280 results
Search Results
Now showing 1 - 10 of 280
Item Open Access USING THE GINI COEFFICIENT TO BUILD A CREDIT SCORING MODEL(СДУ хабаршысы - 2021, 2021) Sultanova N. ; Tulegenova A. ; Suleimen B.Abstract. The credit scoring model is widely used to predict the likelihood of a customer default. To measure the quality of such scoring models, you can use quantitative indicators such as the GINI index, KolmogorovSmirnov (KS) statistics, Lift, Mahalanobis distance, information statistics. This article discusses and illustrates the practical use of the GINI index.Item Open Access ARTIFICIAL AI IN TEST AUTOMATION: SOFTWARE TESTING OPPORTUNITIES WITH OPENAI TECHNOLOGY - CHATGPT(СДУ хабаршысы - 2023, 2023) Talasbek A.Abstract. One of the most important and significant stages of the software development life cycle is software testing. Automated testing reduces testing costs and increases productivity, resulting in a high-quality and stable end product. To ensure that software is bug-free and delivers the desired user experience, test automation is critical. As technology advances, test automation becomes more complex. However, advanced Al technologies will soon become commonplace thanks to powerful tools like ChatGPT that, among countless other things, can chat with you and teach you how to read and write code like a human. In this article, we will try to consider the possibilities of automation with chatgpt. Starting with writing test plans, and test scripts by using Python and Selenium WebDriver. How ChatGPT can improve our tasks and make them more feasible. By leveraging the capabilities of ChatGPT, software testing engineers can enhance their skills, improve testing capabilities, and achieve better quality and accuracy of test results. The opportunities presented by ChatGPT can lead to improved efficiency, productivity, and overall performance in the field of software testing engineering.Item Open Access ОБЗОР УГРОЗ ИНФОРМАЦИОННОЙ БЕЗОПАСНОСТИ В ПРЕДПРИЯТИИ(СДУ хабаршысы - 2020, 2020) Атымтаева Л. ; Баймуратов О. ; Хашимова Д.А.Аннотация. В данной статье представлены результаты анализа по выявлению групп угроз, специфичных для инфраструктуры и систем предприятии которое является одним из основных этапов в прогнозировании. Рассмотрены состояние информационной безопасности на предприятиях, проанализированы квалификации угроз безопасности и методов классификации, основанные на методах атак и на воздействии угроз. Оценены угрозы по безопасному использованию Интернета и взламыванию сайтов, краж данных, атакам фишинга и социальной инженерии; выявление угроз безопасности облачных вычислений, которые встречаются в интернет сетях предприятии. Изучены преимущества и недостатки Файрвол веб-приложений (WAF), который применяются для защиты атак, такие как DDoS-атаки, SQL-инъекции, межсайтовый скриптинг (XSS), и др. Представлены работы для обеспечения защиты с применением искусственного интеллекта и машинного обучения.Item Open Access COMPARATIVE ANALYSIS OF SORTING ALGORITHMS USED IN COMPETITIVE PROGRAMMING(СДУ хабаршысы - 2021, 2021) Mamatnabiyev Zh. ; Zhaparov M.Abstract. Sorting is one of the most used and fundamental operation in computer science since the first time it had been tried to arrange list of items in some sequence. A large number of sorting algorithms were designed in order to have best performance in terms of computational complexity, memory usage, stability, and methods. In addition, in algorithmic problem solving, not all algorithms have same efficiency. This paper makes comparison research and discusses four different types of sorting algorithms: bubble sort, quick sort, insertion sort, and merge sort. The algorithms are tested and compared for data usage and time spent for sorting given amount of data.Item Open Access STUDY OF SQUARE EQUATIONS IN THE 8TH GRADE USING MODULAR TECHNOLOGY(СДУ хабаршысы - 2019, 2019) Sabyrbayeva D. ; Borambayeva S.Abstract. The article gives a description of one embodiment of the modular technology in teaching students math. The analysis of the requirements for learning outcomes, the study objectives and data integration capabilities in the process of the study. Just a list of tasks and issues for study in each of the lessons in both integrated classes, and the framework of the modular study. The question of the use and visualization tools as well as the combination on of this material and other items.Item Open Access IMPLEMENTING COURSE SCHEDULE GENERATION APPLICATION