5 results
Search Results
Now showing 1 - 5 of 5
Item Open Access Поэзия сымбатынан сыр тартқан(Suleyman Demirel University, 2008) Махаш ГаухарМақала XX ғасырдың 70–80 жылдарында қазақ поэзиясы мен әдеби сынының дамуын, әсіресе Әбіраш Жәмішевтің жас ақындарға жасаған сын-пікірлерін талдайды. Сол кезеңде әдеби сын өкілдерінің көбісі қаламгер болғандықтан, Жәмішевтің мақалалары поэзиялық шығармаларды жан-жақты бағалауға бағытталған. Автор Жәмішевтің өлеңдердің көркемдік деңгейін, лирикалық кейіпкерлердің сезімін, туған өлке мен табиғатты бейнелеуін, сондай-ақ махаббат, адамгершілік, халықтық тақырыптарды талдау әдісін сипаттайды. Мақалада Марфуға Айтқожина, Күләш Ахметова, Рафаэль Ниязбеков және басқа жас ақындардың шығармаларына назар аударылады. Жәмішев жас ақындардың жетістіктерін мойындап, кемшіліктерін сынмен көрсеткен, сондай-ақ поэзия мен әдеби сынның өзара байланысын, әдеби дәстүрлердің дамуын бағалаған. Мақала қазақ әдеби сынының тарихы мен жас ақындардың шығармашылық өрісін түсінуге бағытталған.Item Open Access Қошке Кемеңгеровтің әдеби сынға қосқан үлесі(Suleyman Demirel University, 2009) Сағатова Ш. Б.Мақалада Қошке Кемеңгеровтің қазақ әдебиетіне, әсіресе Абай, Шоқан және Ыбырай мұраларын зерттеуге қосқан үлесі қарастырылады. Автор Қошкенің қазақ жазба әдебиеті дамып келе жатқан кезеңдегі әдеби сын қызметін талдайды, оның Абай шығармаларына деген көзқарасы мен сатиралық өлеңдерді бағалауы, сондай-ақ «Қазақ тарихынан» кітабы арқылы әдебиет пен қоғамдағы мәселелерді талдауы атап көрсетіледі. Мақала Қошкенің қазақ әдебиетінің дамуына, ұлттық мұраларды зерттеу мен насихаттауға қосқан еңбегін ғылыми тұрғыдан бағалайды.Item Open Access Әдеби сыншылдық ойдың сипаты(Suleyman Demirel University, 2007) Әбдіхалық ОспанқарыұлыМақалада әдеби сынның табиғаты, оның ғылыми және көркемдік ойлау жүйесімен байланысы жан-жақты талданады. Автор әдеби сынның мәнін тек эстетикалық әсер мен эмоцияға емес, сонымен бірге ғылыми-зерттеу логикасына негізделетін интеллектуалдық әрекет ретінде сипаттайды. Әдеби сын – формалдық және диалектикалық логиканың қағидаларына сүйене отырып, көркем шығарманы талдау арқылы шындықты тануға бағытталған ой әрекеті екені айқындалады. Сонымен қатар, сыншының міндеті жазушының дара шығармашылық ерекшелігін ашып, объективті талдау жасау екені атап өтіледі. Мақалада әдеби сынның дәлелшілдік, ойжоталық және эстетикалық сипаттары ашылып, олардың өзара байланысы мен әдеби сынның ғылыми дәрежесін айқындайтын басты факторлар көрсетіледі. Автор әдеби сынның ғылымилығы мен көркемдік ойды ұштастыру ерекшелігін Қытай қазақ әдебиетінің мысалында дәлелдейді.Item Open Access Қажым Жұмалиев – әдебиеттанушы ғалым және жазушы(Suleyman Demirel University, 2008) Темірхан СақаұлыБұл мақалада қазақ әдебиеттану ғылымының көрнекті өкілі, ғалым, ақын, жазушы, ұстаз Қажым Жұмалиевтің ғылыми және шығармашылық мұрасы жан-жақты талданады. Автор Қ. Жұмалиевтің фольклор поэтикасы, әдебиет тарихы, әдеби сын және әдебиет теориясы бағыттарындағы еңбектерінің қазақ әдебиеттануының қалыптасуындағы маңызын айқындайды. Ғалымның «Қазақ әдебиеті тарихы», «Әдебиет теориясы», «Стиль – өнер ерекшелігі» сияқты еңбектері қазақ фольклоры мен көркем шығармаларды тарихи-теориялық тұрғыдан зерделеудің жаңа бағыттарын қалыптастырғаны көрсетіледі. Сондай-ақ Қ. Жұмалиевтің қазақ эпосын, батырлық жырларды, тарихи поэмаларды зерттеу арқылы ұлттық сөз өнерінің көркемдік жүйесін дамытудағы рөлі талданады. Мақалада оның әдеби стиль мен авторлық даралық жөніндегі көзқарастары мен әлем әдебиетінің классикалық дәстүрлерімен сабақтастығы айқындалады.Item Open Access М.Әуезов сомдаған Құнанбай бейнесіндегі ұлттық мінез бен көркемдік шындық(Suleyman Demirel University, 2009) Камалқызы ЖанымгүлБұл мақалада М.Әуезовтің «Абай жолы» роман-эпопеясындағы Құнанбай бейнесінің көркемдік, психологиялық және ұлттық мінез тұрғысынан сомдалу ерекшеліктері талданады. Кеңес дәуіріндегі біржақты сын көзқарастары мен кейінгі кезеңдегі тарихи ақтаңдақтарды түзетуге бағытталған зерттеулер салыстырыла қарастырылады. Жазушы қолданған портрет жасау, диалог және психологиялық талдау тәсілдерінің Құнанбай характерін терең әрі күрделі тұлға ретінде танытудағы рөлі ашылады. Сонымен бірге Абайдың көзімен берілген портреттік сипаттаулардың ұлттық дәстүрді, елдік мүддені сақтаушы кемеңгер би бейнесін қалыптастырудағы қызметі көрсетіледі. Құнанбай образын көркем мәтіннің өз заңдылығымен тану қажеттігі негізделіп, бүгінгі кезеңдегі тұлғаны жаңаша пайымдаудың ғылыми-әдістемелік маңызы айқындалады.