15 results
Search Results
Now showing 1 - 10 of 15
Item Open Access «YOUTUBE» ЖЕЛІСІ ҚЫЗМЕТІНІҢ ҚАШЫҚТЫҚТАН ОҚЫТУДАҒЫ РӨЛІ(СДУ хабаршысы - 2021, 2021) П.Б. ӘжиеваАңдатпа. Бұл мақалада ғаламтор желілері, оны ішінде «youtube» желісінің сабақ процесінде көмекші құрал бола алуымен қатар қолжетімділігі жағынан артықшылығы жайлы сөз етіледі. Білім беруде кез келген тақырып бойынша дәл осы желіден түрлі материалдар тауып алуға болатыны бәрімізге мәлім, ал youtube-тің екінші қыры, яғни әр адам бәріне пайдалы бола алатындай материалдар жинақталған жеке канал ашу жағын оқытуда қаншалықты ұтымды пайдаланып жүрміз? Әсіресе қашықтықтан оқыту форматына өткелі бері білімгерлерге меңгерілу керек материалдарды барынша қолжетімді ету жағынан қандай әдіс-тәсілдерді қолданудамыз? Оқытудың онлайн форматында ғаламтордың артықшылығын айтпасақ та белгілі, бұдан бөлек әртүрлі желілерді оқу процесінде ұтымды пайдалана алуымыз да маңызды. Осы тұста мақалада видеосабақтар жайлы және сол видеосабақтардың барынша қолжетімді болуындағы «youtubey желісінің үлесі жайлы айтылмақ.Item Open Access КИНО МАТЕРИАЛДАРЫ - ОҚУ МАҚСАТТАРЫН ЖҮЗЕГЕ АСЫРУДЫҢ БІР ҚҰРАЛЫ(СДУ хабаршысы - 2021, 2021) M.C. Жолшаева; A.H. ЕлемесоваАңдатпа. Мақалада кино материалдарын оқу мақсаттарын жүзеге асырудың бір құралы ретінде қарастырылады. Кино - көрнекі қозғалмалы бейнелер жасауымен қазіргі өмірді және онын барлық эстетикалық маңызын, өзіндік ерекшелігін кеңінен қамтуға қабілетті өнердің түрі. Дұрыс таңдалған кино үзінділері қазақ тілі сабағында грамматикалық тақырыпты меңгертудің құралы ғана емес, оқушыларды жалпыадамзаттық және ұлттық құндылықтарға баулуда көрнекі құрал және тиімді әдіс болып табылады. Мақалада грамматикалық тақырыптарды игерту мен құндылықтарға баулуда кино материалдарын қолдану нақты мысалдар арқылы көрсетіледі.Item Open Access Қазақ тіліндегі қатаң дауыссыз дыбыстардың артикуляциясын оқытудың көрнекі әдістемесі(Suleyman Demirel University, 2008) Жүнісбек АрманМақалада қазақ тіліндегі қатаң дауыссыз дыбыстардың артикуляциялық ерекшеліктерін оқыту әдістемесі қарастырылады. Қатаң дауыссыздар П, Т, С, Ш, К және Қ дыбыстарынан тұрады және олардың жасалу орны (ерін, тіл ұшы, тіл ортасы, тілшік) мен жасалу амалы (тоғысыңқы, жуысыңқы) арқылы жіктелуі көрсетілген. Автор әр дыбыстың көрнекі моделі мен рентгенсызба тәсілі арқылы артикуляциясын нақты көрсетуге мән береді. Мақалада қазақ тіліндегі қатаң дауыссыздардың ағылшын, орыс тілдерінен айырмашылығы, оқытудағы практикалық қиындықтар, дыбыстардың дұрыс айтылуын үйретудегі әдістемелік ұсыныстар талданады. Сонымен қатар, жуысыңқы дыбыстардың екі түрі – жинақы (С) және жайылыңқы (Ш) ерекшеліктеріне назар аударылған.Item Open Access Қазақ тіліндегі негіздес сөздердің қалыптасу ерекшеліктері(Suleyman Demirel University, 2010) Бәтимә БидоллақызыБұл мақала қазақ тіліндегі негіздес сөздердің қалыптасу ерекшеліктерін