2 results
Search Results
Now showing 1 - 2 of 2
Item Open Access Мінез бен портрет(Suleyman Demirel University, 2010) Камалқызы ЖанымгүлМақалада қазақ көркем прозасында психологизмді, яғни кейіпкердің ішкі жан дүниесін суреттеу әдістерін зерттеу қарастырылады. Автор М.Әуезов шығармалары арқылы психологизмнің тереңдігі мен портрет жасаудағы ерекшеліктерін көрсетеді. Психологиялық талдаудың көркемдік функциясы, кейіпкердің мінезін ашу үшін портрет пен пейзажды қолдану тәсілдері баяндалады. Қазақ романдары мен эпостық дәстүрдегі қаһармандардың сыртқы бейнесі мен іс-қимылы арқылы олардың ішкі сезімдері мен мінез-құлық ерекшеліктерін көрсетуге болатындығы талданады. Мақалада кейбір романдардағы портреттердің тек сыртқы сипат ретінде қалып, кейіпкердің психологиясына әсер етпейтіні де атап көрсетілген. Сонымен қатар, қазақ әдебиетінің ұлттық дәстүрлерін орыс романынан алған психологизм әдістерімен салыстыру жүргізіледі. Бұл зерттеу қазақ романының көркемдік шеберлігін, портрет пен психологизмнің өзара байланысын түсінуге мүмкіндік береді.Item Open Access Көркем прозадағы ырғақ табиғаты(Suleyman Demirel University, 2007) Әбілов АлдажарМақалада көркем прозадағы ырғақ және оның көркемдік жүйедегі рөлі қарастырылады. Автор ырғақтың тек поэзияға ғана тән құбылыс еместігін, оның прозада да маңызды көркемдік қызмет атқаратынын дәлелдейді. Ырғақ жалпы тіршіліктің табиғи заңдылығы ретінде қарастырылып, адамның тыныс алуы, жүрек соғысы, табиғат құбылыстары сияқты өмірдің барлық ағымынан байқалатыны айтылады. Көркем мәтіндегі ырғақ ойдың дамуына, образдың ашылуына, оқиғалар желісінің тартымдылығына ықпал етеді. Қазақ прозасындағы ырғақ мәселесі арнайы зерттелмегенімен, Ж.Аймауытов пен Ғ.Мүсірепов шығармаларында ырғақтың көркемдік принцип ретінде қолданылатыны мысалдар арқылы көрсетіледі. Әсіресе «Күнікейдің жазығы» повесіндегі ішкі үн, қайталамалар, дыбыстық үйлесім прозаның поэзиямен табиғи жақындығын танытады. Автор прозадағы ырғақтың жанрға, кейіпкер мінезіне, уақыт пен кеңістікке байланысты өзгеріп отыратынын атап өтеді.