СДУ хабаршысы - 2012

Permanent URI for this collection

https://repository.sdu.edu.kz/handle/123456789/2397

Browse

Now showing 1 - 20 of 56

Unknown
Developmental Stages in Second Language Acquisition
(Suleyman Demirel University, 2012) Sarbassova G.A.
This study examines the developmental stages in second language acquisition (SLA). SLA distinguishes between unconscious acquisition, as in children, and conscious learning of rules. L2 acquisition is shaped by universal language principles and structural influences from L1. Socio-psychological factors, such as attitude, motivation, and social distance, play a critical role in learning. The study discusses the advantages and limitations of longitudinal and cross-sectional research. Additionally, Processability Theory (PT) and Organizational Grammar (OG) models are compared to explain developmental stages, highlighting the impact of linguistic structures and learners’ strategies.
Open Access
Internet Technology in a Content-Based Syllabus for English for Specific Purposes
(Suleyman Demirel University, 2012) Djussenova B
This article explores the integration of Internet technologies into a content-based syllabus for English for Specific Purposes (ESP), with a particular focus on the use of WebQuests. It argues that WebQuests, although originally designed for native speakers, can be effectively adapted for ESP instruction. By combining authentic online resources with inquiry-based and collaborative tasks, WebQuests support the integration of language learning and subject-specific content. The study highlights their role in enhancing learner motivation, critical thinking, communicative competence, and learner autonomy. The article concludes that WebQuests are a valuable tool for developing students’ academic and professional language skills within a learner-centred ESP framework.
Unknown
Inventory of Phonemes in the Kazakh Language: Historical and Theoretical Perspectives
(Suleyman Demirel University, 2012) Z. Badanbekkyzy
The article examines the problem of defining the phonemic inventory of the Kazakh language, which has remained controversial despite more than a century of linguistic research. The study reviews and analyzes the views of prominent Turkologists and Kazakh linguists, including N. I. Ilminsky, V. V. Radlov, P. M. Melioransky, A. Baitursynuly, K. Zhubanov, I. K. Kengesbaev, and other scholars. Special attention is paid to discrepancies in the classification and number of vowel and consonant phonemes proposed in different linguistic traditions and educational sources. The paper highlights the transitional nature of early phonetic descriptions and traces the evolution of phonological approaches from subjective articulatory analysis to experimental and instrumental phonetics. The findings demonstrate a lack of consistency and coordination in defining the phoneme system of the Kazakh language, particularly with regard to vowel quantity, diphthongoids, and borrowed consonants. The article argues that A. Baitursynuly’s phonological conception, based on invariant and variant phonemes, provides one of the most systematic and theoretically grounded models of the Kazakh phonemic system and remains highly relevant for modern phonological studies.
Unknown
Kazak Toplumunda “Büyük Türkistan” ve “Türkçülük” Düşüncesi
(Suleyman Demirel University, 2012) Ömircanov E.T.
Bu çalışma, Kazak toplumunda Türkçülük ve Büyük Türkistan düşüncelerinin tarihsel gelişimini ve etkilerini incelemektedir. Çin ve Rus imparatorluklarının hakimiyetine karşı dirençten, Kazak ve diğer Türk liderlerin entelektüel ve siyasi faaliyetlerine kadar bu düşünceler, kültürel ve ulusal kimliğin şekillenmesinde önemli rol oynamıştır. H.N. Atsız, Ziya Gökalp, M. Şokay ve “Azat” hareketi gibi aktörler ve hareketler ele alınmış, birlik, kültürel koruma ve siyasi savunuculuk çabaları vurgulanmıştır. Sovyet dönemi boyunca baskılara rağmen Türkçülük, Kazak kimliği, Türk halkları arasındaki işbirliği ve birleşik bir Türk dünyası vizyonunu etkilemeye devam etmektedir.
Unknown
Mathematical Modelling of Hydrodynamics Problems by the Method of Fictitious Domains
(Suleyman Demirel University, 2012) Kuttykozhaeva Sh. N.
This paper investigates the method of fictitious domains for solving boundary value problems in hydrodynamics, extending its application to nonlinear elliptic equations. A rigorous justification of the method is presented, and a new approach to achieve the best possible convergence rate from the auxiliary problem to the original problem is proposed. The study demonstrates that as the small parameter tends to zero, the solution of the fictitious domain problem converges to the generalized solution of the original boundary value problem. The theoretical results include existence, uniqueness, and stability estimates, providing a solid mathematical foundation for applying the fictitious domain method in hydrodynamic modeling.
