СДУ хабаршысы - 2016
Permanent URI for this collection
Browse
Recent Submissions
Item Open Access ҚЫТАЙ ТАЯУ ЗАМАН ҚАЗАҚ ӘДЕБИЕТІНДЕГІ ФОЛКЛОРЛЫҚ ҮЛГІ(Suleyman Demirel University, 2016) Ысқақұлы С.Мақалада Қытайдағы қазақ жазба әдебиетінің негізін қалаған ақындардың үлгі алған үлкен мектебінің бірі - халық ауыз әдебиеті болғаны, яғни олардың халық әдебиетінің өшпес өнегесін терең түсіне, одан тәлім ала отырып шығармашылығын байытқаны, шығармаларында ажарлы айшықтардың ғасырлар сүзгісінен өткен халық поэзиясының үлгі-өрнегімен ұштасып жататыны қарастырылады. Қытайдағы қазақ жазба әдебиетінің негізін қалаған ақындардың үлгі алған үлкен мектебінің бірі - халқымыздың ғасырлар бойы ұрпақтан-ұрпаққа ауысып келген халық ауыз әдебиеті. Халықтың көркемдік ақыл-ойының жемісі саналатын фольклордан нәр-корек алмаған бірде-бір ақын жоқ десек те болады. Олар негізінен халық ауыз әдебиетімен ауызданды, соның топырағында өсті. Олардың жасампаздығы халық ауыз әдебиетімен тығыз байлансыты болды. Олар ең алдымен халық ауыз әдебиеті туындыларын әсіресе халық өлең- жырларын қаршадайынан жаттап үйреніп, содан нәр қабылдады, шабыт алды, соның бесігінде өсіп-жетілді.Item Open Access С.РЫСКУЛОВДУН "КАШКА АТ, КАРАГЕР ЖОРГО” ПОВЕСТИНДЕГИ КАЗАК КЫЗЫ УУЛТАЙДЫН ТАБЕРИГИ(Suleyman Demirel University, 2016) Сардарбекова Э.Элибизде жакшы кеп бар, “жети элдин тилин бил, жети түркүн өнөр бил демекчи, андыктан ата-бабабыз аркалаган өнөрлөрдүн бири саяпкерлик, ал эми анын сырларын чагылдырган Сардарбек Рыскуловдун “Кашка ат, карагер жорго повести жөнүндө сөз кылмакчыбыз. Адамдарды бири-биринен айырмалап турган нерсе ысымы жана мүнөзү болсо, ал эми бул стили. Ар бир көркөм сөз өнөрүн жазуучуларды бири-биринен өзгөчөлөнтүп турган аркалаган чыгармачыл адамдардын аты аталганда эле, ага улай анын стили эсине түшөт. Жазуучу Сардарбек Рыскуловдун жазуу стилинин өзгөчөлүгү анын жаратылышка ото жакындыгында, же болбосо жаратылыш бул автордун стихиясы десек да болот. Себеби, жазуучунун чыгармасынын дээрлик көбү табият тартуулаган жаныбарлар: алгыр куштар, ок жетпес күлүктөр, акылдуу иттер, ошондой эле көндүм болбогон түлкү ж.б. айбанаттарга арналган. Алдыда сөз боло турган “Кашка ат. карагер жорго" повести аты айтып тургандай эле, "минсе унаа, жесе эт, ичсе кымыз" деген мүнөздөмөгө ээ жылкы жаныбары туурасында жазылган.Item Open Access МОДЕЛИРОВАНИЕ НЕТРАДИЦИОННОГО АЛГОРИТМА ШИФРОВАНИЯ(Suleyman Demirel University, 2016) Нысанбаева С.Е.; Магзом М.М.С целью исследования возможности практического применения алгоритма шифрования, разработанного на базе непозиционных полиномиальных систем счисления, рассмотрена возможность модификации разработанной модели с использованием сети Фейстеля. Предлагаемая Модель позволит существенно повысить статистические характеристики криптографического алгоритма. Учитывая значительное развитие технической базы, и увеличение масштабов современных информационных систем, возрастает необходимость в стойких и эффективных средствах, обеспечивающих информационную безопасность при хранении и передачи данных в электронной среде. Нетрадиционные методы и алгоритмы криптографии, построенные на базе непозиционных полиномиальных систем счисления, позволяют повысить надежность алгоритма шифрования.Item Open Access ENHANCING A PROJECT IDEA AND TEACHING STUDENTS NOT TO GIVE UP(Suleyman Demirel University, 2016) Nuri BaltaProject or activity based learning is a process in which students build their own learning rather than passively receiving information. What is more, it is fun for both students and teachers. In this paper, I have described a class activity, in which I guided my students step by step to develop a project. To overcome troubles during setting up the project, I supported them not to give up maintaining the project in any adverse condition.Item Open Access О НЕКОТОРЫХ АСПЕКТАХ ЭВОЛЮЦИИ ОЦЕНОЧНОЙ СЕМАНТИКИ (ВЗАИМОСВЯЗЬ АКСИОЛОГИЧЕСКОГО И ЛИНГВОКУЛЬТУРНОГО НАЧАЛ)(Suleyman Demirel University, 2016) Л.