FOR UNIVERSITY(СДУ хабаршысы - 2021, 2021) Zhuniskhanov M. ; Suliyev R.Abstract. This work is about researching and implementing Course Schedule Generation Application for university. She compares other similar applications in this area and explores important points. Through UML diagrams, important concepts and development progress are explained. Screenshots of using the application will also be provided. Dataset, configuration and rules explained. In the end, we will talk about the importance of such an application and facilitate planning for the university.Item Open Access HANDWRITTEN OPTICAL CHARACTER RECOGNITION: IMPLEMENTATION FOR KAZAKH LANGUAGE(СДУ хабаршысы - 2021, 2021) Kalken M.Abstract. Many documents, including as invoices, taxes, memoranda, and surveys, historical data, and test replies, still require handwriting with the transformation to digital information interchange. Handwritten text recognition (HTR), which is an automatic approach to decode records using a computer, is required in this aspect. For this proposal, I present a study of the implementation of optical recognition algorithms for handwritten text in the Kazakh language, using a recently collected database. The database, called the Kazakh Autonomous Handwritten Text Dataset (KOHTD), contains more than 140,335 segmented images of handwritten exam papers. As an algorithm, I used the proposed model by Harald Scheidl, which consists of several layers of neural networks and an CTC decoder. The trained model by putting an interval of Ir = 0.01 and a batch size of 60 showed effective results with indicators of about 85% accuracy.Item Open Access ФРАКТАЛЬНЫЙ МЕТОД ПРОЕКТИРОВАНИЯ ИНТЕЛЛЕКТУАЛЬНЫХ ИНФОРМАЦИОННЫХ CHCTEM(СДУ хабаршысы - 2021, 2021) Абдрахманов Р.Б. ; Рустамов Е.Н.В работе рассматривается — решение — задачи проектирования интеллектуальных информационных систем (ИИС). На концептуальном уровне предлагается техническая и алгоритмическая структура ИИС и логическая цепочка интеллектуализация связывающих ее частей. При этом констатируется, что главную часть ИИС составляет фрактальная база знаний (БЗ) и система ее управления. Формализируя понятия «данные» и ‹«информация» приводится аналитический вид понятие ‹знание». На основе продукционного знание первые вводится понятие «фрактальное знание». С целью создания фрактального базы знаний приводится алгоритм управления этими базами знаний. Процедура принятие решений строится на базе алгоритма вычисления оценок (АВО). На основе трех алгоритмических фракталов предлагается концепция проектирования ИИС с фрактальной базы знаний. Предполагается, что такой подход проектирование ИИС дает ей в определенном смысле универсальность. Целью обеспечения универсальности предлагаемого метода появляется — возможность инженерам проектировать ИИС без особых затруднений.Item Open Access 1929-1940 ЖЫЛДАРДАҒЫ ЛАТЫН ГРАФИКАЛЫ ҚАЗАҚ ЖАЗУЫНЫҢ ТАРИХИ ТАҒЫЛЫМЫ(СДУ хабаршысы - 2018, 2018) Күдеринова Қ.Б.; Абдиева М.Аңдатпа: Бұл мақалада 1929-1940 жылдардағы латын графикалы қазақ жазуының тарихи тағылымы сөз болады. Зерттеу нәтижесі латын графикасымен басылған қазақ кітаптары туралы еңбектердің жоқ екендігін көрсетеді. 1929-1940 жылдары латын графикасымен Қазақстанда жарық көрген кітаптардың тізбесі жасалынып, кестемен көрсетілген. Кітаптардың авторлары, редакторлары, қай қалаларда басылғандығы да көрсетілген. Мақалада латын графикасындағы қазақ әліпбиімен 1929 жылдан емес, 1928 жылдан бастап шыға бастағаны айтылады. 1928 жылы 5000 тиражбен жарық көрген Байділдаұлы Ә. «Жаңа әліппе туралы» еңбегі талданады. Кітаптағы орфографиялық және пунктуациялық ерекшеліктер айтылады. Мәселен, «бас әріпке байланысты қиындықтар», «/в/-ның үлкен әріп нұсқасы», «қысаң езуліктердің емлесі», «и, у дыбыстарының жазылуы», «кейбір дауыссыз дыбыстардың жазылуы», «сөздерді бірге, бөлек жазудағы өзгерістер»,«кейбір тыныс белгілердің қолданылуы» секілді ерекшеліктер талданады.Item Open Access БЕЙНЕ ОЙЫНДАРҒА СGІ-ДЫҢ ӘСЕРІ ЖӘНЕ ОНЫҢ ЖАСАЛУ ӘДІСТЕРІ(СДУ хабаршысы - 2021, 2021) Баймуратов O. ; Төлебай Б.А.Аңдатпа - Қазіргі таңда кен етек алған СGІ/Компьютерлік графиканың бейнеойын саласына әсері мен оны жасаудағы әдістері, оның маңыздылығын және оның қалай бағалануы керектігі мақалада көрсетілді. Автордың қазіргі жасап жатырған “Тоғызқұмалақ 3D” ойынының графикалық элементтері негізге алынған. Мәселені шешу жолында пентагондық шама бойынша бағалау, 3DS Мах бағдарламасының көмегімен моделдеу, жарық беру әдістері қолданылып көрсетілді.