Unknown
Oil Production
(Suleyman Demirel University, 2012) A. Mukhamedov
This study explores the global and Kazakhstani oil industry, including the history of oil use, major discoveries, production methods, and the potential implications of peak oil. It examines the role of petroleum as a critical energy source and raw material, highlighting major oil reserves worldwide and key players in Kazakhstan’s oil sector, particularly Tengizchevroil and KazMunayGas. The paper also addresses the environmental and economic aspects of oil production and its contribution to national and global development.
Unknown
On Commutativity of Weakly o-Minimal Lattice Ordered Groups
(Suleyman Demirel University, 2012) Verbovskiy V; Tulepbergenova I.
A lattice-ordered structure is called weakly o-minimal if every definable subset can be represented as a finite union of convex sets. This paper investigates the properties of weakly o-minimal lattice-ordered groups, extending the notion of weak o-minimality from totally ordered groups to partially ordered lattice groups. We prove that such groups are Abelian, meaning all elements commute, divisible, so every element can be divided by any positive integer, and dense, implying no minimal positive elements exist. These results provide a deeper understanding of the algebraic and order-theoretic properties of partially ordered groups under weak o-minimality, highlighting their structural regularity and foundational behavior.
Unknown
ORTAK İŞLETMELERİN KURULMASI GEREKLİLİĞİ VE GELİŞİM PERSPEKTİFLERİ
(Suleyman Demirel University, 2012) A. Gömleksiz
Küreselleşme sürecinde ülkeler arası ekonomik entegrasyon giderek kaçınılmaz bir nitelik kazanmıştır. Bu bağlamda ortak işletmelerin kurulması ve geliştirilmesi, piyasa ekonomisinin etkin işleyişi ve sürdürülebilir ekonomik büyüme açısından büyük önem taşımaktadır. Bu makalede, Azerbaycan’ın piyasa ekonomisine geçiş sürecinde ortak işletmelerin rolü ve ekonomik gelişime olan katkıları ele alınmaktadır. Özelleştirme süreci, küçük ve orta ölçekli girişimciliğin gelişimi ve yabancı sermaye yatırımlarının ekonomiye etkisi analiz edilmektedir. Ortak işletmelerin istihdamın artırılması, teknolojik gelişmenin hızlandırılması, rekabet ortamının güçlendirilmesi ve bölgesel kalkınmanın sağlanmasındaki önemi vurgulanmaktadır. Ayrıca Azerbaycan–Türkiye ekonomik iş birliği çerçevesinde kurulan ortak işletmelerin, iki ülke arasındaki ticari ve ekonomik ilişkilerin derinleşmesine sağladığı katkılar değerlendirilmiştir. Çalışmanın sonucunda, ortak işletmelerin Azerbaycan ekonomisinin çeşitlendirilmesi ve uzun vadeli sosyo-ekonomik istikrarın sağlanması açısından stratejik bir araç olduğu ortaya konulmaktadır.
Unknown
ORTAK İŞLETMELERİN KURULMASI GEREKLİLİĞİ VE GELİŞİM PERSPEKTİFLERİ
(Suleyman Demirel University, 2012) A. Gömleksiz
Küreselleşme sürecinde ülkeler arası ekonomik entegrasyon giderek kaçınılmaz bir nitelik kazanmıştır. Bu bağlamda ortak işletmelerin kurulması ve geliştirilmesi, piyasa ekonomisinin etkin işleyişi ve sürdürülebilir ekonomik büyüme açısından büyük önem taşımaktadır. Bu makalede, Azerbaycan’ın piyasa ekonomisine geçiş sürecinde ortak işletmelerin rolü ve ekonomik gelişime olan katkıları ele alınmaktadır. Özelleştirme süreci, küçük ve orta ölçekli girişimciliğin gelişimi ve yabancı sermaye yatırımlarının ekonomiye etkisi analiz edilmektedir. Ortak işletmelerin istihdamın artırılması, teknolojik gelişmenin hızlandırılması, rekabet ortamının güçlendirilmesi ve bölgesel kalkınmanın sağlanmasındaki önemi vurgulanmaktadır. Ayrıca Azerbaycan–Türkiye ekonomik iş birliği çerçevesinde kurulan ortak işletmelerin, iki ülke arasındaki ticari ve ekonomik ilişkilerin derinleşmesine sağladığı katkılar değerlendirilmiştir. Çalışmanın sonucunda, ortak işletmelerin Azerbaycan ekonomisinin çeşitlendirilmesi ve uzun vadeli sosyo-ekonomik istikrarın sağlanması açısından stratejik bir araç olduğu ortaya konulmaktadır.
