02. School of Education and humanities

Permanent URI for this community

https://repository.sdu.edu.kz/handle/123456789/18

Browse

Now showing 1 - 20 of 761

Open Access
Human relationships in D.H Lawrence's novels
(Almaty, Suleyman demirel university - 2000, 2000) Kaplan Murat
D.H. Lawrence, the renowned English author, is celebrated for his profound exploration of human relationships in his novels. This abstract offers a glimpse into the captivating examination of human connections within Lawrence's literary works.Lawrence's novels, such as "Sons and Lovers," "Women in Love," and "Lady Chatterley's Lover," portray a vivid tapestry of human relationships, encompassing the complexities of love, desire, and intimacy. Through his keen insight and compelling character development, Lawrence masterfully dissects the dynamics of family, friendships, and romantic liaisons.In his exploration of familial bonds, Lawrence delves into the intricate interplay between parents and children, revealing the impacts of upbringing and individual aspirations on these relationships. His portrayal of sibling interactions and their rivalries adds another layer of depth to the narrative.The author's depiction of romantic relationships is equally compelling, as he grapples with the desires and conflicts that often define human connections. Lawrence's characters struggle with societal norms, personal passions, and the quest for authenticity, giving rise to passionate and sometimes tumultuous love affairs. These relationships are often a mirror to the societal norms and class distinctions of the times in which Lawrence wrote.
Open Access
Shakespearean Literature
(Almaty, Эверо - 2000, 2000) Kaplan Murat
Abstract. "Exploring Shakespearean Literature: From Sonnets to Tragedies" is a captivating journey into the world of the Bard of Avon, William Shakespeare. This abstract provides an overview of the course, which delves into the rich tapestry of Shakespearean works, encompassing his iconic sonnets, comedies, tragedies, and historical plays. The course begins by introducing students to the life and times of William Shakespeare, setting the historical and cultural context in which he wrote. It then embarks on a comprehensive examination of his sonnets, renowned for their lyrical beauty and exploration of themes like love, time, beauty, and mortality. Students will analyze and appreciate the intricate language and metaphors used in these timeless poetic expressions. Moving on to Shakespeare's plays, the course delves into the comedic works such as "A Midsummer Night's Dream" and "Twelfth Night." Students explore the elements of mistaken identities, love triangles, and humor that are characteristic of Shakespeare's comedies. They also delve into the thematic depth that often lurks beneath the surface.
Open Access
XX ғасырдағы Қазақстан тарихы
(Suleyman Demirel University, 2009) Н.У.Шаяхметов; М.Ә.Құсайынова
Оқу құралы XX ғасырдағы Қазақстан тарихына арналған. Бұл кезең үш дәуірдің тоғысында: Ресей империясы тұсында, кеңестік жүйеде және тәуелсіздік жағдайында өрбіген тарихи оқиғаларды қамтиды. Бұл оқу құралы Отан тарихы бойынша білім берудің қазіргі талаптарына сәйкес жасалған. Оқу құралы мектеп оқушыларына, студенттерге арналған. Сонымен бірге мұғалімдер мен Отан тарихына қызығушылық танытанын көпшілік оқырман қауым үшін де пайдалы.
Open Access
Лексикалык дублеттер және тілдік норма
(Suleyman Demirel University, 2009) Х.А.Ордабекоеа
Оқу құралы сөз теориясында маңызды орын алатын сөз варианттары, оның ішінде, лексикалық дублеттер мәселесіне арналады. Лексикалық дублеттердің түзілу жолдары, синоним сөздер мен лексикалық дублеттердің арақатынасы, лексикалық дублеттердің семантикалық құрылымы мен синтагмалық қатынастағы тіркесімдік қабілеті және сөз варианттарының морфологиялық, синтаксистік түрлерінің қалыптасу жолдары сөз болады. Бұл пән филология факультеті бакалавр бөлімінің кәсіби пәндерді таңдау компонентінің негізінде ұсынылатын элективті курстардың қатарында оқытылады. Оқу құралы жоғары оқу орындары филология факультеттерінің студенттеріне, магистранттары мен ізденушілеріне, оқытушыларына арналады.