Ю. МирзоеваСтатья посвящена рассмотрению средств выражения бытовавших в русском языке XIX века, в диахроническом аспекте. Автор сосредотачивает внимание на амбивалентности целого ряда оценочных проявлений, а также на стереотипах, которые имеют своеобразный межкультурный характер. В их состав включаются не только единицы ономастического инвентаря, но и любые символы, за которыми закреплены устойчивые оценочные ассоциации, оказывающие влияние на национальное мировосприятие и являющиеся органичной частью системы средств выражения оценки, характерной для языка рассматриваемой эпохи. Помимо анализа оценочных проявлений в рамках их соотношения с национальными особенностями мировосприятия, затрагиваются проблемы порождения и восприятия значений кажимости, проблемы десакрализации сознания и отражение этого процесса в системе средств выражения оценки.Item Open Access ВОПРОСЫ ОРТОГОНАЛЬНОСТИ И НЕРАЗЛИЧИМОСТИ В СЛАБО ЦИКЛИЧЕСКИ МИНИМАЛЬНЫХ СТРУКТУРАХ(Suleyman Demirel University, 2016) Кулпешов Б.Ш.; Алтаева А.Б.В настоящей работе исследуются циклически упорядоченные структуры с условием слабой циклической минимальности. Найдены необходимые и достаточные условия неразличимости множества реализаций неалгебраического 1-типа B счетно категоричных слабо циклически минимальных структурах. Данная статья направлена на рассмотрение понятия слабой циклической минимальности, введенного И первоначально глубоко исследованного, на вопросы неразличимости множества в слабо циклически минимальных структурах. В работе приводится в терминах слабой ортогональности выпуклых компонент неалгебраического 1- типа критерий неразличимости множества реализаций данного типа для счетно категоричных не 1-транзитивных слабо циклически минимальных структур, приводятся различные теоремы по данному вопросу и варианты их решения.Item Open Access МАТЕМАТИКАНЫ ПӘНАРАЛЫҚ БАЙЛАНЫСТА ОҚЫТУ МӘСЕЛЕЛЕРІ(Suleyman Demirel University, 2016) Искакова М.Т.Математика пәнін пәнаралық байланыста оқыту арқылы оқушылардың пәнге қызығушылығын арттыруға болады. Математиканың физика пәнімен байланысын көрсететін нақты мысалдармен негізделген. Туынды және оның қолданылуы. Интегралды пәнаралық байланыста оқыту. Математиканы пәнаралық байланыс арқылы ғылыми зерттеулерге қолдану. Қазіргі кезде, білімнің интеграциялануын қамтамасыз ету, оның ғылыми деңгейін арттыру, тұтастай алғанда оқушылардың танымдық әрекетіне тән дағдыларды қалыптастыру міндеті негізгі мәселелердің біріне айналып отыр. Осы арада мектептің оқу-тәрбие процесін пәнаралық байланыс негізінде ұйымдастыруы, ғылымдар жүйесінің бір арнаға тоғысу, адамның интеллектуалдық өрісін байытумен бірге, бүкіл адамзаттық құндылықтар көзіңің де бірлігі, жалпы ақиқат дүниенің біртұтас жүйе екендігітуралы ғылыми көзқарастың қалыпты қалыптасуына мүмкіндік береді.Item Open Access SOME PROPERTIES OF FINITELY QUILTED ORDERED STRUCTURES(Suleyman Demirel University, 2016) Viktor Verbovskiy; Nazym ErgozhinaIt is knownthat any cut in an o-minimal structure has a unique extension up to a complete type over the model. For weakly o-minimal structures a cut can have at most two extensions up to complete types, and the sets of realizations of these types are convex in any elementary