1.Articles and Papers

Permanent URI for this collection

Browse

Recent Submissions

Now showing 1 - 20 of 196
  • Item
    ABUNDANCE OF PLASTIC: AN IGNORED TOXIN IN FOOD INDUSTRY
    (2021 International Young Scholars' Conference, 2021) Bhumika Sharma
    Abstract Access to sufficient amounts of safe and nutritious food is key to sustaining life and promoting good health. The presence of toxins and chemicals in food is an emerging concern. Food gets contaminated either naturally or through certain unwise activities in the food industry. Contamination by heavy metal in food occurs mainly through pollution of air, water and soil. The continuous use of plastic in food and beverage packaging has exposed the humans to numerous health hazards. We are using the plastics in one or the other form, at homes, offices, functions and at most in the delivery of the food items. All plastic, from macro to nano scale are concerned to leach and adsorb hazardous substances. Single-use plastic is one of the dangerous things used world-wide. The harmful chemicals associated with plastics can be divided into three categories: ingredients of the plastic material, byproducts of manufacturing and chemicals adsorbed from the environment. The possible toxicological responses caused by plastic can thus be a combination of all of these chemicals. Discussing the harmful effects of its use on the human health is an objective of the study. The paper concludes that various kinds of plastic are not only harmful for the environment, but directly affects the human health. The release of toxic compounds has shown to lead to health complications in non-humans as well. It is high time that the policy-makers take strict action at earliest and protect the health of the society.
  • Item
    СУЩНОСТЬ ДОСУДЕБНОГО ДОКЛАДА ПО ЗАКОНОДАТЕЛЬСТВУ РК И МЕЖДУНАРОДНОЙ ПРАКТИКИ
    (2021 International Young Scholars' Conference, 2021) Кунсулу Б. Исмагулова
    Аннотация В данной статье рассмотрены понятия досудебного доклада согласно законодательства Республики Казахстан и международный опыт государств по применению досудебного доклада. А также изучен порядок и основания применения досудебного доклада в международной практике. Раскрыты особенности составления досудебного доклада в различных странах. Изучены нормы составляющие содержание досудебного доклада, а также раскрыты действия органов службы пробации по сбору и анализу информации о социльно-психологичекой характеристике клиента службы пробации (подозреваемого, обвиняемого). На основании которой, органом запросившим данный доклад принимается решение о возможности либо невозможности применения к лицу пробационных мер.На основании изученных материалов предпринята попытка определить сущность досудебного доклада согласно законодательства Республики Казахстан и других стран.
  • Item
    EMPLOYER BRANDING IN THE AIRLINE INDUSTRY: ON THE EXAMPLE OF RYANAIR
    (СДУ хабаршысы - 2020, 2020) I. Temirkhanova
    Abstract. If a company is aimed to improve its position in the market, develop and growth, company should work with its employer brand. Positive and strong HR brand has many advantages: professional workers aimed at overall success of company, staff turnover rate is low, highly effective work of employee and team, achievement of goals and selection of highly qualified staff, strong corporate culture [5]. In this article, the author analyzes the problems of the employer brand in Ryanair, which may adversely affect the company's image in the future. Being the most profitable low-cost airline in Europe [6], Ryanair faces many problems in the structure of the company, which can lead to loss of attractiveness for both current employees and potential employees who are looking for work. Based on works of other researchers, author investigates issues such as autocratic-approach of management, staff turnover, stress and lack of motivation among employees. By analyzing through different variables, it is obvious that issues are tightly related to each other and by changing some aspects of management system, company has an opportunity to increase its employer brand image for current and potential employees.
  • Item
    ҚАПАЛ УЕЗІ КҮНДЕЛІКТІ ӨМІРІНДЕ ПОШТА БАЙЛАНЫСЫНЫҢ АЛАТЫН ОРНЫ
    (СДУ хабаршысы - 2020, 2020) Ә. Болатхан; Д. Құлынтай
    Аңдатпа. Мақала 1867–1917 жылдардағы Қапал уезі пошта байланысының даму тарихы зерттеуге арналған. XIX ғ. II-ші жартысы – XX ғ. басы аралығында Қазақ даласындағы уездер бір уақытта дәстүрлі айқын көріністермен қатар, түсіндірулер мен игерулерге бейімделген жаңашылдықтар көрініс тапқан әлеуметтік мәдени орталықтар ретінде қалыптасты. Бұл патшалық үкіметінің әскери-саяси мақсаттарын жүзеге асыру жолында ХІХ ғ. І жартысынан бастап орналасу жағынан қолайлылығына үлкен мән берілген бекіністер салу әрекетінің нәтижесі еді. Осы орайда ауқымды қазақ территориясында пошталық байланыс орнату ерекшеліктерін қарастыру маңызды.