Unknown
SYMBOLIC COMPUTATION TECHNIQUES
(Suleyman Demirel University, 2012) Niyazi Ari
This paper presents a brief overview of symbolic computation and introduces two widely used computer algebra systems: Maple and Maxima. The study outlines their basic characteristics, development background, programming languages, licensing models, and main functional capabilities. Several illustrative examples are provided to demonstrate symbolic integration, simplification of algebraic expressions, graphical visualization, differential equation solving, and contour plotting. The paper emphasizes that symbolic computation systems are able to produce exact and general solutions, which makes them especially valuable in mathematical analysis, education, and scientific research. At the same time, certain limitations of symbolic computation methods are discussed, including high computational cost and difficulties in solving complex problems such as higher-degree polynomials and complicated systems of differential equations. In such cases, numerical computation methods are suggested as an effective alternative. The paper concludes that Maple and Maxima remain powerful and complementary tools in the field of symbolic and mathematical computation.
Open Access
THE NATURE AND REASONS OF INFLATION. IMPACT OF INFLATIONARY FACTORS ON KAZAKHSTAN'S PRICE LEVEL
(Suleyman Demirel University, 2012) D.S.Taimagambet
This study investigates the nature, causes, and dynamics of inflation, with a particular focus on Kazakhstan. Inflation is analyzed as a complex phenomenon influenced by monetary, non-monetary, and psychological factors, as well as market speculation. Using econometric modeling based on monthly data from 1994 to 2008, the research identifies key determinants of inflation in Kazakhstan, compares its patterns with other countries (USA, Australia, and Korea), and provides policy recommendations for mitigating inflationary pressures.
Open Access
Transforming Use Case Diagrams into Sequence Diagrams Using Kermeta (Payment Server)
(Suleyman Demirel University, 2012) Lesbek N
This article describes an approach to transforming use case diagrams into sequence diagrams using the Kermeta framework, based on a Payment Server system. The proposed system represents a simplified payment service that enables users to perform payments for various services through banking terminals. The study focuses on distinguishing between Platform Independent Model (PIM) and Platform Specific Model (PSM), where use case diagrams represent functional requirements at an abstract level, while sequence diagrams provide a detailed view of system interactions. The transformation process demonstrates how model-driven engineering techniques can improve clarity, consistency, and efficiency in software development by reducing errors, misunderstandings, and inconsistencies during system design.
Open Access
АНА ТІЛІНІҢ ҚҰДІРЕТІ НЕМЕСЕ ТІЛДІҢ КӨРІНБЕЙТІН ҚАСИЕТТЕРІ ХАҚЫНДА
(Suleyman Demirel University, 2012) Б.Айменов
Мақалада қазақ тілінің ұлттық болмысты, сана-сезімді және рухани құндылықтарды қалыптастырудағы рөлі қарастырылады. Автор ана тілінің адам болмысына, мінез-құлқына, ойлау жүйесіне және ішкі рухани энергиясына ықпалын философиялық, психолингвистикалық және мәдени тұрғыдан талдайды. Қазақ тілін меңгермеудің ұлттық сәйкестікке, ұрпақтар сабақтастығына және генетикалық-рухани тұтастыққа тигізетін кері әсері сипатталады. Сонымен қатар тілдің көрінбейтін қасиеттері, энтелехия ұғымы арқылы тіл мен ішкі энергия арасындағы байланыс негізделіп, ана тілін сақтаудың ұлт болашағы үшін стратегиялық маңызы айқындалады.
Open Access
Анализ развития системы валютного регулирования и контроля в Республике Казахстан
(Suleyman Demirel University, 2012) Бейсенбаев А; Мусадаирова Р.Х.
В статье рассмотрены основные этапы становления и развития системы валютного регулирования и валютного контроля в Республике Казахстан с момента введения национальной валюты — тенге. Проанализированы предпосылки формирования валютной системы в условиях высокой инфляции и экономической нестабильности начала 1990-х годов, а также институциональные преобразования, направленные на укрепление роли Национального Банка Республики Казахстан. Особое внимание уделено эволюции валютного режима, процессам либерализации валютных операций, переходу к полной конвертируемости тенге и изменению механизмов валютного контроля — от лицензирования к режимам регистрации и уведомления. Рассматриваются инструменты денежно-кредитной и валютной политики, включая валютные интервенции, операции стерилизации и валютный мониторинг. Показано, что развитие системы валютного регулирования способствовало снижению инфляции, обеспечению устойчивости национальной валюты и интеграции Казахстана в мировую финансово-экономическую систему.
Open Access
Анимационное кино в Казахстане: проблемы и перспективы развития
(Suleyman Demirel University, 2012) Ж. Жарбулова
В статье рассматривается текущее состояние анимационного кино в Казахстане, его историческое развитие и перспективы. Анализируются успехи зарубежных студий, российская анимация, а также проблемы казахстанской индустрии: недостаток специалистов, высокие производственные затраты, ограниченный доступ к современному оборудованию. Отмечается важность государственной поддержки и участия частных студий, а также необходимость увеличения числа выпускников анимации и развития отечественного контента на казахском языке. Статья подчеркивает потенциал роста казахстанской анимации при комплексной поддержке государства, инвесторов и профессионального сообщества.