extensions. Generalizing weak o-minimality we obtain the following notion of an n-quilted structure: a totally ordered structure is said to be n-quilted if any cut has at most extensions up to complete types. Note that we omit here condition that the set of all realizations of a type must be convex. In this article we investigate basic properties of n-quilted structures. Since notion of o-minimality had appeared in a series of generalizations were suggested such as weak o-minimality, quasi-o-minimality, almost o-minimality, quasi weak o-minimality. C- minimality, variants of o-minimality and others.Item Open Access АЛАШ ИДЕЯСЫ ЖӘНЕ ТАРИХИ САБАҚТАСТЫҚ(Suleyman Demirel University, 2016) Әшірбаев Б.Бір анық нәрсе, жалған тарих жоқ, тек жалған тарихшылар ғана бар. Бұл қағиданың растығын қазіргі біздің рухани ояну дәуіріміз дәлелдеп беріп отыр. Басқаша айтқанда, ұлт-азаттық күрес идеясын өмірлік кредоларына айналдырған ХХ-шы ғасыр басындағы зиялы азаматтарымыздың саясат аренада атқарған қызметтерінің кеңестік дәуірде соның бір ғана мысалы. Біз тарихи санамыздан аластатылуы жаңа тұрпаттағы мемлекет құру процесін бастан кешіріп жатқан елміз. Кремль төбеттері қалыптастырған қортық санадан, семіз малай болу психологиясынан арылып келеміз. Тәуелсіздік идеясын, ұлттық мактаныш сезімін ұрпақтар жадында жаңғырту күн тәртібіндегі келелі мәселеге айналды. «Жаңа заманда кандай этникалық ерекшеліктерімізді, рухани құндылықтарымызды жаңғыртып, қандай жат мінез, солақай сенім-нанымдардан бойымызды аулақ ұстауымыз керек?» деген сан сауалдар жауап күтіп тұр. Яғни, қазіргі кезең таңдау, саралау және корытынды шығару кезеңі.Item Open Access РОБОТ – ҒЫЛЫМ ЖАҢАЛЫҒЫ, ҚОҒАМДЫҚ ДАМУ ҚАЖЕТТІЛІГІНІҢ ЖЕМІСІ(Suleyman Demirel University, 2016) Әмірғалиев Е.Н.Адам қабілеті шексіз. Есте жоқ ескі замандардан бері жаратылыста тек адамның ғана сана-сезімі ұдайы дамып келеді. Алғашқы қауымдық құрылыста таспен ұрып аң аулаған бабаларымыздың бүгінгі ұрпағы көк жүзін бағындырып, алты ғаламды зымыранмен аралағаны айтар ауызға оңай. Осындай дәрежеде даму үшін адамзат баласының басынан қаншама ізденіс, ойлау, талдау өткенін бір жаратқан ғана білер. Біздің білетініміз бұл тынымсыз еңбектердің нәтижесі. Ғылымды дамыту үшін барша қауым атсалысты десек, артық болар. Жетістік - тек «Ізденген жетер мұратқа» деп ізденісті серік еткен ғылым мен қоғам саласындағы қайраткерлердің арқасы. Зерттеуші ғалымдар Госвами мен Брайант: «Адамдар арасындағы ерекшелік олардың нейрофизиологиялық ерекшеліктерінде емес, керісінше тәжірибесінде» деген екен. Алғашқыда жабайы аңдарды үй жануарларына айналдырған адамзат баласының кейін техника жетістіктерін өз мүдделеріне қызмет жасауына қол жеткізуі ізденіс шыңына құлаш ұру болып табылады. Қоғамдық өндіргіш күштердің өркендеуіне орай дамыған қоғамдық сананың шарықтау шегі-барлық әрекетті пультпен басқару болатыны анық. Ғылымның дамыған шағындағы адам баласының игілігіне қызмет атқаратын «РОБОТ» терминін біз қалай түсінеміз? Оның пайдалы жақтары қандай? Кез-келген әрекеттің күнгейі мен көлеңкесі болатыны секілді робот атаулының зиянды жақтары да болуы мүмкін бе?Item Open Access КАЗАХСТАНСКИЙ ПУТЬ УХОДА ОТ ГОЛЛАНДСКОЙ БОЛЕЗНИ И ПРЕОДОЛЕНИЯ ГЛОБАЛЬНОГО ЭКОНОМИЧЕСКОГО КРИЗИСА 2015-2017 ГОДОВ(Suleyman Demirel University, 2016) Аманбаев У.А.; Алимбекер А.