Open Access
Қазіргі қазақ тілінің лексикологиясы: практикалық және лабораториялық жұмыстар
(Suleyman Demirel University, 2010) Ордабекова Хафиза Арысбайқызы
Оқу-әдістемелік құрал білім берудің кредиттік технологиясы бойынша модульдік жүйеге негізделіп жазылды. Ұсынылып отырған оқу-әдістемелік құрал қазіргі қазақ тілінің лексикалық, фразеологиялық жүйесі бойынша соңғы кездегі ғылыми жаңалықтарға сүйене отырып жазылған лекциялар жинағынан тұрады және алынған теориялық білімдерін жетілдіру, оны практика жүзінде орындай білу дағдысын қалыптастыру, машықтандыру мақсатында лингвистикалық мәтіндер беріледі. Берілген лингвистикалық мәтіндер зертханалық жұмыстардың мақсат-міндетіне, мазмұнына сәйкес таңдап алынып, қазақ тілі лексикасының семасиологиялық табиғатына, сөздік кұрамьі мен сөздік қорына, қазақ лексикасының қолданылу сипатына қарай лексика-семантикалық, этимологиялық, фразеологиялық талдаулар арқылы алган білімдерін меңгертуді, бекітуді көздейді. Оқу-әдістемелік құрал жоғары оқу орындары филология факультеттерінің студенттері мен магистранттарына, оқытушыларына қосымша құрал ретінде ұсынылады.
Open Access
Оценочность в диахронии: от слова к тексту
(Алматы, Тарих тағылымы - 2010, 2010) Мирзоева Л.Ю
Аннотация. Данная работа представляет собой глубокий анализ эволюции и изменения выразительных средств оценки в языке на протяжении времени. Курс исследует, как лингвистические выражения оценки, такие как эмоциональные оттенки, стилистические особенности и семантические нюансы, развивались и менялись в языковой диахронии. Отслеживается путь от отдельных слов и фраз к их роли в создании текстов и дискурсов. Студенты будут обучаться различным методам анализа языковой оценочности в разных исторических периодах, начиная с древних текстов и заканчивая современными коммуникативными практиками. Они будут изучать смену языковых средств, используемых для выражения эмоций, оценок, и отношения к явлениям и событиям в языке.Курс также подчеркивает значение социокультурного контекста и исторических событий в формировании лингвистической оценочности. Студенты будут изучать, как изменения в обществе и культурных нормах могут отразиться на способах, которыми язык выражает оценку и отношение. В конечном итоге, участники курса приобретут глубокое понимание того, как оценка и выразительность языка эволюционировали на протяжении времени и как это связано с общественными и культурными изменениями. Они также научатся анализировать и интерпретировать тексты и дискурсы с точки зрения оценочных выразительных средств.
Open Access
Әңгіме жанрын талдау амалдары
(Suleyman Demirel University, 2010) Сыдықова Ж.Ж.
"Әңгіме жанрын талдау амалдары" атты оқу құралында көркем прозаның құрылымын, сюжеттік желілерін, образдарын ұтымды амалдар, әдіс-тәсілдер көмегімен салыстыра талдау үлгілері ұсынылған. Бұл оқу құралы әдебиеттанушыларға, оқытушыларға, студенттерге арналған.
Open Access
Тәуелсіздік кезеңіндегі қазақ драматургиясы
(Suleyman Demirel University, 2011) Абжалова А
Мақалада тәуелсіздік кезеңіндегі қазақ драматургиясының даму бағыттары, тақырыптық және көркемдік ерекшеліктері қарастырылады. Кеңестік идеологияның шектеулерінен босаған қазақ драматургтері ұлттық тарихты, ел тағдырын, адам болмысын терең бейнелеуге мүмкіндік алды. Мақалада С.Жүнісов, Ш.Мұртаза, Д.Исабеков, Ә.Тарази, Б.Мұқай, Ш.Құсайынов, М.Байсеркенов, Р.Мұқанова сияқты қаламгерлердің шығармалары талданады. Әсіресе, тарихи тұлғаларды арқау еткен «Абылай хан», «Абылайдың ақырғы күндері», «Томирис» пьесалары мен Семей полигоны тақырыбындағы «Мәңгілік бала бейне» пьесасы тәуелсіздік дәуірінің рухани айнасы ретінде сипатталады. Автор драматургияның жанрлық түрлерінің тоғысуы, комедия мен драма элементтерінің араласуы, сахналық қойылымдардың көркемдік деңгейінің артуы туралы да ой қозғайды. Қазақ драматургиясының басты ерекшелігі – ұлттық рух пен тәуелсіздік идеясының тоғысуында, тарихи жад пен адамгершілік құндылықтарды дәріптеуінде екені көрсетіледі.
