АУТИЗМ БАР АДАМДАРДЫҢ КӘСІБИ ҚОҒАМДАСТЫҚҚА ЖӘНЕ ЕҢБЕК НАРЫҒЫНА ТАБЫСТЫ ЖӘНЕ ТҰРАҚТЫ ИНТЕГРАЦИЯСЫН ҚАМТАМАСЫЗ ЕТУ ҮШІН ӘЛЕУМЕТТІК САЯСАТ СТРАТЕГИЯЛАРЫН ӘЗІРЛЕУ ЖӘНЕ ІСКЕ АСЫРУ. ӘЛЕУМЕТТІК ИНТЕГРАЦИЯ ЖӘНЕ ТӘУЕЛСІЗ ӨМІР
Loading...
Date
2024
Authors
Journal Title
Journal ISSN
Volume Title
Publisher
SDU University
Abstract
Аутизм спектрінің бұзылуы (АСБ) жаһандық ауқымдағы жеке тұлғаға, сондай-ақ олардың отбасыларына және бүкіл қоғамға айтарлықтай әсер ететін кең таралған неврологиялық жағдай болып табылады. Соңғы жылдары АСБ таралуы туралы деректерде айтарлықтай өзгерістер байқалады. Бұл осы күрделі бұзылыс туралы идеялардың динамикалық дамуын көрсетеді. Дүние жүзінде АСБ таралуы 2012 жылы 10 000 адамға шаққанда 62-ні көрсетсе, соңғы деректерге сәйкес 2021 жылы АСБ таралуы 10 000 адамға шаққанда 100-ге дейін өскенін көрсетеді. Бір қызығы, АҚШ-тағы ауруларды бақылау және алдын алу орталықтары (CDC) құрған Аутизмді және дамудың бұзылуын бақылау желісі (ADDM) 2018 жылы АСБ таралуының одан да жоғары көрсеткіштерін, 10 000 шаққанда 230-ға жуық балада анықтады. Бұл статистика халықтың белгілі бір топтары арасында аурудың таралуының өзгеретін үлгісін түсінудің маңыздылығын көрсетеді. Табысы жоғары елдерде АСБ таралу көрсеткіштерінің айтарлықтай өсуі байқалғанымен, дамуында ауытқулары бар балалардың шамамен 95% -ы, АСБ бар балаларды қоса алғанда, табысы төмен және орташа елдердегі тұратынын ескеру маңызды [14]. Әлеуметтік-экономикалық факторлардың, диагностикаға қол жетімділіктің, мәдени дәстүрлердің және хабардарлық деңгейінің әсері осы аймақтарда АСБ жағдайларын анықтауға және тіркеуге әсер етуі мүмкін. Осы себепті біздің назарымыз табысы орташа және айрықша сипаттамалары бар дамушы ел - Қазақстанға бағытталған. 2019 жылғы аурулардың жаһандық ауыртпалығын зерттеу нәтижесіне сәйкес [40], Қазақстан жоғары және орташа әлеуметтік-демографиялық индексі (SDI) бар ел ретінде жіктеледі. ҚР Денсаулық сақтау министрлігінің ресми деректері бойынша 2018 жылы АСБ таралуының болжамды деңгейі айтарлықтай төмен болды - 100 000 балаға 2,6 [30]. Таралу көрсеткіштерінің басқа елдердің көрсеткіштерінен айтарлықтай айырмашылығы бар және GBD 2019 [40] деректеріне негізделген бағалаулардан алшақ, бұл әртүрлі елдердегі АСБ есептерді жасау және диагностика тәжірибесіндегі ықтимал айырмашылықтарды көрсетеді.
Description
Keywords
Аутизм спектрінің бұзылуы (АСБ), Аутизм спектрінің бұзылуы бар адамдарды
қолдау үшін мамандардың біліктілігін дамыту, Ерте күтім және араласу
Citation
Юсубалиева М , Самамбаева А , Yolanda P.B / АУТИЗМ БАР АДАМДАРДЫҢ КӘСІБИ ҚОҒАМДАСТЫҚҚА ЖӘНЕ ЕҢБЕК НАРЫҒЫНА ТАБЫСТЫ ЖӘНЕ ТҰРАҚТЫ ИНТЕГРАЦИЯСЫН ҚАМТАМАСЫЗ ЕТУ ҮШІН ӘЛЕУМЕТТІК САЯСАТ СТРАТЕГИЯЛАРЫН ӘЗІРЛЕУ ЖӘНЕ ІСКЕ АСЫРУ. ӘЛЕУМЕТТІК ИНТЕГРАЦИЯ ЖӘНЕ ТӘУЕЛСІЗ ӨМІР / SDU University / 2024