СДУ хабаршысы - 2007

Permanent URI for this collection

https://repository.sdu.edu.kz/handle/123456789/2108

Browse

Browsing СДУ хабаршысы - 2007 by Author "Жүнісбек Арман"

Now showing 1 - 1 of 1
  • Thumbnail Image
    ItemOpen Access
    Қазақ тіліндегі дауысты дыбыстардың жасалым моделін жүйелеу
    (Suleyman Demirel University, 2007) Жүнісбек Арман
    Мақалада қазақ тіліндегі дауысты дыбыстардың жасалым табиғаты мен фонетикалық жүйесі моделдеу негізінде қарастырылады. Автор жалаң және құранды дауыстыларды айырым белгілер арқылы анықтап, олардың артикуляциялық ерекшеліктерін текше, үшкіл-призма және үшкіл-шаршы үлгілерімен түсіндіреді. Жалаң дауыстылардың моделі үшкіл-призма түрінде ұсынылады, өйткені ол дауыстылардың сандық құрамын және жасалым белгілер жүйесін дәл көрсетеді. Ал құранды дауыстылардың моделі үшкіл-шаршы пішінінде беріледі, бұл олардың құрылымдық табиғатын көрнекі етеді. Дауыстылардың жүйе құрау принципінде әр дыбыстың орны тұрақты және бір дыбыстық белгі өзгерсе, басқа дыбыс пайда болатыны көрсетіледі. Мақала қазақ тілінде дыбыстардың сапалық редукциясы болмайтындығын дәлелдейді және дауысты фонемалардың біртұтас, жүйелі ұйымдасуын айқындайды.