Search Results

Now showing 1 - 3 of 3
  • ItemOpen Access
    А.Е.Алекторовтың фольклорлық-әдеби және этнографиялық мұраларындағы мәтіндерді жинау мен жариялау тәжірибесі
    (Suleyman Demirel University, 2010) Байқадамова Гүлназ
    Бұл мақалада ХІХ ғасырдың екінші жартысында қазақ халқының фольклоры мен этнографиясын жинау, жариялау және зерттеу ісінде ерекше орын алған А.Е.Алекторовтың ғылыми қызметі жан-жақты қарастырылады. Алекторов қазақ ауыз әдебиетінің барлық дерлік жанрын—ертегі, эпос, аңыз, мақал-мәтел, тұрмыс-салт жырлары, айтыс, шежіре және ақын-жыраулар шығармаларын жүйелі түрде жинап, оларды әртүрлі басылымдарда жариялап отырған. Зерттеуші қазақ тілін жетік меңгеріп, халықтың тұрмысын, салт-дәстүрін терең түсінуге ұмтылған, мәтіндерді дәлдікпен қағазға түсіріп, көпшілігін орыс тіліне аударып, этнографиялық түсіндірмелер қосқан. Оның материалдары «Астраханский вестник», «Оренбургский листок», «Киргизская степная газета», «Дала уалаятының газеті» сияқты басылымдарда жарық көріп, қазақ фольклортану ғылымының қалыптасуына үлкен ықпал етті. Алекторовтың фольклорды жинаушылық, жариялаушылық және зерттеушілік қызметі бүгінгі күнге дейін маңызын жоймаған құнды мұра болып табылады.
  • ItemOpen Access
    Әлкей Марғұлан және қазақ халқының ауызша айту дәстүрі
    (Suleyman Demirel University, 2008) Құсайынова М.А.
    Бұл мақалада Қазақ халқының ауызша айту дәстүрін зерттеудегі Әлкей Марғұланның ғылыми мұрасы қарастырылады. Әлкей Марғұлан – археолог, тарихшы, этнограф және әдебиеттанушы, қазақ эпосы мен фольклорын жан-жақты зерттеген ғалым. Мақалада оның батырлық және лиро-эпостық жырлар, тарихи жырлар, дастандар, аңыз-әңгімелерді зерттеудегі еңбектері баяндалады. Ғалым қазақ эпосын кезең-кезеңге бөліп, оның тарихи шындықпен байланысын көрсеткен. Сонымен қатар, Қорқыт мұрасы, қазақ музыкасы мен философиясы, бақсы-жыраулар, қобызбен күй орындаушылар, сәуегей жыраулар және эпостық дәстүрлердің дамуы да талқыланады. Әлкей Марғұлан қырғыз халқының «Манас» эпосына да ғылыми үлес қосып, эпостың шығу тегі, кейіпкерлері мен көркемдік құрылымына қатысты өз көзқарасын білдірген. Мақалада сондай-ақ ұлттық мәдени мұраны сақтау және «Мәдени мұра» бағдарламасының мәні атап өтіледі. Ғалымның еңбектері қазақ фольклоры мен этнографиясын терең түсінуге, ұлттық әдебиет пен тарихты зерттеуге негіз болып табылады.
  • ItemOpen Access
    Көркем сөздегі өнер адамдарының бейнесі
    (Suleyman Demirel University, 2009) Калибекова С. Ж.
    Мақалада жазушы, публицист, этнограф және ғалым Ақселеу Сейдімбектің шығармашылық жолы, қазақ әдебиеті мен этнографиялық зерттеулерге қосқан үлесі қарастырылады. Очерктерінде дәстүрлі қазақ музыкасы, оның орындаушылары, музыкалық аспаптар және мәдени дәстүрлер бейнеленген. Мақалада очерк жанрының ерекшеліктері, кейіпкерлерді ашу тәсілі, тарихи және эстетикалық маңызы талданады. Сонымен қатар, шығармалардың оқырманға мәдени және рухани танымды қалыптастырудағы рөлі көрсетіледі.