зерттейді. Бір тілдің сөз қорының молаюы екі жолмен жүреді: біріншісі, бастапқы түбір сыртқы қосымшалар мен біріктіру арқылы жаңа сөзге айналады; екіншісі, түбірдің ішкі бөлігіндегі дыбыстық немесе мағыналық өзгерістер арқылы жаңа сөз пайда болады. Қазақ тілінде негіздес сөздер көбінесе бастапқы түбірдің ішкі өзгерісінен немесе мағыналық ыдыраудан туындайды. Мысалы, “ад-” түбірінен “адыра”, “адым”, “адас” сөздері пайда болады. Фонетикалық факторлар мен семантикалық өзгерістер негіздес сөздердің қалыптасуына әсер етеді. Сонымен қатар, тілдің типологиялық ерекшелігі сөздің дамуы мен лексикалық байлығының заңдылықтарын анықтайды. Мақалада қазақ тіліндегі фонетикалық сәйкестіктер мен сөздердің этимологиялық байланысы қарастырылып, сөздердің тарихи дамуы мен түбірлестігі көрсетілген.Item Open Access Қазақ тілінің сөзжасамы(Suleyman Demirel University, 2016) Мұхамади Құралай ТөлегенқызыОқу құралында қазақ тілінің сөзжасам саласына қатысты оқу үдерісіне лайықталған теориялық және практикалық мәселелер толық қамтылды. Сөзжасамның негізгі теориялық мәселелері лингвистиканың әлемдік деңгейдегі тәжірибесі мен қазақ ғалымдарының пікір-көзқарастарымен тоғыстырыла берілді. Оқу құралы қазіргі қазақ тілінің сөзжасамы жаңа ғылыми бағыттардың негізінде инновациялық оқыту технологиясына сәйкес жазылады. Еңбек ғылыми қызметкерлер мен ізденушілерге, филология факультеттерінің докторанттары мен магистранттарына, студенттерге және жоғары оқу орындарының оқытушыларына арналған.Item Open Access Ағылшын және қазақ тіліндегі екпіндер(Suleyman Demirel University, 2008) Ерубаева ШарапатМақалада қазақ және ағылшын тілдеріндегі сөздік және сөйлемдік екпін түрлері қарастырылады. Сөздік екпін төрт түрге бөлінеді: динамикалық, музыкалық/тондық, сандық және сапалы. Ой екпіні сөйлемдегі нақты бір сөзге назар аударуды қамтамасыз етеді, ал эмфазалық екпін эмоциялық мәнді күшейтеді. Тіркес немесе комплекстік екпін бірнеше сөзді бір ұғымда біріктіріп, ритмикалық тұтастық береді. Қазақ тіліндегі динамикалық екпін мен орыс тіліндегі эквиваленттерінің айырмашылықтары талданып, фонетикалық ерекшеліктері көрсетіледі. Екпін сөздің мағынасын, грамматикалық формасын және сөйлемнің мәнін анықтау үшін маңызды рөл атқаратыны дәлелденген.Item Open Access Қазақ және түрік тіліндегі синоним сөздердің табиғаты(Suleyman Demirel University, 2009) Ташпинар ЕкремБұл мақалада қазақ және түрік тілдеріндегі синоним сөздердің табиғаты, олардың пайда болу себептері, қолдану ерекшеліктері және тілдік байлықтағы рөлі қарастырылады. Мақалада синоним сөздердің мағыналық жақындықтары, өздеріне тән семантикалық ерекшеліктері, тарихи даму кезеңдері мен контекстке байланысты қолданылуы талданады. Қазақ және түрік тілдеріндегі нақты мысалдар арқылы синонимдердің тілдік нормалар мен стильдік ерекшеліктерге әсері көрсетіледі. Сондай-ақ туыстас тілдер арасындағы синонимдік қатарлардың