Open Access
MEHMET AKİF ERSOY'UN ESERLERİNDE TÜRK TOPLUMUNUN PROBLEMLERİ VE ÇÖZÜM YOLLAR
(Suleyman Demirel University, 2011) Йенер Унал
Mehmet Âkif Ersoy, Cumhuriyet dönemi Türk edebiyatının en çok araştırılan ve eserleriyle toplum üzerinde derin etkiler bırakmış önemli şairlerinden biridir. Safahat adlı eserinde, Meşrutiyet ve Cumhuriyet dönemlerindeki Türk toplumunun sosyal, siyasi ve kültürel yapısını gerçekçi ve eleştirel bir bakış açısıyla yansıtmıştır. Sanatını toplumsal fayda için kullanan Âkif, eserlerinde milletin içinde bulunduğu sorunları teşhis etmiş ve çözüm önerileri sunmuştur. Onun en büyük eserlerinden biri, Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından millî marş olarak kabul edilen İstiklâl Marşıdır. Âkif, özellikle İslam dininin yanlış anlaşılmasına ve toplumdaki cehalete dikkat çekerek, gerçek anlamda İslam’a dönmenin toplumu kurtaracağını savunmuştur. Çalışkanlığı, inanç ve azmi esas alan düşünce yapısıyla Mehmet Âkif, hem şair hem mütefekkir kimliğiyle Türk milletinin manevi rehberi olmuştur.
Open Access
Қазақ тіліндегі етістіктер және аспектуалды семантика
(Suleyman Demirel University, 2011) Жолшаева М.С.
Монографияда етістіктің қимылдың өту сипаты категориясы жүйелі-құрылымдық және функционалды-семантикалық тұрғыдан кешенді қарастырылу арқылы қазақ тіліндегі аспектуалды семантиканың қалыптасу заңдылықтары анықталған және аталған категорияның тілдік мәртебесі нақтыланған. Тілдік құбылыстардың табиғатын толық тану оның қолданымдық сипатымен де байланысты. Еңбекте аспектуалды семантика мәселесі функционалды грамматика ұстанымдары тұрғысынан да қарастырылып, тілдік бірліктердің аспектуалды семантика жасауға қатысы және олардың семантикалық өрістегі орны мен өзіндік ерекшеліктері анықталып, қолданыстағы қызметтері сараланған. Еңбек ғылыми қызметкерлер, жоғары оқу орындарының оқытушылары мен ізденушілерге, филология факультеттерінің докторанттары мен магистранттарына, студенттеріне арналған.
Open Access
Əдеби сын тарихы
("Таңбалы" баспасы, 2011) ЫСҚАҚҰЛЫ Д.
Қоғамдық өмірдің жеттіге түсуі ондағы сын мен өзара сынның дамуына тікелей қатысты болса, көркем əдебиеттің көркеюі де оның сынымен тығыз байланысты. Қазақ əдеби сынының тарихы есте жоқ ескі замандардағы халықтың рухани қажеттілігінен бастау алып, қоғамның дамуымен бірге дамып, жетіліп, əдебиеттің, оның ғылымының, баспасөздің тоғысқан түйінінде əдеби өмірді зерттеп, оның жетістіктері мен кемшіліктерін саралап, бағалап, оқырманның көркем əдебиетті дұрыс түсінуіне көмектесіп, келе жатқан əдеби-ғылыми-публицистикалық сипаттағы шығармашылықтың, қоғамдық сананың бір саласы ретінде ұзақ жолдардан өтті. «Əдеби сын тарихы» – жоғарғы оқу орындарында жүргізілетін базалық пəннің теориялық əрі іс-тəжірибелік негіздемесі болып табылады. Оқу құралында қазақ əдеби сын өнерінің қалыптасуынан бастап, ХХІ ғасырдағы ұлттық əдеби сын проблемалары толықтай қамтылған. Кітапта баспасөздегі сын жəне əдебиеттің қоғамдық, əлеуметтік, саяси, теориялық мəселелері кеңінен талқыланады. Кітап жоғары оқу орындарының студенттеріне, магистрлеріне, докторанттарына, əдебиеттанушы ғалымдарға, сондай-ақ əдебиет сүйер көпшілік қауымға арналған.