Прогресс развития экономики Казахстана заключается в том, что благодаря проведению государственной политики по привлечению иностранных инвестиций в сырьевые отрасли промышленности и осуществлению структурно-институциональных преобразований в финансовой сфере, в стране происходит рост уровня жизни и накопление финансовых ресурсов, позволяющих в долгосрочной перспективе обеспечить переход на постиндустриальное сервисно-инновационное развитие. В статье представлен анализ развития экономики в Казахстане, значения иностранной валюты, в частности американского доллара и евро, на казахстанском рынке, колебания в стоимости основных экспортируемых РК продуктов и сырья, например, нефти и металлов и причины их возникновения. Описаны существующие проблемы в экономике страны и предложены пути выхода из них. Автор приводит мнения различных отечественных экспертов в области экономики, сравнивая их прогнозы с прогнозами состояния и развития экономики в Казахстане с Мнениями экспертов Всемирного Банка, Международного валютного фонда и Мировых рейтинговых Агентств.Item Open Access ТҮРКІ ҚАҒАНАТЫ ДӘУІРІ ӘДЕБИЕТІНДЕГІ МИФТЕРДІҢ ІЗДЕРІ(Suleyman Demirel University, 2016) Алтынбеков Қ.С.Түркі тектес халықтардың ертедегі рухани мұрасы Түркі қағанаты дәуіріндегі әдеби жазбалары жөнінде осы кезге дейін көптеген зерттеулер жазылды десек те, аталған ескерткіштердің әлі де зерттеуді, айқындауды қажет ететін қырлары жоқ емес. Ол жазба ескерткіштерінің фольклормен арақатынасын айқындау Түркі қағанаты дәуіріндегі сөз шеберлерінің фольклорлык, әдеби дәстүрлерді игеруін, олардың таным- түсініктерін, рухани сабақтастық жалғастығының деңгейін танып-білуімізге оң ықпалын тигізеді. Түркі қағанаты дәуіріндегі әдеби жазбалардың көлемді де көрнектілері болып саналатын «Күлтегін», «Білге қаған», «Тоныкөк» жазба ескерткіштері зерттеулер негізінде эпикалык жыр деп танылды. Осы мақалада миф жанры және оның басты ерекшеліктері, ежелгі Түркілердің мифтері мен олардың дүниетанымы қарастылған. Сонымен қатар наным-сенімдер, таным- түсініктер жайында фольклорлық туындылар мен ежелгі жазба ескерткіштердің мол деректер беретіні аталған.Item Open Access МОТИВЫ ВЫБОРА ВУЗА СТУДЕНТАМИ 1 КУРСА (РЕЗУЛЬТАТЫ СОЦИОЛОГИЧЕСКОГО ОПРОСА)(Suleyman Demirel University, 2016) Айтимбет И.А.; Касымова Л.Н.Социологическое исследование по изучению МОТИВОВ выбора первокурсниками СДУ является репрезентативным. Подавляющее большинство студентов выбрали вуз самостоятельно (78,3%). Наиболее распространенными ответами выбора вуза СДУ стали: качественное образование 21%, воспитание 14,61%, по совету родителей 11,35%. Наиболее главными источниками при принятии решения о выборе вуза: рейтинг и оценка вуза, социальные сети, официальный сайт СДУ, советы друзей, знакомых, родителей. Обобщив и проанализировав мнение студентов, были предложены меры для повышения эффективности 11 Достижения Максимальных результатов работы с абитуриентами: улучшить содержание сайта СДУ, конкурс на видеоролик о жизни СДУ, сформировать волонтерские группы, включить В рекламу интервью с успешными выпускниками университета, улучшить работу маркетинговой службы, детально описать систему скидок, действующих в университете и т.д.Item Open Access УДОВЛЕТВОРЕННОСТЬ СТУДЕНТОВ УНИВЕРСИТЕТОМ ИМ.С.ДЕМИРЕЛЯ (РЕЗУЛЬТАТЫ СОЦИОЛОГИЧЕСКОГО ОПРОСА)(Suleyman Demirel University, 2016) Айтимбет И.А.; Касымова Л.Н.Социологическое исследование по изучению удовлетворенности студентов университетом было проведено среди всех факультетов. Задачи данного исследования были выявить основные мотивы поступления в университет абитуриентов; определить наиболее актуальные проблемы, связанные с системой обучения: определить удовлетворенность студентов различными сторонами студенческой жизни. Среди основных проблем студенты называют: качество образования, инфраструктура университета, условия для развития социальной жизни.Item Open Access VOICE ASSISTANT FOR