  • Item
    DIGITAL TRANSFORMATION OF HIGH EDUCATION INSTITUTIONS (HEIs)
    (СДУ хабаршысы - 2020, 2020) A. Abilakimova
    Abstract. Digital transformation (DT) has become one of the main trends for higher education institutions (HEIs) in the second decade of the 21st century. It is a necessary process for universities that want to achieve higher organizational performance and make a comparative advantage in their area. According to the state program “Digital Kazakhstan” improvements in the quality of education achieved by implementation and development of digital technologies in key sectors of the county's economy. However, the program does not specify an exact framework and roadmap for DT of universities. Management research on application of Lean and digitalization in education is still in its beginning stage, as it remains unclear what organization models and principles provide the best implication of the new digital technologies. The article focuses on defining the relationship of Lean and digital transformation of universities. New practical tools and techniques for digitalization will be developed on the basis of Lean.
  • Item
    POLISH AND CHINESE APPROACH TO ENVIRONMENTAL LAW
    (СДУ хабаршысы - 2020, 2020) J. Zwierzchowski; E.Rott-Pietrzyk
    Abstract. Environmental problems have caused countries around the world to develop their own unique approaches to ecological policies and this requires legal development. Environmental law is mostly based in public law, however some of the provisions are implemented within the private law. This article describes general environmental legal systems of Republic of Poland and People’s Republic of China and focuses on the main private law instruments of environmental protection in the both states. Poland uses, traditional for European countries, civil liability of environmental protection. On the other hand, People’s Republic of China began the process of greening of civil law, what is visible by establishment of new basic principle of civil law focusing on ecology (Green Principle).
  • Item
    Identifying women's entrepreneurial factors on empowering female entrepreneurship in Kazakhstan
    (СДУ хабаршысы - 2022, 2022) Yerzhan Syzdykov; Nazerke Nurzhanova; Tatima Balmagambetova; Aruzhan Sarbagyssova; Roza Sagindykova
    Abstract. This research contributes to the study and expansion, as well as the strengthening of the economic rights and opportunities of women of Kazakhstan in the field of equality, economic growth and improvement of living standards. The main purpose of the research work is to identify women's entrepreneurial factors in empowering female entrepreneurship in Kazakhstan. The methodology was based on a quantitative descriptive approach and the data were collected using a self-filled questionnaire. The questionnaire was used to collect more extensive information, analyze it and draw certain conclusions. A total of 102 usable responses were collected. The data was analyzed using Exploratory Factor analysis via Minitab software. As a result of the analysis, 7 potential factors were identified that can contribute to the empowerment of women's entrepreneurship.
  • Item
    МЕЖДУНАРОДНОЕ ОБРАЗОВАНИЕ И ВКЛАД В РАЗВИТИЕ СВОЕЙ СТРАНЫ: ОПЫТ ВЫПУСКНИКОВ ГОСУДАРСТВЕННЫХ СТИПЕНДИАЛЬНЫХ ПРОГРАММ КАЗАХСТАНА
    (СДУ хабаршысы - 2023, 2023) Д. Джонбекова; А. Руби; Дж. Спаркс; Е. Серкова; С. Керимкулова; З. Джумакулов
    Аннотация. Данное исследование анализирует две казахстанские образовательные стипендиальные программы, предназначенные для получения международного образования, и вклад их выпускников в национальное развитие своей страны. Наши данные свидетельствуют о том, что стипендиальные программы «Болашак» и Назарбаев Университета играют важную роль в развитии местных талантов. Выпускники данных стипендиальных программ участвуют в совершенствовании систем и практик на своих рабочих местах, тем самым способствуя более широким позитивным социальным и экономическим изменениям в стране. С другой стороны, ограниченные возможности трудоустройства в некоторых секторах экономики, очень низкие зарплаты и негативная, слишком бюрократическая культура ограничивают вклад выпускников стипендиальных программ в общее благо. Мы считаем, что невозможность использовать полученные знания и навыки выпускниками, получившими международное образование, связана с низкими темпами экономического развития и существенным отставанием от развития человеческого капитала. Наши выводы подчеркивают критическую важность развития экономики в тандеме с развитием человеческого капитала, чтобы максимизировать пользу стипендиальных программ.