Open Access
Қазақ этнолингвистикасы
(Suleyman Demirel University, 2011) БАЙТЕЛИЕВА Ж.Д.
Этнолингвистика - этнос болмысын оның тілі арқылы танып-білу максатынан туындаған тіл білімінің антрололингвистикалық бағыттағы саласы. Ұсынылып отырған оқу құралында этнолингвистика ғылымынын қалыптасу, даму тарихы, этнолингвистикалык мектептер, сол мекгептердід өкілдері мен олардың негізгі енбектеріне тоқгалады. Оқу қүралында автор этнолингвистика гыльшының қазақ тіл білшіндегі негізін қалаушы академик Ә.Қайдардың. сондай-ақ, М.Копыленко, Е.Жанпейісов, Н.Уәли, Ж.Манкеева т.б. ғалымдардың теориялық тужырымдарын берген. Оқу құралы жоғары оқу орындары филология факультеттерінің студенттері мен магистранттарына, оқытушыларына, жалпы көпшілік қауымға арналган.
Open Access
Қазіргі әдебиеттанудағы герменевтикалық, структуралистік және семиотикалық зерттеу тәсілдері
(Suleyman Demirel University, 2011) Еркінбаев Ұ
Мақалада қазіргі әдебиеттануда кеңінен қолданылатын герменевтикалық, структуралистік және семиотикалық зерттеу тәсілдерінің теориялық негіздері мен ерекшеліктері қарастырылады. Герменевтика мәтінді түсіндіру мен интерпретациялауға бағытталса, структурализм көркем туындыны тұтас құрылым ретінде зерттейді. Ал семиотикалық әдіс әдеби шығарманы таңбалар мен белгілер жүйесі ретінде талдайды. Бұл үш тәсілдің басты мақсаты – көркем мәтіннің терең мағыналық, құрылымдық және таңбалық қабаттарын ашу болып табылады. Зерттеу барысында аталған әдістердің өзара байланысы мен айырмашылығы, сондай-ақ олардың қазіргі қазақ әдебиеттануындағы қолданыс аясы талданады. Герменевтикалық тәсіл мәтінді мәдени және тарихи контексте түсінуге мүмкіндік берсе, структурализм мәтіннің ішкі жүйесін, құрылымдық қатынастарын анықтауға бағытталған. Семиотикалық әдіс таңбалар арқылы мағына түзілу процесін саралайды. Мақалада осы үш бағыттың синтезі көркем шығарманы кешенді түрде талдаудың тиімді жолы екені дәлелденеді.
Open Access
Түркі халықтары эпикалық жырларында жекпе-жек дәстүрі және оның мәні
(Suleyman Demirel University, 2011) Айдоғду Шабан
Бұл мақалада түркі халықтарының эпикалық жырларындағы жекпе-жек дәстүрінің көрінісі мен мәні қарастырылады. Эпостық шығармаларда жекпе-жек батырдың ерлігі мен рухани кемелдігін сынайтын негізгі көрініс ретінде суреттеледі. Батырдың жаумен жеке шайқасы арқылы оның күш-қайраты, батылдығы, әділдігі мен адамгершілік қасиеттері айқындалады. Сонымен қатар, жекпе-жек мотиві халықтың қаһармандық идеалын, ерлік пен намыс туралы түсінігін бейнелейді. «Алпамыс батыр», «Қобыланды батыр», «Баттал Гази» секілді жырлардағы жекпе-жек көріністері арқылы түркі халықтарының батырлық рухы мен эстетикалық дәстүрлері айқын көрсетіледі.
