қазақ поэзиясының көрнекті өкілі Серік Ақсұңқарұлының шығармашылығындағы көркемдік ізденістер, соның ішінде «Жарылғаптан қорқамын» поэмасының жанрлық, стильдік және эстетикалық ерекшеліктері қарастырылады. Автор поэманы «поэма-ирония» деп сипаттай отырып, дәстүрлі поэма түрінен өзгеше поэтикалық үлгі ұсынады. Зерттеу барысында поэманың сюжеті, лирикалық кейіпкердің рөлі, ішкі монолог пен еске алу тәсілі, иронияның көркемдік қызметі мен поэтикалық астары талданады. Ақынның өмірбаяндық элементтер арқылы жалпы адамзаттық сезімдерді жеткізуі қазіргі қазақ поэмасындағы жаңашылдық бағыттың көрінісі ретінде бағаланады.
Open Access
С.Сейфуллиннің "Көкшетау" поэмасындағы жалқы есімдер және олардың ішкі мағыналық топтары
(Suleyman Demirel University, 2011) Қуанышбаева А.Б
Мақалада С. Сейфуллиннің «Көкшетау» поэмасындағы жалқы есімдердің тілдік табиғаты мен семантикалық ерекшеліктері қарастырылады. Автор шығармасында кездесетін антропонимдер, топонимдер және зоонимдер жүйеленіп, олардың ішкі мағыналық топтары талданады. Әсіресе, поэмада көрініс тапқан топонимдердің шығу тарихы мен қалыптасуы, көне түркі және моңғол қабаттарының тілдік сипаты кеңінен түсіндіріледі. Қазақ топонимиясының ұлттық дүниетаныммен, тарихи-мәдени таныммен байланысы, сондай-ақ түстердің (әсіресе «ақ» түсінің) символикалық мәні мен поэтикалық қызметі айқындалады. Мақалада ономастикалық атаулардың поэтикалық мәтіндегі эстетикалық жүктемесі мен семантикалық астары этнолингвистикалық тұрғыдан сараланады.
Open Access
Ұлықбек Есдәулетовтың поэзиядағы ұлттық мінез
(Suleyman Demirel University, 2011) Жанайхан Б
Әдеби, көркем туындылардың мазмұндық ерекшелігін айқындайтын бірден-бір элемент - ұлттық мінез екені белгілі. Ұлтгық мінезді жеке дара алып қарастырсақ, оның тарихи категория екендігін ескеруіміз керек. Ол қоғамдық, рухани, экономикалық және саяси жағдайларға сәйкес қалыптасады. Дүниені ұлттық түсінікпен қабылдау жолы қай адамға болсын тән қасиет. Өнерде, әдебиетте адам бейнесінен бұл қасиет толық көрініп отырады. Әр халықтың эпикалық туындыларын олардың талай замандар ұлт болып қалыптасуынан бөліп қарауға болмайды. Сондықтан шығармада ұлттық мінез жасау үшін оның Дүниетанымын, психологиясын, әдет-ғұрыптарын т.б. қасиеттерін білу керек.
Open Access
Қазіргі прозаның мазмұндық жүйесі
(Suleyman Demirel University, 2011) Орақов Қ
Бұл мақалада қазіргі қазақ прозасының мазмұндық жүйесі, оның даму динамикасы мен тақырыптық ерекшеліктері қарастырылады. ХХ ғасырдың қазақ әдебиетінде қалыптасқан дәстүр жалғасын тауып, тәуелсіздік кезеңінен кейінгі жаңа қоғам шындығын бейнелеуде өзіндік сипат алды. Автор қазіргі проза жанрындағы жетістіктер мен проблемаларды, оқырман мен жазушы арасындағы байланысты талдай отырып, жас буын қаламгерлер — Роза Мұқанова, Мадина Омарова, Лира Қоныс шығармашылығына тоқталады. Мақалада олардың әңгімелеріндегі басты тақырыптар — ұлттық сана, рухани құндылықтар, адам мен қоғам қатынасы, жалғыздық пен адамгершілік мәселелері сарапталады. Зерттеу қазіргі қазақ прозасының мазмұндық және идеялық бағыттарын айқындауға бағытталған.
Open Access
Тәуелсіздік кезеңіндегі қазақ драматургиясы
(Suleyman Demirel University, 2011) Абжалова А
Мақалада тәуелсіздік кезеңіндегі қазақ драматургиясының даму бағыттары, тақырыптық және көркемдік ерекшеліктері қарастырылады. Кеңестік идеологияның шектеулерінен босаған қазақ драматургтері ұлттық тарихты, ел тағдырын, адам болмысын терең бейнелеуге мүмкіндік алды. Мақалада С.Жүнісов, Ш.Мұртаза, Д.Исабеков, Ә.Тарази, Б.Мұқай, Ш.Құсайынов, М.Байсеркенов, Р.Мұқанова сияқты қаламгерлердің шығармалары талданады. Әсіресе, тарихи тұлғаларды арқау еткен «Абылай хан», «Абылайдың ақырғы күндері», «Томирис» пьесалары мен Семей полигоны тақырыбындағы «Мәңгілік бала бейне» пьесасы тәуелсіздік дәуірінің рухани айнасы ретінде сипатталады. Автор драматургияның жанрлық түрлерінің тоғысуы, комедия мен драма элементтерінің араласуы, сахналық қойылымдардың көркемдік деңгейінің артуы туралы да ой қозғайды. Қазақ драматургиясының басты ерекшелігі – ұлттық рух пен тәуелсіздік идеясының тоғысуында, тарихи жад пен адамгершілік құндылықтарды дәріптеуінде екені көрсетіледі.
