42 results
Search Results
Now showing 1 - 10 of 42
Item Open Access Уақытша ереже негізінде Семей және Жетісу обылыстарындағы уездер территорияларының әкімшілік-территориялық межелену мәселелері(Suleyman Demirel University, 2009) Оспанова Р.Бұл мақала 1867–1868 жылдардағы «Уақытша ереже» негізінде Семей және Жетісу облыстарының уездік территорияларын әкімшілік-аумақтық межелеу үдерісін тарихи деректер арқылы талдауға арналған. Зерттеу барысында қазақ даласындағы жаңа басқару жүйесінің қалыптасуы, уездер құрылымы, болыстықтардың орналасуы және көшпелі халықтың қоныстану ерекшеліктері қарастырылады. Сонымен қатар жергілікті қазақ руларының тарихи-географиялық кеңістігі, олардың жазғы және қысқы қоныстарының бөлінуі, межелеу кезіндегі даулардың шығу себептері мен әкімшілік шешімдер талданады. Мақалада архивтік материалдар мен ресми құжаттар негізінде Сергиополь, Аякөз, Көкпекті, Зайсан аймақтарындағы территориялық қатынастардың өзгеруі, уездер арасындағы шекаралық даулар, қазақ қауымының шаруашылық мүдделері және шекаралық съездердің рөлі жан-жақты сипатталады. Зерттеу XIX ғасырдың екінші жартысындағы әкімшілік реформалардың қазақ қоғамына әсерін ашып көрсетіп, аумақтық межелеудің өңірлік дамуға ықпалын көрсетеді.Item Open Access СТАТУС И ПОЛНОМОЧИЯ СУЛТАНОВ СИБИРСКОГО ВЕДОМСТВА В 1822-1868 ГГ.(Suleyman Demirel University, 2009) Далаева Т.Т.В статье рассматриваются административно-политические реформы Российской империи на территории Казахской степи в 1822–1868 гг. Автор, опираясь на архивные материалы и исторические документы, анализирует политический статус и полномочия султанов Сибирского ведомства, их роль и функции, а также демонстрирует колониальный характер проводимых реформ. Исследование освещает место института султанов в системе власти, их права и обязанности, а также процесс перехода от традиционной структуры управления к новой административной системе. Статья раскрывает формирование института султанов в казахском обществе и его социально-политическое значение.Item Open Access Әдеби шығарманың құрылымдық сипаты(Suleyman Demirel University, 2009) Еркінбаев ҰланМақалада Ахмет Байтұрсынұлының «Әдебиет танытқыш» еңбегіндегі әдеби шығарманың құрылымдық элементтері қарастырылады. Әдебиет түсінігі кең мағынада «сөз өнерінен жасалған нәрсе» ретінде түсіндіріліп, шығарманың сыртқы және ішкі құрылымдық белгілері: тақырыбы, жоспары, мазмұны және түрі талданады. Тақырып авторлық пікірге сәйкес анықталып, шығарманың негізгі идеясын білдіреді. Жоспар шығарманың логикалық реттелуін көрсетсе, мазмұн тек құрылымдық қызметімен сипатталады. Ғалым әдебиетті тек мәтін ретінде емес, сөз өнерінің тарихи жолымен қалыптасқан рухани құндылық ретінде қарастырады.Item Open Access Opportunities and Threats Analysis: Suleyman Demirel University, 2008(Suleyman Demirel University, 2009) Vaishali SapleThis article analyzes the external environment of Suleyman Demirel University (SDU) using a PEST framework, highlighting key opportunities and threats affecting the institution. SDU, a private university founded in 1996, offers undergraduate and graduate programs in economics, computer science, and languages. The study identifies opportunities such as rising educational demand, population growth in Almaty, advancements in learning technologies, evolving faculty roles, quality improvement through assessment, program diversification, and increased responsiveness to students. Conversely, threats include rapidly advancing technology, intensified regional and national competition, stringent accreditation standards, frequently changing administrative policies, and slow bureaucratic approval processes. The article emphasizes that understanding these factors enables SDU to strategically exploit opportunities and mitigate threats, enhancing its competitiveness, program quality, and global reach. Continuous monitoring and adaptation to technological, socio-cultural, and economic changes are essential for the university’s sustainable development and long-term success.Item Open Access Оралхан Бөкей шығармаларындағы ортақ мотивтер көрінісі («Сайтан көпір» және «Қар қызы» шығармалары бойынша)(Suleyman Demirel University, 2009) Сыдықова Жанымгүл; Асанов СейілбекМақала қазақ жазушысы Оралхан Бөкейдің шығармашылығындағы ортақ мотивтерді зерттейді. Зерттеу негізінде «Сайтан көпір» және «Қар қызы» повестері қарастырылған. Мотив әдебиеттануда шығармаларды тереңінен талдауға мүмкіндік беретін ең кіші құрылымдық-мағыналық бірлік ретінде сипатталады. Мақалада автор шығармаларында жалғыздық, кеңістік, табиғат, адам және қоғам арасындағы үйлесім, соғыс және оның зардаптары, қоғамды жатсыну мәселелері сияқты тақырыптардың көрінісі талданады. Жазушы табиғат пен кейіпкер арасындағы байланысты, кейіпкерлердің психологиялық ерекшеліктерін, өмірлік қиындықтарды көрсету арқылы олардың ішкі дүниесін ашады. «Сайтан көпір» мен «Қар қызы» шығармаларының мотивтік ұқсастығы олардың жаңа қырынан танылуына мүмкіндік береді, әдебиеттану