4 results
Search Results
Now showing 1 - 4 of 4
Item Open Access ХХ ғасыр қазақ әдебиетінің қазіргі түрік әдебиеттануында зерттелуі(Suleyman Demirel University, 2008) Халдун ВуралМақалада ХХ ғасырдағы қазақ әдебиетінің қазіргі түрік әдебиеттануындағы зерттелу бағыттары мен ерекшеліктері қарастырылады. Автор қазақ пен түрік халықтарының тарихи және рухани жақындасуының бастауларын ХХ ғасырдың басындағы саяси және мәдени оқиғалармен байланыстыра талдайды. Түрік зерттеушілерінің еңбектерінде Ахмет Байтұрсынұлы, Міржақып Дулатов, Шәкәрім Құдайбердіұлы, Мағжан Жұмабаев сияқты ұлт зиялыларының шығармаларына ерекше назар аударылып, олардың түркі әлеміндегі ортақ идеялар тұрғысынан бағаланатыны айқындалады. Сондай-ақ, мақалада түрік ғалымдары Ферхат Тамир, Ашур Өздемир, Мұстафа Айгүл еңбектері негізінде ХХ ғасыр басындағы қазақ әдебиетінің даму кезеңдері, жанрлық ерекшеліктері және ұлттық идеяның көрінісі талданады. Зерттеуде түрік әдебиеттануындағы ұлттық бағыт пен қазақ әдебиетіндегі космополиттік көзқарастың айырмашылықтары да атап өтіледі. Мақала қазақ пен түрік әдеби байланыстарының өзара ықпалдастығын көрсетеді.Item Open Access Д. Исабековтің «Сүйекші» әңгімесіндегі мағыналық қабаттар(Suleyman Demirel University, 2008) Сыдықова Ж.Д. Исабековтің «Сүйекші» әңгімесі кейіпкердің психологиялық және әлеуметтік даму жолын терең аша отырып, бірнеше көркемдік қабаттарды біріктіреді. Әңгіме табиғатты сипаттау арқылы оқиғаның эмоционалды жай-күйін көрсетуге арналған «ишара» мотивімен басталады. Кейіпкер Үндеместің қосалқы аттары оның өмірлік кезеңдері мен әлеуметтік жағдайларын бейнелеуде маңызды рөл атқарады. Әңгімеде жетімдік, аманатқа ие болу, күнә мен жазық, діни мотивтер және қазақ қоғамының салт-дәстүрлері көрініс табады. Автор кейіпкердің өмірлік әрекеттерін, еске алу сәттерін, ішкі монологтарын қолдана отырып, оқырманға оның болмысын, психологиялық күйін жеткізеді. Сонымен қатар, шығармада әлеуметтік теңсіздік, ру арасындағы тартыс, кедей мен бай арасындағы әділетсіздік мәселелері де бейнеленген. Диуаналық мотив арқылы кейіпкердің бейшара, жалғыздық, қорғансыздық жағдайлары терең көрсетіледі. «Сүйекші» шығармасы қазақ әдебиетінде адам тағдыры, моральдық жауапкершілік және өмірлік философиялық ойларды біріктіретін көркемдік құрылыммен ерекшеленеді.Item Open Access Көркем аударма және Әлихан Бөкейханов(Suleyman Demirel University, 2008) Оспанова ГүлмарияБұл мақалада көркем аударманың ұлттық әдебиетті дамытудағы рөлі және оның рухани, мәдени маңыздылығы қарастырылады. Автор аударма өнерінің адамзат өркениетінің дамуына, халықтар арасындағы рухани және мәдени байланысты нығайтуға қосқан үлесін талдайды. Көркем аударманың қазақ әдебиетінде қалыптасуы мен дамуы, оның ғылыми тұрғыдан зерттелуі XX ғасырдың 30–70 жылдарындағы әдеби сын мен аударматану еңбектері негізінде сараланады. Мақалада Әлихан Бөкейхановтың ұлттық мәдениет пен әдебиетті өркендетудегі аударманың мәнін түсінудегі көзқарасы да аталып өтеді. Сондай-ақ М.Әуезов, А.Байтұрсынов, С.Сейфуллин, Т.Жүргенов сынды қазақ зиялыларының еңбектері арқылы көркем аударманың теориялық және практикалық негіздері айқындалады. Көркем аударманың әдеби байланыс құралы ретіндегі маңызы, оның ұлттық ойлау мен тіл байлығын дамытудағы ықпалы көрсетіледі.Item Open Access Қажым Жұмалиев – әдебиеттанушы ғалым және жазушы(Suleyman Demirel University, 2008) Темірхан СақаұлыБұл мақалада қазақ әдебиеттану ғылымының көрнекті өкілі, ғалым, ақын, жазушы, ұстаз Қажым Жұмалиевтің ғылыми және шығармашылық мұрасы жан-жақты талданады. Автор Қ. Жұмалиевтің фольклор поэтикасы, әдебиет тарихы, әдеби сын және әдебиет теориясы бағыттарындағы еңбектерінің қазақ әдебиеттануының қалыптасуындағы маңызын айқындайды. Ғалымның «Қазақ әдебиеті тарихы», «Әдебиет теориясы», «Стиль – өнер ерекшелігі» сияқты еңбектері қазақ фольклоры мен көркем шығармаларды тарихи-теориялық тұрғыдан зерделеудің жаңа бағыттарын қалыптастырғаны көрсетіледі. Сондай-ақ Қ. Жұмалиевтің қазақ эпосын, батырлық жырларды, тарихи поэмаларды зерттеу арқылы ұлттық сөз өнерінің көркемдік жүйесін дамытудағы рөлі талданады. Мақалада оның әдеби стиль мен авторлық даралық жөніндегі көзқарастары мен әлем әдебиетінің классикалық дәстүрлерімен сабақтастығы айқындалады.