49 results
Search Results
Now showing 1 - 10 of 49
Item Open Access ХХ ғасырдың алғашқы жартысындағы қазақ әдебиетіндегі әдеби үрдіс пен жаңашылдық(Suleyman Demirel University, 2008) Сырайыл ЫсқақұлыБұл мақалада ХХ ғасырдың алғашқы жартысындағы қазақ әдебиетіндегі әдеби үрдістің қалыптасуы, ақындық ортаның идеялық бағыттары және жаңашылдық сипаттары талданады. Қоғамдық-саяси өзгерістердің қазақ поэзиясына ықпалы, ағартушылық идеяның күшеюі, әлеуметтік сарынның өрістеуі және әдеби жалғастық мәселелері сараланады. Автор Қытайдағы қазақ ақындары — Ақыт Үлімжіұлы, Таңжарық Жолдыұлы, Көдек Маралбайұлы, Асылхан Мыңжасарұлы, Шарғын, Шылбы, Досбер сияқты қаламгерлердің шығармашылығындағы үндестік пен бағыттастықты көрсетеді. Ақындар шығармаларында ағартушылық ой, халықты ояту, білімге, өнерге үндеу, әлеуметтік теңсіздікке қарсы күрес, ұлттық сана мен азатшылдық рух негізгі арқау болғаны айқындалады. Зерттеу әдеби үрдістің жаңғыру, жалғасу және идеялық кемелдену жолдарын сипаттайды.Item Open Access Remarks on weak o-minimality(Suleyman Demirel University, 2008) Kudaibergenov K. Zh.This paper investigates several necessary and sufficient conditions for weak o-minimality in expansions of linearly ordered structures. Building on earlier results, we provide a simplified proof of the main theorem of Kulpeshov, which characterizes weak o-minimality in terms of convexity of realizations of types. Additionally, two further equivalent conditions for weak o-minimality are established, involving types containing cuts and convexity properties of definable sets. A new, more conceptual proof of Pillay and Steinhorn’s characterization of full o-minimality is also presented. Furthermore, we examine weakly o-minimal ordered rings and show that every weakly o-minimal Archimedean ordered ring is necessarily a real closed field. This result follows from structural properties of definable subgroups in weakly o-minimal groups and known criteria for ordered fields. Overall, the paper clarifies foundational connections between weak o-minimality, type spaces, and definable order structures.Item Open Access Knowledge-Based Economy: Case of Kazakhstan(Suleyman Demirel University, 2008) Vaishali S. SapleMost advanced economies have undergone significant structural changes in recent years. One of the key characteristics of the changes is the growing importance of knowledge in all sectors of economic activities. These economies have developed from an agricultural economy in which land is the key resource, then to an industrial economy in which natural resources and labour are the main resources, and now to a knowledge-based economy in which knowledge is the key resource. The term knowledge-based economy results from a fuller recognition of the role of knowledge and technology in economic growth. Knowledge, as embodied in human being (as human capital) and in technology, has always been central to economic development. This paper has two objectives first to understand what knowledge economy is? And then to uses some parameters like: Innovation System, Information and Communication Technology (ICT), Human Resources Development and Business Environment to measure the degree to which Kazakhstan is knowledge based economy.Item Open Access Д. Исабековтің «Сүйекші» әңгімесіндегі мағыналық қабаттар(Suleyman Demirel University, 2008) Сыдықова Ж.