Open Access
Аударма терминдерінің түсіндірме сөздігін құрастыру тәжірибесінен
(Suleyman Demirel University, 2012) А.Қ. Жұмабекова
Мақалада қазақ тіліндегі аударматану саласындағы терминологиялық сөздіктерді құрастыру тәжірибесі қарастырылады. Зерттеу барысында аударма теориясы мен тәжірибесінің дамуы, отандық және ресейлік аударма ғылымындағы терминологиялық негіздер, сондай-ақ қазақ тіліндегі аударма терминдерінің жүйеленуі мәселелері талданады. Автор қазақ тіліндегі аударма оқулықтарының тапшылығы мен терминдердің көпнұсқалылығы салдарынан терминологиялық сөздіктің маңыздылығын атап көрсетеді. Сөздік кәсіби аудармашыларды даярлауда және аударма қызметінде қолдануға бағытталған, қазақ тіліндегі аударма терминдерінің дәл анықтамаларын береді, ағылшын және орыс тіліндегі баламаларымен толықтырылады.
Open Access
Аудармадағы ұлттық болмыс және дәстүр сабақтастығы
(Suleyman Demirel University, 2012) Е. Оразбекова
Мақалада аударма өнерінің ұлттық болмысты сақтаудағы және мәдени-рухани дәстүр сабақтастығын қамтамасыз етудегі рөлі жан-жақты қарастырылады. Автор аударманың халықтар арасындағы рухани байланысты нығайтатын маңызды құрал екендігін дәлелдей отырып, қазақ әдебиетінің әлемдік мәдени кеңістікке енуіндегі көркем аударманың тарихи маңызын айқындайды. Қазақ прозасы мен поэзиясының қалыптасуы мен дамуына аударманың тигізген ықпалы, Абай аудармаларының көркемдік-эстетикалық құндылығы, сондай-ақ ғылыми тіл мен терминологияның қалыптасуындағы аударманың орны талданады. Сонымен қатар, ұлттық ғылыми тілдің дамуы, терминжасам мәселелері және шет тілдік атауларды аудару принциптері қарастырылып, тілдік тепе-теңдікті сақтаудың маңыздылығы көрсетіледі. Зерттеу нәтижесінде аударма ұлттық мәдениетті жаңғыртып, қоғамның рухани дамуына қызмет ететін стратегиялық фактор ретінде бағаланады.
Open Access
Аудирование как процесс восприятия и понимания звучащей речи в преподавании русского языка иностранцам
(Suleyman Demirel University, 2012) Р. К. Омарова
В статье рассматривается аудирование как сложный психофизиологический и коммуникативный процесс восприятия и понимания звучащей речи в обучении русскому языку как иностранному. Анализируются основные механизмы аудирования, такие как внутреннее проговаривание, сегментация речевого потока, оперативная и долговременная память, идентификация понятий и вероятностное прогнозирование. Особое внимание уделяется трудностям восприятия устной речи иностранными учащимися на начальном этапе обучения, а также условиям и факторам, влияющим на успешность аудирования. Автор подчеркивает важность системного подхода к формированию аудитивных умений, использования специально подобранных аудиотекстов и упражнений, направленных на развитие речевых механизмов и коммуникативной компетенции обучающихся.
Open Access
Бинарность оценок в структуре сюжета короткого рассказа и проблемы предпереводческого анализа текста
(Suleyman Demirel University, 2012) Л. Ю. Мирзоева
В статье рассматривается проблема бинарности оценок в структуре сюжета короткого рассказа и ее значение для предпереводческого анализа художественного текста. Особое внимание уделяется взаимодействию авторской и персонажной оценочных подсистем, их совпадению, расхождению и ироническому соотнесению. Материалом исследования послужили ранние рассказы А. П. Чехова, анализ которых позволяет выявить особенности формирования оценочности и ее роль в создании экспрессивного потенциала повествования. Доказывается необходимость учета литературоведческого аспекта в процессе художественного перевода для адекватного воспроизведения сложной текстовой системы.
Open Access
Будущее кредитных карт в Республике Казахстан
(Suleyman Demirel University, 2012) А. Хамидуллин
В статье рассматриваются перспективы развития рынка кредитных и платежных карт в Республике Казахстан. Анализируются этапы становления безналичных расчетов, уровень проникновения платежных карточек среди экономически активного населения, а также основные факторы, влияющие на рост и насыщение рынка. Особое внимание уделяется роли банковских объединений, развитию зарплатных проектов и влиянию экономического кризиса на использование кредитных карт. На основе статистических данных выявляются ключевые тенденции и прогнозируется дальнейшее развитие карточных платежей в стране.