  • Item
    АЙМАҚТЫҚ МЕРЗІМДІ БАСЫЛЫМДАРДАҒЫ МЕМЛЕКЕТТІК АҚПАРАТТЫҚ ТАПСЫРЫСТЫҢ РӨЛІ МЕН ОНЫҢ КҮН ТӘРТІБІН ҚАЛЫПТАСТЫРУҒА ӘСЕРІ
    (СДУ хабаршысы - 2023, 2023) Ж.Кенжебек; М.Саудбаев
    Аңдатпа. Мақалада мемлекеттік ақпараттық тапсырыстың бұқаралық ақпарат құралдарының, соның ішінде аймақтық мерзімді басылымдардың мазмұнына, ондағы күн тәртібінің құрылуына әсеріне зерттеу жүргізілген. Жұмыста «күн тәртібі» ұғымы, аймақтық газеттердің мазмұнына әсер ететін факторлар, мерзімді басылымдарда жиі қайталанатын тақырыптардың сол аумақтың шынайы тыныс-тіршілігімен, жергілікті аудиторияның қажеттіліктерімен сәйкес келмеуі сынды бірқатар өзекті мәселелер қозғалады. Зертттеудің мақсаты – жергілікті газеттердің мысалында қалыптасқан жағдайды зерделей отырып, аймақтық мерзімді басылымдардың жұмысын жандандырудың тиімді әдістерін ұсыну болып табылады. Осыған орай Панфилов аудандық «Жаркент өңірі» газетінің мазмұндық ерекшеліктеріне, белгілі бір кезеңде жарияланған материалдарына контент-анализ жасалып, талдау жасалды. Мемлекеттік ақпараттық тапсырыс қазақстандық медианың ажырамас бір бөлшегі болғандықтан, оның аймақтағы мерзімді басылымдардың мазмұнына, өзекті тақырыптарды қамтуына қаншалықты әсерін тигізетіні түсіндіріледі.
  • Item
    ЦИФРЛЫҚ КЕҢІСТІКТЕГІ УНИВЕРСИТЕТТЕРДІҢ БЕДЕЛДІ МЕНЕДЖМЕНТІН ТАЛДАУ ЖӘНЕ БЕДЕЛДІҢ СТУДЕНТТЕРДІҢ ТАҢДАУЫНА ӘСЕРІ
    (СДУ хабаршысы - 2023, 2023) Nigimanova Aigerim
    Андатпа. Беделді басқара білу ұйымның дамуына, соның ішінде университеттерге де әсер ететін маңызды факторлардың бірі болып табылады. Дегенмен, бүгінгі таңда, цифрлық әлем қарқынды түрде кеңейіп, оң беделді қалыптастыруда негізгі орынды дерлік ала бастаған кезде, интернет кеңістігінде имиджді сақтауға айтарлықтай мән беру қажет. Сондықтан, бұл мақаланың мақсаты - болашақ студенттердің қызығушылықтары мен қалауларын ескере отырып, университеттің цифрлық ортада өзінің беделін қалай сақтау керектігін зерттеу. Өйткені жоғары білім беру ортасында бәсекелестіктің артуы жағдайында қолайлы имиджді қалыптастыру және үздік студенттерді қабылдау үшін маркетингтік стратегияны нақты құру қажет. Зерттеу көрсеткендей, болашақ студенттердің 55% интернетте күн сайын 5 сағатқа жуық уақытын өткізеді. Олар әлеуметтік желілерде, атап айтқанда Instagram, TikTok-та көбірек уақыт өткізеді және ақпаратты сол көздер арқылы алуды қалайды. Сондай-ақ, негізінен 11-сынып оқушылары жоғары оқу орындарын таңдамас бұрын осы сайттарға кіріп, қорытынды жасайтыны анықталды. Университеттің зерттеу нәтижелеріне сүйене отырып, олардың қызметінің көптеген аспектілеріне әлеуметтік желілерді енгізу және дамыту, сонымен қатар олардың веб-сайттарын жақсарту және жеңілдету қажет
  • Item
    FISCAL DECENTRALIZATION IN KAZAKHSTAN AND THE IMPACT ON ECONOMIC GROWTH
    (СДУ хабаршысы - 2023, 2023) Galymzhan Zupiruly; Mansiya Zhanabay
    Abstract. This article proposes a method for assessing the effects of fiscal decentralization on economic development. The relationship between the proper level of fiscal decentralization and economic growth for 17 regions and cities of republican significance in Kazakhstan from 2010 to 2020 was evaluated using panel data. Panel cointegration and dynamic ordinary least squares (DOLS) results suggest that fiscal decentralization has a negative and significant impact on gross regional product. The study found that both income and expenditure decentralization have a negative impact on economic growth, and that further fiscal decentralization currently has a negative impact on gross regional product (GRP) growth. Given the premise that fiscal decentralization usually promotes local economic progress, this consistently significant and powerful result of our empirical analysis is surprising.