Д. Исабековтің «Сүйекші» әңгімесі кейіпкердің психологиялық және әлеуметтік даму жолын терең аша отырып, бірнеше көркемдік қабаттарды біріктіреді. Әңгіме табиғатты сипаттау арқылы оқиғаның эмоционалды жай-күйін көрсетуге арналған «ишара» мотивімен басталады. Кейіпкер Үндеместің қосалқы аттары оның өмірлік кезеңдері мен әлеуметтік жағдайларын бейнелеуде маңызды рөл атқарады. Әңгімеде жетімдік, аманатқа ие болу, күнә мен жазық, діни мотивтер және қазақ қоғамының салт-дәстүрлері көрініс табады. Автор кейіпкердің өмірлік әрекеттерін, еске алу сәттерін, ішкі монологтарын қолдана отырып, оқырманға оның болмысын, психологиялық күйін жеткізеді. Сонымен қатар, шығармада әлеуметтік теңсіздік, ру арасындағы тартыс, кедей мен бай арасындағы әділетсіздік мәселелері де бейнеленген. Диуаналық мотив арқылы кейіпкердің бейшара, жалғыздық, қорғансыздық жағдайлары терең көрсетіледі. «Сүйекші» шығармасы қазақ әдебиетінде адам тағдыры, моральдық жауапкершілік және өмірлік философиялық ойларды біріктіретін көркемдік құрылыммен ерекшеленеді.Item Open Access Büyük Güçlerin Kıskacında Türkiye – Kırgızistan İlişkileri (Kırgızistan Örneği)(Suleyman Demirel University, 2008) İskender Ormon uuluAvrasya’nın kalbinde yer alan Orta Asya, coğrafi ve tarihî önemi nedeniyle uzun yıllar boyunca büyük güçlerin hâkimiyet kurmak istediği stratejik bir bölge olmuştur. Tarih boyunca Cengiz Han ve Timur gibi büyük imparatorluklara ev sahipliği yapan bu bölge, daha sonra Rus İmparatorluğu’nun yayılma alanına dönüşmüştür. Sovyet döneminin ardından yapay sınırlar çizilmiş, yeni ulusal kimlikler oluşturularak bölgenin siyasî yapısı yeniden şekillendirilmiştir. 1991’de SSCB’nin dağılmasının ardından Türkiye, bağımsızlığını yeni kazanan Orta Asya Türk Cumhuriyetleriyle, özellikle Kırgızistan ile hızlı bir şekilde diplomatik ve ekonomik ilişkiler kurmuştur. Türkiye, Kırgızistan’ı tanıyan ilk ülke olmuş ve iki ülke arasında siyaset, eğitim ve ticaret alanlarında önemli işbirlikleri geliştirilmiştir. Bu çalışma, Türkiye–Kırgızistan ilişkilerinin tarihî, siyasî ve ekonomik dinamiklerini büyük güçler arasındaki bölgesel rekabet bağlamında incelemektedir.Item Open Access Көркем аударма және Әлихан Бөкейханов(Suleyman Demirel University, 2008) Оспанова ГүлмарияБұл мақалада көркем аударманың ұлттық әдебиетті дамытудағы рөлі және оның рухани, мәдени маңыздылығы қарастырылады. Автор аударма өнерінің адамзат өркениетінің дамуына, халықтар арасындағы рухани және мәдени байланысты нығайтуға қосқан үлесін талдайды. Көркем аударманың қазақ әдебиетінде қалыптасуы мен дамуы, оның ғылыми тұрғыдан зерттелуі XX ғасырдың 30–70 жылдарындағы әдеби сын мен аударматану еңбектері негізінде сараланады. Мақалада Әлихан Бөкейхановтың ұлттық мәдениет пен әдебиетті өркендетудегі аударманың мәнін түсінудегі көзқарасы да аталып өтеді. Сондай-ақ М.Әуезов, А.Байтұрсынов, С.Сейфуллин, Т.Жүргенов сынды қазақ зиялыларының еңбектері арқылы көркем аударманың теориялық және практикалық негіздері айқындалады. Көркем аударманың әдеби байланыс құралы ретіндегі маңызы, оның ұлттық ойлау мен тіл байлығын дамытудағы ықпалы көрсетіледі.Item Open Access Поэзия сымбатынан сыр тартқан(Suleyman Demirel University, 2008) Махаш ГаухарМақала XX ғасырдың 70–80 жылдарында қазақ поэзиясы мен әдеби сынының дамуын, әсіресе Әбіраш Жәмішевтің жас ақындарға жасаған сын-пікірлерін талдайды. Сол кезеңде әдеби сын өкілдерінің көбісі қаламгер болғандықтан, Жәмішевтің мақалалары поэзиялық шығармаларды жан-жақты бағалауға бағытталған. Автор Жәмішевтің өлеңдердің көркемдік деңгейін, лирикалық кейіпкерлердің сезімін, туған өлке мен табиғатты бейнелеуін, сондай-ақ махаббат, адамгершілік, халықтық тақырыптарды талдау әдісін сипаттайды. Мақалада Марфуға Айтқожина, Күләш Ахметова, Рафаэль Ниязбеков және басқа