ғылымындағы мотив категориясын қолдана отырып, оқырманға шығармалардағы терең философиялық және әлеуметтік проблемаларды көрсетеді.Item Open Access Trade Regulations and Policies in Kazakhstan(Suleyman Demirel University, 2009) Imenova RainaThis article analyzes the trade regulations and policies of Kazakhstan, highlighting their impact on the country’s economic growth and integration into global markets. Trade plays a crucial role in expanding product diversity, enhancing competitiveness, and stimulating investment and employment. Between 2000 and 2006, Kazakhstan experienced high economic growth, supported by favorable foreign trade conditions and rising export revenues, particularly from hydrocarbons and metals. The study examines Kazakhstan’s trade policy, including liberalization measures, participation in the Eurasian Economic Community, and the establishment of free trade areas. It also addresses trade barriers, such as tariffs, non-tariff measures, technical regulations, and discriminatory taxes, which affect imports and create challenges for foreign partners like China. Furthermore, the article evaluates the impact of customs procedures, sanitary standards, and government procurement practices on trade efficiency. Overall, Kazakhstan’s trade policies reflect efforts to balance economic growth, structural reforms, and integration into the global economy.Item Open Access Бағалы қағаздар нарығы – қаржыны орналастырудың тиімді құралы(Suleyman Demirel University, 2009) Раисова ШынарМақалада Қазақстандағы бағалы қағаздар нарығының дамуы мен инфрақұрылымы қарастырылған. Бағалы қағаздар нарығы қаржыны тиімді орналастыру құралы ретінде жеке және заңды тұлғаларға инвестициялық мүмкіндіктер ұсынады. Қазақстанда қор нарығының толыққанды инфрақұрылымы – құқықтық, институционалдық және техникалық жүйелер қалыптасқан. Инвесторлар депозиттік салымдардан бөлек, бағалы қағаздар, жылжымайтын мүлік, валюта нарығы және пайлық инвестициялық қорлар арқылы қаражатын тиімді орналастыра алады. Қор нарығында брокерлік және дилерлік қызметтердің маңызы, биржалық және биржадан тыс сауда ерекшеліктері талданған. Сонымен қатар, Қазақстандағы «KASE» қор биржасының құрылымы, қызмет көрсету бағыттары, корпоративтік және мемлекеттік бағалы қағаздар нарығы сипатталған. Мақалада Қазақстандағы бағалы қағаздар нарығының дамуының негізгі кедергілері, инвестициялық мәдениетті арттыру қажеттілігі және АӨҚО арқылы қаржылық сауаттылықты дамыту шаралары талқыланған.Item Open Access Ағылшын және қазақ тіліндегі екпіндер(Suleyman Demirel University, 2008) Ерубаева ШарапатМақалада қазақ және ағылшын тілдеріндегі сөздік және сөйлемдік екпін түрлері қарастырылады. Сөздік екпін төрт түрге бөлінеді: динамикалық, музыкалық/тондық, сандық және сапалы. Ой екпіні сөйлемдегі нақты бір сөзге назар аударуды қамтамасыз етеді, ал эмфазалық екпін эмоциялық мәнді күшейтеді. Тіркес немесе комплекстік екпін бірнеше сөзді бір ұғымда біріктіріп, ритмикалық тұтастық береді. Қазақ тіліндегі динамикалық екпін мен орыс тіліндегі эквиваленттерінің айырмашылықтары талданып, фонетикалық ерекшеліктері көрсетіледі. Екпін сөздің мағынасын, грамматикалық формасын және сөйлемнің мәнін анықтау үшін маңызды рөл атқаратыны дәлелденген.Item Open Access Академиялық шешендік және оның сипаттары(Suleyman Demirel University, 2009) Раушан ӘбдіқұловаМақалада академиялық шешендік өнерінің ерекшеліктері қарастырылады. Зерттеу барысында академиялық шешендік ұғымы, оның құрылымы, лекцияның мазмұны мен ұйымдастырылу принциптері талданады. Автор лекцияның педагогикалық мәнін, оқытушының аудиториямен байланыс орнату қабілетін, сөздің көркемдік және диалогтық сипаттарын атап көрсетеді. Сонымен қатар, академиялық шешендіктің тарихы, қазақ және орыс ғалымдарының тәжірибелері қарастырылады. Мақала оқытушылар мен студенттердің академиялық сөз шеберлігін дамытуға бағытталған.Item Open Access Күлтегін жазба ескерткішінің орнатылу барысы және оған қатысты тарихи жазба деректер (қытай жазбалары негізінде)(Suleyman Demirel University, 2009) Мұхтархан ОразбайБұл мақалада Күлтегін жазба ескерткішінің орнатылу тарихы мен оның қалыптасу кезеңіне қатысты қытай дереккөздерінде сақталған мәліметтер жүйелі түрде талданады. Зерттеу барысында «Ескі Таң кітабы», «Жаңа Таң кітабы» сияқты қытай жылнамаларындағы деректерге сүйене отырып, ескерткіштің нақты орнатылу уақыты, оның архитектуралық ерекшеліктері мен сол дәуірдегі түрік-қытай дипломатиялық байланыстары арасындағы сабақтастықтар қарастырылды. Қытай жазбаларында Күлтегін батырдың елдік істері ерекше бағаланып, ескерткіштің тұрғызылуына императорлық сарайдың тікелей қатысқаны айтылады. Сонымен қатар, ескерткіштің кейінгі ғасырларда саяси, мәдени және тарихи тұрғыдан қабылдану деңгейі де назарға алынды. Мақаланың негізгі мақсаты – ежелгі түрік өркениетінің маңызды мұраларының бірі болып табылатын Күлтегін ескерткішінің тарихи маңызын ашып, оның шынайы орнатылу барысын жазба деректер негізінде қайта пайымдау.