Ұлттық сөз өнеріндегі тындаушы және орындаушы категориялары
Loading...
Date
2013
Authors
Journal Title
Journal ISSN
Volume Title
Publisher
Suleyman Demirel University
Abstract
Жыр бастамас бұрын халық пен жырау арасында диалог болады деген сөз. Халык кандай жырды тыңдағысы келетінін де кейде айтып қалады. Өз руының батырларын, жасаған ерліктері туралы да жыр тыңдағысы келсе, жыршы немесе, жырауға өтініш білдіреді. Бұның бәрі рухани салтанаттЫЛЫҚТЫ туғызу барысындағы дәнекер орындаушының дайындығы. Тыңдаушысының айызын қандырып көңіл-күй салтанатын ояту үшін ол нағыз халықтың көңілінен шығатын жырларды таңдайды. Өздері айтатын жырлардың ерекше қасиетін жақсы білетін жыраулар ең алдымен тыңдаушысын сол жырларды жалықпай қызыға тыңдауға дайындап біраз кызыктырып, кұнықтырып алады. Содан кейін барып жырау ұзак желілі жырын бастап оны үзбей, бузбай ұзақ таңға жырлауына болады. Жыршы мен жыраудың арасындағы негізгі байланыстың тууына, әрине, жыр себепші болады. Жырдың ұрпақтан ұрпаққа ұмытылмай жетуі, осы "диалогты туғызушы тұлға" орындаушы екендігін, оған осылай шартты ұғым беретінін нақты ғылыми тұжырымдармен дәлелденді. Мақалада осы үш эстетикалық категория (жыршы-тыңдарман-орындаушы) арасындағы шығармашылык байланысты біршама зерттей келіп, олардың өздеріне тән ерекшеліктері бар екендіктері анықталады.
Description
Keywords
сөз өнері, ұлттық әдебиет, әдебиеттану, әдебиет тарихы
Citation
Адиева П. / Ұлттық сөз өнеріндегі тындаушы және орындаушы категориялары / Suleyman Demirel University / Сду Хабаршысы 2013 (1)