Welcome to SDU Institutional Repository
Communities
Select a community to browse its collections.
Recent Submissions
ВИРТУАЛДЫ КЕҢІСТІКТЕ ТАУАР БЕЛГІСІН ҚҰҚЫҚТЫҚ ҚОРҒАУ
(SDU University, 2025) Абдуллаева А.
Бүгінгі уақытта интеллектуалдық меншік, әсіресе тауар белгілері кәсіпкерлік қызмет жүргізуде тұлғаларды бірін-бірінен ажырату үшін қолданылатын маңызды құрал болып табылады. Виртуалды кеңістік технологияларының қарқынды дамуы, кең таралуы, сонымен қатар пайдаланушыларға қолдануға жеңілдігіне орай, тұтынушылардың көп бөлігі тауар сатушылар мен қызмет көрсетушілермен ара-қатынасуды виртуалды жолмен асыруды жөн көреді. Тауар белгілерінің иелерінің құқықтары бірнеше жолдармен жүзеге асырылады. Бұл мәселелер отандық және шетелдік заңнамаға талдау және тәжірибені зерттеу арқылы қарастырылады. Тақырыптың өзектілігі. Виртуалды кеңістік қазіргі экономиканың ажырамас бөлігіне айналды. Мұнда интернет, әлеуметтік медиа және цифрлық платформалар тауарлар мен қызметтерді сатуда шешуші рөл атқарады. Мұндай жағдайларда тауар белгілерін қорғау ерекше маңыздылыққа ие болады, өйткені брендтер компаниялардың маңызды материалдық емес активіне айналады. Негізгі мәселе - виртуалды кеңістік тауар белгілерін қорғау үшін жаңа қиындықтар туғызады. Олардың ішінде домендік атауларда, жарнамалық науқандарда, әлеуметтік желілерде, сондай-ақ маркетплейстердегі брендтерді заңсыз пайдалануды атап өтуге болады. Мысалы, киберквоттинг және хэштегтерді заңсыз пайдалану құқық иелерінің мүдделеріне қауіп төндіреді. Технологияның дамуы цифрлық ортада тауар белгілерін пайдалану мүмкіндіктерінің кеңеюіне әкелді. Бұл оларды әлеуметтік медиа мазмұнына біріктіруді, жарнама мен маркетингте пайдалануды қамтиды. Сонымен қатар, виртуалды кеңістіктердің, соның ішінде метаверстердің танымалдылығының артуы тауар белгілерін қорғау мәселесін қайта қарастыруды қажет етеді. Тауар белгілері зияткерлік меншіктің ең көп таралған объектілері болып табылады, өйткені тауарларды тұтыну мен тауарлардың әртүрлілігінің өсуі оларды нарықта бөлуді талап етеді. Өндірушілер тауар белгілерін домендік атауларды тіркеу және жарнамада, әлеуметтік желілерде және интернетте жарнамалау арқылы өздерін нарықта ерекшелендіру үшін қолданады. Құқықтық нормалар технологиялардың дамуына үлгермейтін жағдайларда тауарлық белгілерді қорғаудың тиімді құралдарын әзірлеу ерекше маңызға ие болады. Бұдан басқа, Қазақстанда нысанасы тауар белгілеріне айрықша құқықтар болып табылатын даулар саны өсуде. Сонымен бірге, елде тәуелсіз мамандандырылған сот жоқ, сондықтан соттар қиындықтарға тап болады, ал тараптар сәйкесінше айрықша құқықтарды қорғаудың қажетті деңгейін ала бермейді.
Creating the Integrative STEM Lesson Unit Plan for 10th Grade Students
(SDU University, 2025) Zhumashev A.