Open Access
Çeviri üzerine
(Suleyman Demirel University, 2011) Şehri ŞAHİN
Bu çalışmada çeviri kavramının anlamı, kapsamı ve zorlukları üzerinde durulmaktadır. Çeviri yalnızca bir dilin başka bir dile aktarımı değildir; aynı zamanda bir kültürden başka bir kültüre, bir dünyadan diğerine yapılan anlamlı bir yolculuktur. Bu yolculuk, hem dilsel hem de kültürel boyutlarıyla büyük bir sorumluluk gerektirir. Yazar, çevirinin bir köprü kurma sanatı olduğunu ve paylaşmanın zevkini yaşatan bir eylem olduğunu vurgular. Ancak bu köprünün sağlam olabilmesi için çevirmenin yalnızca dil bilgisine değil, aynı zamanda kültür, edebiyat, psikoloji ve yorumlama yeteneğine de sahip olması gerektiği belirtilir. Çeviri sürecinde metnin ruhu, anlamı, üslubu ve mesajı korunmalı; aksi hâlde çeviri, anlamını yitirir. Çalışmada ayrıca her şeyin tam anlamıyla çevrilemeyeceği, bazı değerlerin (örneğin atasözleri, deyimler, şiirler) kültüre özgü olduğu ve başka bir dilde aynı etkiyi yaratmanın çoğu zaman mümkün olmadığı vurgulanmaktadır. Bu nedenle çevirmenin dili yalnızca teknik olarak değil, sanatsal ve duygusal olarak da hissetmesi gerekir. Sonuç olarak, çeviri hem bir zanaat hem de bir sanattır. Bilgi kadar sevgi, yetenek ve duyarlılık da gerektirir. Çünkü çeviri, sadece kelimeleri değil, bir milletin ruhunu, kültürünü ve duygusunu taşır.
Open Access
Yansıtıcı Öğretim Yöntemi ile Yabancılara Türkçe Öğretimi
(Suleyman Demirel University, 2011) Ömer Faruk EREN
Günümüzde Türkçenin dünya genelinde yabancı dil olarak öğretilmesi giderek yaygınlaşmaktadır. Bu durum, Türkçenin daha etkili bir biçimde nasıl öğretileceği sorusunu gündeme getirmektedir. Yabancı dil öğretiminde kullanılan pek çok yöntem arasında doğru yöntemi seçebilmek için her birinin analiz edilmesi, sentezlenmesi ve değerlendirilmesi gerekmektedir. Bu çalışma, bu bağlamda yansıtıcı öğretim yöntemini ele almakta ve Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde uygulanabilirliğini tartışmaktadır. Yansıtıcı öğretim, öğretmenlerin ve öğrencilerin ders öncesinde ve sonrasında kendi öğrenme ve öğretme süreçlerini değerlendirmelerini, güçlü ve zayıf yönlerini fark etmelerini ve buna göre öğretim yöntemlerini geliştirmelerini amaçlayan bir yaklaşımdır. Bu yöntem, öğretmenlerin kendi uygulamalarını gözlemlemelerini, analiz etmelerini ve gerektiğinde değiştirmelerini teşvik eder. Öğrenciler için ise, öğrenme sürecine aktif katılımı ve öz farkındalığı artırır. Yansıtıcı öğretim, öğretmen ve öğrenci arasındaki iletişimi güçlendirir, öğrenci merkezli bir öğrenme ortamı oluşturur ve öğrenmenin kalıcılığını artırır. Günlükler, video kayıtları, öğrenci geri bildirimleri ve gözlem formları gibi araçlar bu yöntemin uygulanmasında önemli rol oynar. Ayrıca, öğretmenin mesleki gelişimini destekleyerek öğretim kalitesinin artmasına katkı sağlar.
Open Access
Determination of Problems in the Basic Language Skills of University Students learning Turkish in Kazakhstan
(Faculty of Education and Humanities, 2011) Özdemir C.; Özdemir E.D.; Ugur Ch.; Uysal S.
