4 results
Search Results
Now showing 1 - 4 of 4
Item Open Access Қазіргі прозаның мазмұндық жүйесі(Suleyman Demirel University, 2011) Қайрат ОрақовМақалада қазіргі қазақ прозасындағы кейіпкер категориясы қарастырылады. Әдебиеттегі кейіпкердің типтік ерекшелігі, тұлға бейнесі мен қоғаммен байланысы талданады. Зерттеу Роза Мұқанова, Мадина Омарова және Лира Қоныстың шығармаларына сүйенеді. Автор қазіргі прозаның қоғам мен дәуір сұранысына сай жанрлық дамуын, кейіпкерлер арқылы ұлттық сана-сезім мен рухани құндылықтарды бейнелеу ерекшеліктерін көрсетеді. Сонымен қатар, жас қаламгерлердің шығармашылық белсенділігі мен олардың проза жанрын дамытудың қазіргі мүмкіндіктері талқыланады.Item Open Access ШЫҢҒЫС АЙТМАТОВ «ҒАСЫРДАН ДА ҰЗАҚ КҮН» РОМАНЫНДАҒЫ УАҚЫТ ПЕН КЕҢІСТІК КАТЕГОРИЯСЫ(СДУ хабаршысы - 2023, 2023) Ізбай І.Ө.Аңдатпа. Мақалада қырғыз халқының жазушысы Шыңғыс Айтматовтың алғашқы туындыларының бірі «Ғасырдан да ұзақ күн» романы мен хронотоп мәселесі қарастырылды. Қазақ прозасындағы көркем уақыт пен кеңістік мәселесіндегі психологизм, кейіпкерлер әлемі, эмоциялық құбылулардың сюжет динамикасына әсері сөз болып, авторлық баяндауға ден қойылды. Көркем кеңістік пен уақыт байланысы күрделі сипат алған Шыңғыс Айтматовтың «Ғасырдан да ұзақ күн» романы талданды. Әдеби көркем туындыда кеңістік пен уақыт белгілері, оның сипатын беретін негізгі элементтер түр-түрге бөлініп шығарма құрылымын құрайды. Мақалада олардың арасындағы байланыс пен алшақтық, бірігуі мен бөлінуінің автор қолданысындағы көрінісі қарастырылды. «Боранды бекет» аталып кеткен Ш. Айтматовтың шығармасындағы сюжеттік құрылымында маңызды рөл атқарған уақыт және кеңістік категориясының түрлеріне кеңірек тоқталып, романнан үзінді мысалдармен дәйектелді.Item Open Access Қазіргі прозаның мазмұндық жүйесі(Suleyman Demirel University, 2011) Орақов ҚБұл мақалада қазіргі қазақ прозасының мазмұндық жүйесі, оның даму динамикасы мен тақырыптық ерекшеліктері қарастырылады. ХХ ғасырдың қазақ әдебиетінде қалыптасқан дәстүр жалғасын тауып, тәуелсіздік кезеңінен кейінгі жаңа қоғам шындығын бейнелеуде өзіндік сипат алды. Автор қазіргі проза жанрындағы жетістіктер мен проблемаларды, оқырман мен жазушы арасындағы байланысты талдай отырып, жас буын қаламгерлер — Роза Мұқанова, Мадина Омарова, Лира Қоныс шығармашылығына тоқталады. Мақалада олардың әңгімелеріндегі басты тақырыптар — ұлттық сана, рухани құндылықтар, адам мен қоғам қатынасы, жалғыздық пен адамгершілік мәселелері сарапталады. Зерттеу қазіргі қазақ прозасының мазмұндық және идеялық бағыттарын айқындауға бағытталған.Item Open Access Лирикалық прозаны танудағы кейбір теориялық аспектілер(Suleyman Demirel University, 2009) Айтуғанова С.Ш.Мақалада лирикалық прозаның әдебиеттегі орны, оның эпос пен лириканың сабақтастығынан туған көркемдік құбылыс ретіндегі ерекшеліктері қарастырылады. Лирикалық проза кейіпкердің ішкі әлемін, сезімін, толғанысын бейнелеуде маңызды рөл атқарады, ол эпостың құрылымдық элементтерімен үндесіп, сонымен қатар өзіндік композициялық және эмоционалды ерекшеліктерге ие. Зерттеушілердің пікірлері бойынша, лирикалық прозада сюжет басты назарда болмай, сөздің әуені мен кейіпкердің көңіл-күйі алдыңғы қатарға шығады. Мақалада лиризмнің әдебиеттегі дамуы, оның тарихи-әлеуметтік және психологиялық аспектілері, қазақ әдебиетіндегі алғашқы лирикалық прозалық шығармалар мысалдары арқылы талданады. Сонымен қатар, лиризм мен психологизмнің өзара байланысы, автор тұлғасының көрінуі, композиция мен стильдің ерекшеліктері қарастырылады.