2 results
Search Results
Now showing 1 - 2 of 2
Item Open Access Грамматикалық категория және лексика-грамматикалық категорияның сипаты(Suleyman Demirel University, 2007) Жолшаева МайраБұл мақалада тіл жүйесіндегі грамматикалық категория мен лексика-грамматикалық категорияның өзара байланысы мен айырмашылығы қарастырылады. Автор тілдік бірліктерді жіктеуде олардың лексикалық семантикасы мен грамматикалық мағынасына сүйенудің маңызын айқындайды. Лексика-грамматикалық категория сөздің лексикалық және грамматикалық мағыналарының бірлігінен туындайтындықтан, ол сөздің мағынасын ішінара өзгертіп, оған қосымша реңк үстейді. Ал таза грамматикалық категорияда түбір мағынасы сақталып, тек грамматикалық мағына жасалады. Мақалада С.Исаев пен Ы.Маманов секілді ғалымдардың пікірлері салыстырылады және етістіктің болымды/болымсыз тұлғалары, модификациялы етістіктер сияқты мысалдар арқылы категориялардың мәні ашылады. Зерттеу нәтижесінде лексика-грамматикалық категорияларда лексикалық мағына басым болса, грамматикалық категорияларда мағынаны тұлғалар жүйесі арқылы білдіру жетекші екендігі көрсетіледі.Item Open Access Шырайдың аналитикалық бірлігі туралы(Suleyman Demirel University, 2010) Мұхамади Қ.Бұл мақалада қазақ тіліндегі күшейткіш буындардың табиғаты, олардың шырай категориясын жасаудағы қызметі және ғылыми тұрғыдан түрліше жіктелуі қарастырылады. Күшейткіш буындардың тілдік мәртебесі туралы А.Байтұрсынов, Қ.Жұбанов, С.Аманжолов, Ғ.Мұсабаев, Ж.Шәкенов, Н.Оралбаева, С.Исаев, Ә.Төлеуов және С.Кенбаева еңбектеріндегі көзқарастар салыстырмалы түрде талданады. Авторлар күшейткіш буындарды әртүрлі деңгейде: бөлектенген дыбыстар, қосар сөз, үстемелі тұлға, интенсив сөз, аналитикалық көрсеткіш деп сипаттайды. Мақалада күшейткіш буындардың қос сөздермен араластырылып келген пікірлерінің қате екені көрсетіліп, олардың туынды сөз емес, грамматикалық мағына үстейтін аналитикалық форма екендігі дәлелденеді. Күшейткіш буындардың сапалық сын есімге тіркесіп, оның белгісін күшейтетін, мағынаны үдететін негізгі көрсеткіш екені нақты мысалдар арқылы түсіндіріледі. Соңында күшейткіш буындардың шырайдың аналитикалық тұлғасын жасайтын дербес грамматикалық бірлік екені тұжырымдалады.