This study investigated the relationship between student characteristics (gender, major), and the problems they face when learning Turkish language skills at university level in Kazakhstan. Participants included 120 Kazakh students from three faculties (Law, Philology, and Engineering). They completed a 28 item Likert-type questionnaire which also included two open ended items. MANOVA results indicated that gender and the problems students face were not significantly related while there was a significant relation between major and the problems they face. The only statistically significant relation was found for writing skill. The Chisquare analysis results indicated no relation between both gender and major, and the most difficulty skill to learn. The possible reasons behind the results and suggestions for further research are discussed.
Open Access
Есім антикалық тұлғалардың тілдегі басқа құбылыстардан айырмасы
(Suleyman Demirel University, 2011) Мұхамади Қ.Т
Мақалада есім аналитикалық тұлғаларының табиғаты мен олардың тілдегі өзге құбылыстардан айырмашылықтары жан-жақты талданады. Автор есім аналитикалық тұлғаларының сөз тіркестерімен, күрделі зат есімдермен және етістіктің аналитикалық тұлғаларымен салыстырмалы сипаттамасын ұсынады. Бұл салыстыру арқылы есім аналитикалық тұлғаларының морфологиялық сипаты, құрылымдық ерекшелігі мен грамматикалық қызметі айқындалады. Сонымен қатар, зерттеуде К. Аханов, Б. Қасым, И. А. Селицкая, Н. Оралбай сынды ғалымдардың еңбектеріне сүйене отырып, есім аналитизмінің грамматикалық жүйедегі орны мен оның күрделі сөздер мен сөз тіркестерінен өзгешелігі дәлелденеді. Есім аналитикалық тұлғаларының негізгі белгісі — толық мағыналы сөз бен көмекші сөздің тіркесуінен жаңа грамматикалық мағына тудыруы екені анықталады.
Open Access
Қазақ этнолингвистикасының ерекшеліктері
(Suleyman Demirel University, 2011) Байтелиева Ж
Мақалада этнолингвистика ғылымының қалыптасу және даму кезеңдері, оның еуропалық және американдық бағыттарының ерекшеліктері қарастырылады. Автор қазақ тіл біліміндегі этнолингвистикалық зерттеулердің өзіндік сипатын, Ә.Қайдардың ғылыми мектебі мен әдістемелік принциптерін атап өтеді. Қазақ этнолингвистикасының басты ерекшелігі – тіл байлығын ұлттық мәдениет, тарих, таным, салт-дәстүр арқылы кешенді түрде зерттеу болып табылатыны көрсетілген. Сондай-ақ, «Қазақтар: ана тілі әлемінде» атты этнолингвистикалық сөздіктің маңызы мен құрылымы сипатталады.
Open Access
Enseigner les stratégies d’apprentissage aux élèves du collégial pour améliorer leur français
(Suleyman Demirel University, 2011) Karymsakova K
Cette étude met en évidence l’importance d’enseigner les stratégies d’apprentissage aux élèves du collégial afin d’améliorer leurs performances en français. De nombreux étudiants amorcent leurs études postsecondaires sans posséder les outils nécessaires pour apprendre efficacement, ce qui conduit souvent à l’échec ou à l’abandon. L’article cherche à répondre à trois questions principales : que doivent savoir les enseignants sur les stratégies d’apprentissage pour aider les élèves à mieux apprendre ? Comment ces stratégies peuvent-elles être enseignées en classe ? Et pourquoi sont-elles importantes ? Les recherches démontrent que les élèves qui réussissent utilisent des stratégies d’apprentissage efficaces pour accomplir leurs tâches scolaires. De plus, ces stratégies favorisent l’autonomie et l’apprentissage tout au long de la vie. Le cadre de référence présenté (Cartier, Debeurme et Viau, 1997) identifie quatre principales situations d’apprentissage — la lecture, l’écoute, la réalisation d’exercices et la résolution de problèmes — en les reliant aux types de connaissances (déclaratives, procédurales), aux processus cognitifs et à des exemples concrets de stratégies d’apprentissage. Les résultats soulignent la nécessité d’intégrer l’enseignement explicite des stratégies d’apprentissage dans les cours de français au collégial afin de renforcer l’autonomie des étudiants, leur réussite académique et leur capacité à apprendre tout au long de leur vie.