байланысы мен аудармадағы маңызы да қарастырылады. Мақала тілдік зерттеулер мен туркология саласында синоним сөздердің ғылыми маңызын ашып, тіл байлығын тануға мүмкіндік береді.Item Open Access ҚАЗАҚ ЖӘНЕ МОНҒОЛ ТІЛДЕРІНДЕГІ АНАЛИТИКАЛЫҚ ТӘСІЛМЕН ЖАСАЛҒАН ЗАТ ЕСІМДЕР(Suleyman Demirel University, 2012) Бота ХасенАдамзат танымы үшін бұрыннан өзіне таныс, қалыптасқан, санада орныққан атауды катыстырып, ұксас заттарға атау беру ыңғайлы. Сондықтан да сөзжасамның аналитикалық тәсілі әлемнің көптеген тілдеріне тән. Соның ішінде тарихы тамырлас, тілі туыстас болып келетін қазақ және монғол тілдерінде сөз тудырудың бұл тәсілінде екі тілге ортақ тілдік бірліктер мол кездеседі. Аналитикалык созжасам тәсілінің өзіне тән басты ерекшелігі — толық мағыналы сөздердің бірігуі арқылы жаңа номинация жасай алу қабілетінде. Бұл жерде екі түрлі мағына бірдей қатысып, ортақ сема, жана сема тудырады. Туындаган жана номинация екі мағынаның ешқайсысына бағынбай, жаңа туынды мағына жасайды. Аналитикалық сөзжасам тәсілін қарастырғанда жаңа мағына туғызушы сөздердің ішінен тірек компонент іздемейміз, себебі ол екі негіздің бірдей деңгейде катысатыны жайлы айтылған [1;206-207].Item Open Access Қазақ әліпбиін латын әліпбиіне ауыстыру(Suleyman Demirel University, 2007) Тлепбергенова Ж; Султанова НМақалада қазақ тілінің қазіргі жағдайы мен оны дамытудың негізгі бағыттары қарастырылады. Автор қазақ тілінің болашағы ұлттың рухани тәуелсіздігімен тығыз байланысты екенін атап өтеді. Тарихи тұрғыдан алғанда, тілдің отарлық кезеңдерде шектеуге ұшырауы мен қазіргі кезеңдегі қайта жаңғыру үдерісі салыстырылады. Тілдің дамуына кедергі келтіретін басты себептердің бірі ретінде әліпби мен жазу ережелеріндегі күрделілік, сондай-ақ қазақ тіліне тән емес дыбыстардың қолданылуы талданады. Мақалада ұлттық әліпбиді жетілдіру, тілдің табиғи заңдылықтарын сақтау және түркі халықтарының жазу жүйелерін бірыңғайландыру мәселелері қарастырылады. Сонымен қатар, ақпараттық технологиялар мен жаһандану жағдайында қазақ тілінің бәсекеге қабілеттілігін арттырудың маңызы айқындалады. Автордың пікірінше, қазақ тілін дамытудағы басты қадам — әліпбиді және жазу ережелерін ұлттық ерекшелікке сай оңтайландыру болып табылады.Item Open Access ҚАЗАҚ ТІЛІ САБАҚТАРЫНДА ИНФОГРАФИКА ҚОЛДАНУДЫҢ ТИІМДІЛІГІ(Faculty of Education & Humanities, 2024) Абдрахманов М.Мақалада қазақ тілі сабағында оқу материалдарын инфографиканың көмегімен визуалдаудың тиімді тұстары, жолдары қарастырылады. Инфографика – оқушыларға күрделі ұғымдарды түсінуге оңай, көрнекі түрде көрсетуді қамтамасыз ететін құрал. Білім алушыларға ақпаратты жақсырақ түсінуге, есте сақтауға, олардың проблемаларды шешу дағдыларын жақсартуға және шығармашылық қабілеттерін арттыруға визуализацияның көмектесетіні белгілі. Мақалада инфографиканың оқушылардың белсенділігіне, білімді меңгеруіне және есте сақтауына әсері қарастырылады.