This master's thesis examines the creation and implementation of an integrative STEM method in the educational process based on 10th grades through the use of a Unit Plan/Curriculum. The main purpose of the master's thesis is to introduce and evaluate the effectiveness of STEM methodology as a methodology capable of being integrated in educational institutions in Kazakhstan. Additionally evaluate and comprehensively study the aspects of the methodology based on the work of other authors in the literature review section. The study contains traditional teaching methods such as the use of modern teaching technologies, the use of digital tools, and practical processes during the lesson. In order to understand how familiar students are with the concept of STEM, a survey was conducted among 179 students of Colleges in Almaty. Also, based on the students' responses, a methodological guideline for teachers on the implementation of STEM with an emphasis on chemistry was created and a comparative analysis of two groups was conducted, one of which was taught the STEM methodology (experimental group) based on the methodological guideline and the group that was trained according to the traditional system. At the beginning and end of the training, two groups were tested to compare changes in the results. The results of the test study showed a positive trend in the assimilation of material and memorization in the experimental group, which was trained using the STEM methodology, as well as higher motivation for lessons and full involvement of students. As a result, this work can serve as a practical guide for integrating STEM methodology into the learning process and subsequent improvement for teachers who want to change the teaching format and try new things in teaching, thereby increasing student engagement in the learning process. According to the hypothesis, the introduction of STEM methodology will cause high student engagement and improve the quality of education
Development of a Medical Decision Support System for Lung Disease Diagnosis Using Deep Learning
(SDU University, 2025) Medeuova Zh.
Lung diseases such as Chronic Obstructive Pulmonary Disease (COPD), asthma, and pneumonia remain a leading cause of morbidity and mortality worldwide, with developing countries like Kazakhstan experiencing a rising burden due to environmental and lifestyle factors. Traditional diagnostic methods, while effective, are often limited by cost, accessibility, and dependence on expert interpretation, especially in low-resource settings. To address these challenges, this study proposes a novel artificial intelligence DL based decision support system that classifies lung conditions into three categories like normal, COPD. Using multimodal data: chest X-rays and lung sound recordings. The system utilizes a dual-stream deep learning architecture with late fusion to extract and integrate features from each modality independently, removing the need for synthetically paired datasets. This approach not only improves diagnostic scalability and accuracy but also provides a practical, low-cost solution for early lung disease detection, particularly in underserved regions. The model’s performance demonstrates the viability of using real-world, unpaired data for multimodal diagnostics, offering a significant step toward accessible, AI-driven respiratory healthcare
The Correlation between Emotional Intelligence and Academic Success
(SDU University, 2025) Zhabykbay T.
The current study examines the correlations between emotional intelligence (EI) and academic performance among English as a foreign language (EFL) students in Kazakhstan. The study relies on quantitative data analysis, using non-probability purposive sampling techniques. Schutte's Self-Reported Emotional Intelligence Test (SSEIT) was employed to assess students' EI levels, and students were asked to provide their final grades in multiple core subjects of recent terms to understand the correlations between variables. Ethical considerations were maintained, and the data were collected through online questionnaires. Pearson's linear correlational coefficient and Spearman's rank correlational coefficient were employed to understand the relationships between EI and academic performance.The outcomes of the analyses verify positive, reasonable associations between the variables. Additionally, multiple regression analysis was conducted to understand the correlations between EI dimensions, such as emotional perception and utilisation, and management of one's own and others' emotions, regarding students' recent academic outcomes. The results indicate that emotional management has more explanatory power in predicting academic success than the perception and utilisation of emotions. However, Spearman's rank correlation does not indicate statistical significance.This study is important in terms of contributing to emerging interests in studying non-cognitive factors affecting academic performance in Kazakhstan, as well as providing EFL teachers with practical benefits to help increase students' emotional awareness. It also serves as a foundation for further studies.Limitations of the study include non-generalisability due to a small sample size of 30 participants, and the possibility of socially desirable responses due to employing self-reported data collection. Future research must take into consideration a larger population size, include qualitative data with open-ended questions to gather in-depth insights, and incorporate contextual cultural factors.
The University EFL Instructors’ Engagement in Research Activity: Motivations and Challenges
(SDU University, 2025) Yessimbekov D.
This study aimed to investigate English as a foreign language (EFL) university instructors’ engagement in research. It examined regional EFL university instructors’ reasons to engage and the limitations that hinder them from research activities. The data were collected from 15 EFL university instructors through semi-structured interviews. The main reasons for doing the research revolved around the significance of research in improving their professional career, the specific factors of teaching and research skills development, and promotion possibilities. The results of the findings also showed the main obstacles that limit them from doing research activities: lack of time, absence of access to recent research articles, and lack of encouragement and motivation. Comprehending these limitations, the study findings revealed suggestions and recommendations for policymakers, institutions, and instructors to make EFL contexts convenient for research engagement among instructors