  • Item
    СOVID-19 ПАНДЕМИЯСЫ КЕЗІНДЕГІ БҰҚАРАЛЫҚ АҚПАРАТ ҚҰРАЛДАРЫНЫҢ РӨЛІ: «ЕГЕМЕН ҚАЗАҚСТАН» МЕН «АЗАТТЫҚ РАДИОСЫ» МЫСАЛЫНДА
    (СДУ хабаршысы - 2023, 2023) К.Долаева; Е.Кәпқызы
    Аңдатпа. СOVID-19 пандемиясы кезінде бұқараға ақпарат тарату мақсатында масс медиаға сенім ерекше артылды. Пандемия бұқаралық ақпарат құралдарының басты тақырыбына айналып, журналистердің ақпарат берудегі рөлі де еселене түсті. Осы мәселелер мақаланың басты өзегіне айналып отыр. 2020-2021 жылдар аралығында әлемдік БАҚ-та СOVID-19 мәселесін көтерген түрлі жанр мен формадағы материалдар қатары ерекше артқан. Бұл үрдістен Қазақстан да қалыс қалмады. Зерттеу нысаны ретінде «Егемен Қазақстан» мен «Азаттық радиосы» алынып, екі порталдың пандемия тақырыбын берудегі ерекшеліктері анықталып, контент-анализ жасалды. Сонымен қоса, пандемия кезіндегі бұқаралық ақпарат құралдарының осал және ұтымды тұстарына да ғылыми тұжырым жасалды.
  • Item
    «Правовое регулирование иммиграционных потоков иностранной рабочей силы: на примере Республики Казахстан»
    (СДУ хабаршысы - 2023, 2023) Темірболат Ақылхан Серікұлы
    Аннотация: Исходя из геополитического и экономического положения Казахстана, а также его истории, миграционные вопросы всегда были важны для страны. Проблема миграции - это не та проблема, с которой мы совершенно незнакомы; на самом деле мы сталкивались с ней много раз на протяжении всей нашей истории как государства. Но их надо было назвать как-то иначе. Многие казахи были вынуждены эмигрировать в начале советской эпохи, потому что такие факторы, как преследование казахской элиты, принудительная коллективизация и массовый голод, не позволяли им жить в мире, поэтому они были вынуждены покинуть свою родину и эмигрировать в соседние страны. С другой стороны, миллионы людей были изгнаны из других частей Советского Союза, наводнив Казахстан (в основном этнические группы крымских татар, чеченцев, немцев и т. д.). Этот метод все еще находится в стадии разработки, хотя и не является обязательным. Однако ясно, что люди делают это потому, что их жизнь не ладится. Важность этого вопроса обусловлена тем, что с каждым годом все большее число иностранных граждан ищут работу в Казахстане, что часто приводит к нарушению их прав. Несмотря на присутствие НПА, нарушения их прав продолжаются
  • Item
    «Совершенствование законодательства Республики Казахстан о персональных данных на основе общего регламента по защите персональных данных (GDPR)»
    (СДУ хабаршысы - 2023, 2023) Темірболат Ақылхан Серікұлы
    Abstract: Due to the fact that with the development of information technologies and automated systems, a person's personal data is becoming increasingly isolated from private life as a subject of legal relations, the practice of protecting them is just beginning to accumulate and acquire an integrated approach. And also, personal information is recognized as one of the priority objects of organizational and legal protection, since under certain conditions and circumstances it follows from the right to privacy. In human life, the provision of information about oneself to other members of society, as well as public relations for the provision and protection of information are regulated by the norms of law. Thus, effective management of an employee's behavior in the course of work is possible only if there is reliable information about his personality provided in sufficient volume. This fact is clearly fixed in the Labor Code of the Republic of Kazakhstan. In a special chapter of the codified labor legislation, the employer is allowed to receive, store, combine and use the personal data of the employee hired by him.