Open Access
MEHMET AKİF ERSOY'UN ESERLERİNDE TÜRK TOPLUMUNUN PROBLEMLERİ VE ÇÖZÜM YOLLAR
(Suleyman Demirel University, 2011) Йенер Унал
Mehmet Âkif Ersoy, Cumhuriyet dönemi Türk edebiyatının en çok araştırılan ve eserleriyle toplum üzerinde derin etkiler bırakmış önemli şairlerinden biridir. Safahat adlı eserinde, Meşrutiyet ve Cumhuriyet dönemlerindeki Türk toplumunun sosyal, siyasi ve kültürel yapısını gerçekçi ve eleştirel bir bakış açısıyla yansıtmıştır. Sanatını toplumsal fayda için kullanan Âkif, eserlerinde milletin içinde bulunduğu sorunları teşhis etmiş ve çözüm önerileri sunmuştur. Onun en büyük eserlerinden biri, Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından millî marş olarak kabul edilen İstiklâl Marşıdır. Âkif, özellikle İslam dininin yanlış anlaşılmasına ve toplumdaki cehalete dikkat çekerek, gerçek anlamda İslam’a dönmenin toplumu kurtaracağını savunmuştur. Çalışkanlığı, inanç ve azmi esas alan düşünce yapısıyla Mehmet Âkif, hem şair hem mütefekkir kimliğiyle Türk milletinin manevi rehberi olmuştur.
Open Access
Қазақ тіліндегі етістіктер және аспектуалды семантика
(Suleyman Demirel University, 2011) Жолшаева М.С.
Монографияда етістіктің қимылдың өту сипаты категориясы жүйелі-құрылымдық және функционалды-семантикалық тұрғыдан кешенді қарастырылу арқылы қазақ тіліндегі аспектуалды семантиканың қалыптасу заңдылықтары анықталған және аталған категорияның тілдік мәртебесі нақтыланған. Тілдік құбылыстардың табиғатын толық тану оның қолданымдық сипатымен де байланысты. Еңбекте аспектуалды семантика мәселесі функционалды грамматика ұстанымдары тұрғысынан да қарастырылып, тілдік бірліктердің аспектуалды семантика жасауға қатысы және олардың семантикалық өрістегі орны мен өзіндік ерекшеліктері анықталып, қолданыстағы қызметтері сараланған. Еңбек ғылыми қызметкерлер, жоғары оқу орындарының оқытушылары мен ізденушілерге, филология факультеттерінің докторанттары мен магистранттарына, студенттеріне арналған.
Open Access
Əдеби сын тарихы
("Таңбалы" баспасы, 2011) ЫСҚАҚҰЛЫ Д.
Қоғамдық өмірдің жеттіге түсуі ондағы сын мен өзара сынның дамуына тікелей қатысты болса, көркем əдебиеттің көркеюі де оның сынымен тығыз байланысты. Қазақ əдеби сынының тарихы есте жоқ ескі замандардағы халықтың рухани қажеттілігінен бастау алып, қоғамның дамуымен бірге дамып, жетіліп, əдебиеттің, оның ғылымының, баспасөздің тоғысқан түйінінде əдеби өмірді зерттеп, оның жетістіктері мен кемшіліктерін саралап, бағалап, оқырманның көркем əдебиетті дұрыс түсінуіне көмектесіп, келе жатқан əдеби-ғылыми-публицистикалық сипаттағы шығармашылықтың, қоғамдық сананың бір саласы ретінде ұзақ жолдардан өтті. «Əдеби сын тарихы» – жоғарғы оқу орындарында жүргізілетін базалық пəннің теориялық əрі іс-тəжірибелік негіздемесі болып табылады. Оқу құралында қазақ əдеби сын өнерінің қалыптасуынан бастап, ХХІ ғасырдағы ұлттық əдеби сын проблемалары толықтай қамтылған. Кітапта баспасөздегі сын жəне əдебиеттің қоғамдық, əлеуметтік, саяси, теориялық мəселелері кеңінен талқыланады. Кітап жоғары оқу орындарының студенттеріне, магистрлеріне, докторанттарына, əдебиеттанушы ғалымдарға, сондай-ақ əдебиет сүйер көпшілік қауымға арналған.