5 results
Search Results
Now showing 1 - 5 of 5
Item Open Access Қазақ қоғамы, білім және Абай(Suleyman Demirel University, 2008) Әйтімбет І.А.Бұл мақалада қазақ қоғамы, білім және Абай мұрасы социологиялық тұрғыдан қарастырылады. Автор білімнің қоғамдағы рөлін, оның адамзаттық және рухани құндылықтармен байланысын көрсетеді. Ежелгі түркі жазбаларынан бастап Жүсіп Баласағұнның «Құтты білік» еңбегі мен Абай шығармаларына дейінгі көзқарастар талданады. Білім мен ақылдың, білік пен адамгершіліктің біртұтастығы, сондай-ақ олардың қоғамның дамуы мен рухани өсуіндегі маңызы ашылады. Абайдың ойлары арқылы қазақ қоғамының отарлық дәуірде рухани дағдарысқа ұшырауы мен білім арқылы жаңғыру жолы көрсетілген. Автор қазіргі қоғамда білімнің сапасын арттырудың, адам мен қоғам арасындағы үйлесімділікті сақтаудың маңызын атап өтеді. Мақала білімнің мәнін тек ақпарат ретінде емес, адамды кемелдікке жеткізетін әлеуметтік және рухани күш ретінде бағалайды.Item Open Access Ұлы дала - адамзат өркениетінің бесігі(Suleyman Demirel University, 2007) Совет-Хан ҒаббасовМақалада «адамзат өркениетінің бастауы шығыстан немесе батыстан тарады» деген бұрыннан қалыптасқан көзқарастардың негізсіздігі сынға алынады. Автор еуропацентризм методологиясының адамзат тарихын біржақты түсіндіруге әкелгенін және оның салдарынан Түрік әлемі мен Ұлы Даланың өркениеттік үлесі әдейі ескерусіз қалғанын айқын көрсетеді. Шын мәнінде, археологиялық, антропологиялық және мәдени деректер Тұран кеңістігінің адамзат өркениетінің ең көне және жетекші орталықтарының бірі болғанын дәлелдейді. Аркаим, Шілікті, Берел, Иссык және Аржан ескерткіштері сияқты табылған тарихи мұралар Ұлы Далада металлургия, жазу, әлеуметтік ұйым және рухани мәдениеттің жоғары деңгейде дамығанын көрсетеді. Мақалада еуропацентризмнің ғылыми емес, саяси сипаттағы идеология екені және оны қайта саралаудың қазіргі кезеңде адамзат үшін маңызды екені айтылады.Item Open Access Қазақ халық ауыз әдебиетінің ерекшеліктері мен қалыптасу кезеңдері(Suleyman Demirel University, 2012) Нұрпейсова Ж.ӘҚазақ халқының ауыз әдебиеті – халқымыздың сан ғасыр бойы жасаған рухани әрі мәдени-тұрмыстық мұрасы. Зерттеуіміздің мақсаты – фольклордың пайда болуы туралы пікірлерді қарастыру, фольклордың жанрлары мен түрлері жөнінде мағлұмат беру, қазақ фольклорының қалыптасу кезеңдерімен таныстыру, сондай-ақ қазақ фольклорының зерттелу тарихы мен фольклортану ғылымының өткен ғасырларда қалыптаса бастауы жайында мәлімет ұсыну. Ауыз әдебиеті – халық шығармашылығының айрықша саласы, ауызша шығарылып, ауызша тараған көркем-әдеби туындылардың жиынтық атауы. Қазақ халқының мұндай сөз өнерін ғалымдар «ауыз әдебиеті» деп атаған. Сонымен қатар ғылым мен мәдениетте «халық шығармашылығы», «халық поэзиясы» деген атаулар да осыған жақын мағынада қолданылады.Item Open Access Қазақ этнолингвистикасының ерекшеліктері(Suleyman Demirel University, 2011) Байтелиева ЖМақалада этнолингвистика ғылымының қалыптасу және даму кезеңдері, оның еуропалық және американдық бағыттарының ерекшеліктері қарастырылады. Автор қазақ тіл біліміндегі этнолингвистикалық зерттеулердің өзіндік сипатын, Ә.Қайдардың ғылыми мектебі мен әдістемелік принциптерін атап өтеді. Қазақ этнолингвистикасының басты ерекшелігі – тіл байлығын ұлттық мәдениет, тарих, таным, салт-дәстүр арқылы кешенді түрде зерттеу болып табылатыны көрсетілген. Сондай-ақ, «Қазақтар: ана тілі әлемінде» атты этнолингвистикалық сөздіктің маңызы мен құрылымы сипатталады.Item Open Access АНА ТІЛІНІҢ ҚҰДІРЕТІ НЕМЕСЕ ТІЛДІҢ КӨРІНБЕЙТІН ҚАСИЕТТЕРІ ХАҚЫНДА(Suleyman Demirel University, 2012) Б.АйменовМақалада қазақ тілінің ұлттық болмысты, сана-сезімді және рухани құндылықтарды қалыптастырудағы рөлі қарастырылады. Автор ана тілінің адам болмысына, мінез-құлқына, ойлау жүйесіне және ішкі рухани энергиясына ықпалын философиялық, психолингвистикалық және мәдени тұрғыдан талдайды. Қазақ тілін меңгермеудің ұлттық сәйкестікке, ұрпақтар сабақтастығына және генетикалық-рухани тұтастыққа тигізетін кері әсері сипатталады. Сонымен қатар тілдің көрінбейтін қасиеттері, энтелехия ұғымы арқылы тіл мен ішкі энергия арасындағы байланыс негізделіп, ана тілін сақтаудың ұлт болашағы үшін стратегиялық маңызы айқындалады.