  • Item
    SURVIVING THROUGH ORGANISED CRIME: A COMPARATIVE STUDY OF ILLICIT NETWORKS IN TRANSNISTRIA AND ABKHAZIA
    (СДУ хабаршысы - 2023, 2023) Ariadna Mañé Esteban
    Abstract. This paper explores the connection between the existence of illicit networks and the survival of the de facto states of the Republic of Transnistria and the Republic of Abkhazia. The paper argues that organized crime plays a dual role in the continuity of state and society in these regions, both supporting and hindering state-building and the attainment of a strong, independent state. The study first provides a brief overview of organized crime and its impact on state characteristics. It then delves into the characteristics of organized crime in Transnistria and Abkhazia separately to draw conclusions about their similarities and differences. Finally, the research examines the role of illicit activities in the survival of these de facto states. The findings suggest that the presence of illicit networks has significant implications for state survival and development in post-Soviet de facto states.
  • Item
    PERSPECTIVES OF CONSUMER LENDING IN KAZAKHSTAN
    (СДУ хабаршысы - 2023, 2023) Nursultan Bolatov
    Abstract. Consumer lending is a critical aspect of the modern economy, providing individuals with access to credit for various purposes. As we look towards the future, it is essential to understand how consumer lending may evolve and what factors may shape its development. This survey aimed to gather perspectives on consumer lending in the future, including potential trends, concerns, and preferences. It is very important because the volume of consumer lending in Kazakhstan has increased rapidly in last 5 years. The survey found that the majority of respondents were likely to use consumer lending services in the future, and they expected to see more personalized lending options, increased use of AI and machine learning in lending decisions, and more competition between lenders leading to lower interest rates. However, respondents also expressed concerns about potential risks associated with lending, such as high interest rates and debt accumulation, and were not sure on the potential popularity of alternative lending options. When it comes to choosing a lender, respondents considered reputation of the lenders more than other factors, it shows that goodwill of lenders more important than other factors in choosing a lender. Finally, respondents were divided on how the COVID-19 pandemic has impacted consumer lending, with some expecting tighter lending requirements and higher interest rates in the future, while others anticipated more lenient lending requirements and lower interest rates. Overall, these findings underscore the complex nature of consumer lending and the importance of considering multiple factors when assessing its development in the future. The research paper uses qualitative research method, if more accurately, author used a survey method to know the opinions of people about what they think about future of consumer lending in Kazakhstan.