MOBILE SYSTEMS WITH NATURAL LANGUAGE PROCESSING(Suleyman Demirel University, 2016) Kuanyshbay D.; Orynbetov Z.; Kariboz D.In order to handle some tasks by voice recognition it is really important that application will understand what user said. Which means that application must take a sentence that was entered by user and analyze and handle some tasks or etc. This paper is about natural language processing and analyzing sentences. In this article, we have briefly gone through the problems of NLP and some of the common techniques used in natural language analysis. These techniques are, however, very simple and fundamental. Many more complex and efficient approaches have been developed. However,in spite of these new developments, current state of the art is still capable of only limited tasks within restricted domains. Even though, work in the subject had began more than forty years ago, it is still in the very early stage of its development and there is definitely more to meet the eyes.Item Open Access РОБОТ – ҒЫЛЫМ ЖАҢАЛЫҒЫ, ҚОҒАМДЫҚ ДАМУ ҚАЖЕТТІЛІГІНІҢ ЖЕМІСІ(Suleyman Demirel University, 2016) Амиргалиев Е. ; Қойшығұлова Д.Адам қабілеті шексіз. Есте жоқ ескі замандардан бері жаратылыста тек адамның ғана сана-сезімі ұдайы дамып келеді. Алғашқы қауымдық құрылыста таспен ұрып аң аулаған бабаларымыздың бүгінгі ұрпағы көк жүзін бағындырып, алты ғаламды зымыранмен аралағаны айтар ауызға оңай. Осындай дәрежеде даму үшін адамзат баласының басынан қаншама ізденіс, ойлау, талдау өткенін бір жаратқан ғана білер. Біздің білетініміз – бұл тынымсыз еңбектердің нәтижесі. Ғылымды дамыту үшін барша қауым атсалысты десек, артық болар. Жетістік - тек «Ізденген жетер мұратқа» деп ізденісті серік еткен ғылым мен қоғам саласындағы қайраткерлердің арқасы. Зерттеуші ғалымдар Госвами мен Брайант: «Адамдар арасындағы ерекшелік олардың нейрофизиологиялық ерекшеліктерінде емес керісінше тәжірибесінде» деген екен. Алғашқыда жабайы аңдарды үй жануарларына айналдырған адамзат баласының кейін техника жетістіктерін өз мүдделеріне қызмет жасауына қол жеткізуі ізденіс шыңына құлаш ұру болып табылады.Қоғамдық өндіргіш күштердің өркендеуіне орай дамыған қоғамдық сананың шарықтау шегі-барлық әрекетті пультпен басқару болатыны анық. Ғылымның дамыған шағындағы адам баласының игілігіне қызмет атқаратын «РОБОТ» терминін біз қалай түсінеміз? Оның пайдалы жақтары қандай? Кез-келген әрекеттің күнгейі мен көлеңкесі болатыны секілді робот атаулының зиянды жақтары да болуы мүмкін бе?Item Open Access О ГРУППОВЫХ РЕШЕНИЯХ В ЗАДАЧАХ РАСПОЗНАВАНИЯ ОБРАЗОВ(Suleyman Demirel University, 2016) Амиргалиев Е. ; Айтбаев Е.Статья посвящена теме использования моделей коллективного принятия решений в автоматизированных интеллектуальных системах. Рассматривается применение данных моделей для решения задач распознавания образов. Под коллективным распознаванием подразумевается задача использования множества классификаторов, каждый из которых принимает решение о классе одной сущности с последующим согласованием решений с помощью некоторого алгоритма. Рассмотрены правила интеграции частных решений независимых экспертов (алгоритмов). Таким образом, объединение решений представляет собой специальную проблему в области распознавания и классификации, которая не сводится к обычной задаче классификации (с одним классификатором). Она подлежит дальнейшему углубленному исследованию, а ее использование на практике может привести к качественно лучшим свойствам систем классификации, которые используют идею совместного использования множества классификаторов, формирующих коллективное решение.