жас ақындардың шығармаларына назар аударылады. Жәмішев жас ақындардың жетістіктерін мойындап, кемшіліктерін сынмен көрсеткен, сондай-ақ поэзия мен әдеби сынның өзара байланысын, әдеби дәстүрлердің дамуын бағалаған. Мақала қазақ әдеби сынының тарихы мен жас ақындардың шығармашылық өрісін түсінуге бағытталған.Item Open Access Романдағы кейіпкер портреті бейнеленуінің психологиялық ерекшеліктері(Suleyman Demirel University, 2008) Мұратбек ӘйтімовБұл мақалада қазақ романдарындағы кейіпкер портретін бейнелеудің көркемдік және психологиялық ерекшеліктері талданады. Автор кейіпкер тұлғасын ашуда портреттің маңызын, оның мінез-құлық, дүниетаным және ішкі жан-дүниемен байланысын айқындайды. Қазақ әдебиетінің классикалық және қазіргі дәуіріндегі эпикалық шығармалар мысалында (М.Әуезов, С.Мұқанов, Ғ.Мүсірепов, І.Есенберлин, С.Елубай және т.б.) кейіпкердің сырт келбеті мен ішкі күйзелісінің бірлікте берілуі қарастырылады. Портрет арқылы жазушының ұлттық-этнографиялық сипаттарды, дәуір шындығын және адам психологиясын бейнелеу шеберлігі көрсетіледі. Сонымен қатар, З.Ахметовтің портретке қатысты теориялық тұжырымдары мен «Ақ боз үй» сияқты туындылардағы нақты мысалдар негізінде кейіпкер бейнесін жасаудың поэтикалық тәсілдері талданады. Мақалада портреттік бейнелеудің көркемдік жинақтаудағы қызметі мен психологиялық тереңдігі айқындалып, қазақ романдарының эстетикалық табиғаты жаңаша қырынан бағаланады.Item Open Access Turkish Model and Cooperation Possibilities for Creating Added Value in Kazakh Gold Production(Suleyman Demirel University, 2008) Metin Duyar; Mesut YılmazThis article analyzes the potential for cooperation between Kazakhstan’s gold industry and Turkey’s advanced jewelry and gem sector. Kazakhstan possesses significant gold reserves and mining capacity, yet limited processing and trade infrastructure have restricted its ability to create added value. In contrast, Turkey’s jewelry industry demonstrates high production efficiency, modern technology, and a strong export network. The authors propose that collaboration between the two countries could increase gold processing capacity, strengthen trade, and generate employment while integrating Kazakhstan more effectively into the global gold market. The study highlights Turkey’s experience in refining, branding, and marketing gold as a model for Kazakhstan’s industrial development. Enhancing mutual cooperation in technology transfer, training, and investment would support sustainable growth and raise the economic value of Kazakhstan’s gold resources.Item Open Access Исторические взгляды Мурада Аджи(Suleyman Demirel University, 2008) Дулатбек КыдырбекулыСтатья посвящена анализу исторических взглядов Мурада Аджи, ученого-энциклопедиста, который сочетает географическое, историческое и этнографическое образование. Аджи изучал историю тюркских народов, уделяя внимание их культурному и духовному влиянию на Европу и Россию, что в советское время игнорировалось или приуменьшалось. Он исследует роль тюрков в распространении христианских традиций, происхождении символов Рождества и креста, а также влияние кипчаков на формирование европейской культуры. В своих трудах Аджи делает акцент на тенгрианстве как предтече христианства, показывает историческую преемственность тюркских народов, их участие в истории Европы, Кавказа и Центральной Азии. Его работы вызывают как одобрение, так и критику, что связано с традиционными стереотипами и европоцентричной трактовкой истории. Статья демонстрирует значимость трудов Аджи для переосмысления роли тюрков в мировой истории.