  • Item
    ACCOUNTING OUTSOURCING SERVICES FROM THE PERSPECTIVES OF TRANSACTION COST ECONOMIES: A STUDY IN KAZAKHSTAN
    (СДУ хабаршысы - 2023, 2023) Araylim K. Rakhymberdi; Zhansaya N. Zhengi
    Аңдатпа. Бұл зерттеудің мақсаты аутсорсингтік бухгалтерлік есеп қызметтерінің Қазақстандағы шағын және орта бизнестің транзакциялық шығындары мен операциялық шығындарына әсерін түсіну болып табылады. Жартылай құрылымдалған сұхбаттар Бухгалтерлік аутсорсинг фирмасында немесе Бухгалтерлік аутсорсинг қызметін алатын фирмада жұмыс істейтін адамдардан деректер жинау үшін пайдаланылды. Жағдайлық талдау нәтижелері көрсетеді. Бухгалтерлік аутсорсинг қызметтері фирмаларға негізінен екі аспект бойынша пайда әкеледі. Бұл операциялық шығындарды үнемдеу және цифрландыру. Сонымен қатар, құпия ақпаратты тарату сияқты Бухгалтерлік аутсорсинг қызметтерімен байланысты тәуекелдер анықталды. Теориялық және практикалық салдары талқыланады. Сонымен, болашақ зерттеулердің шектеулері мен бағыттары да ұсынылған
  • Item
    ТЕЛЕЖАРНАМАДАҒЫ ГЕНДЕРЛІК СТЕРЕОТИПТЕР: ҚАЗАҚСТАНДЫҚ ТӘЖІРИБЕ
    (СДУ хабаршысы - 2023, 2023) Ш.Есенгельдиева; А.Әлжан
    Аңдатпа. Мақалада тележарнамадағы гендерлік стереотиптерді қолдану және оның аудиторияға әсері зерттеледі. Жарнама өндірісінде жиі қолданылатын гендерлік стереотип түрлері анықталып, олардың артықшылықтары мен кемшін тұстары сараланады. Осы мақсатта бірнеше елдің гендерлік стереотиптерді қолданудағы тәжірибесі назарға алынып, ондағы әйелдер бейнесі талқыға салынады. Сонымен қоса стереотиптерді насихат құралы ретінде пайдалану, бұқаралық санаға әсері мен қауіпті тұстары да зерттеудің негізгі өзегіне айналды. Бүгінде жарнамаға деген аудитория көзқарасы өзгерген. Бұрын тұтынушылар жарнамадағы стереотиптерге қарсылық білдірмей қабылдаса, қазір мұндай көзқарас жат. Сол себепті маркетологтар «сәтсіз коммуникация – брендке қарсы жұмыс істеп кетуі ықтимал» деген пікірге басымдық беруде. Ғылыми жұмыста жарнамадағы жаңа стереотипті үдерістер мәдениет пен қоғамның өзегіндегі құндылықтар жүйесіндегі терең ішкі өзгерістерді көрсететіндігі анықталды.
  • Item
    ЗАЩИТА ТОВАРНЫХ ЗНАКОВ В МЕТАВСЕЛЕННОЙ: ПРАВОВОЙ АНАЛИЗ
    (СДУ хабаршысы - 2023, 2023) Ералы Кумісай Ерболқызы
    Аннотация. Эта статья исследует важную тему метавселенной и ее связь с интеллектуальной собственности, с акцентом на анализе правовых аспектов продажи цифровых версий брендов. Метавселенная представляет собой новую область виртуальной и расширенной реальности, где пользователи взаимодействуют с цифровыми мирами. Статья рассматривает роль брендов в метавселенной и исследует возможные проблемы в области прав интеллектуальной собственности при продаже цифровых версий брендов. Автор анализируют вопросы защиты товарных знаков в метавселенной. Рассматриваются различные правовые нормы и регуляции, касающиеся использования и контроля товарных знаков в контексте метавселенной. Статья предлагает рекомендации по эффективной защите прав интеллектуальной собственности в метавселенной, учитывая быстрое развитие технологий и сложности применения существующих правовых структур в новой цифровой среде.
  • Item
    ПРАВОВОЕ РЕГУЛИРОВАНИЕ НЕОБЕСПЕЧЕННЫХ ЦИФРОВЫХ АКТИВОВ НА ТЕРРИТОРИИ РЕСПУБЛИКИ КАЗАХСТАН
    (СДУ хабаршысы - 2023, 2023) Хасанов Мұрат Ергенұлы
    Аннотация: В данной научной статье был рассмотрен вопрос по правовому регулированию необеспеченных цифровых активов на территории Республики Казахстан (РК). Теоретическая значимость исследования, заключается в улучшении законодательства РК по правовому регулированию необеспеченных цифровых активов. На основе имеющейся отечественной правовой базы по цифровым активам, был проведен анализ основных определении, видов, а также компетенции уполномоченного органа РК по вопросам цифровых активов, в результате которого были выдвинуты альтернативные точки зрения по улучшению правового регулирования необеспеченных цифровых активов. Практическая значимость исследования обусловлена тем, чтобы улучшить правовую базу и судебную практику при рассмотрении дел, связанные с необеспеченными цифровыми активами на территории РК. При проведении исследовательской работы по указанной теме научной статьи, были применены следующие методы: правовой анализ, сравнение, систематизацияa