7 results
Search Results
Now showing 1 - 7 of 7
Item Open Access Қазақ тіліндегі қатаң дауыссыз дыбыстардың артикуляциясын оқытудың көрнекі әдістемесі(Suleyman Demirel University, 2008) Жүнісбек АрманМақалада қазақ тіліндегі қатаң дауыссыз дыбыстардың артикуляциялық ерекшеліктерін оқыту әдістемесі қарастырылады. Қатаң дауыссыздар П, Т, С, Ш, К және Қ дыбыстарынан тұрады және олардың жасалу орны (ерін, тіл ұшы, тіл ортасы, тілшік) мен жасалу амалы (тоғысыңқы, жуысыңқы) арқылы жіктелуі көрсетілген. Автор әр дыбыстың көрнекі моделі мен рентгенсызба тәсілі арқылы артикуляциясын нақты көрсетуге мән береді. Мақалада қазақ тіліндегі қатаң дауыссыздардың ағылшын, орыс тілдерінен айырмашылығы, оқытудағы практикалық қиындықтар, дыбыстардың дұрыс айтылуын үйретудегі әдістемелік ұсыныстар талданады. Сонымен қатар, жуысыңқы дыбыстардың екі түрі – жинақы (С) және жайылыңқы (Ш) ерекшеліктеріне назар аударылған.Item Open Access Ағылшын және қазақ тіліндегі екпіндер(Suleyman Demirel University, 2008) Ерубаева ШарапатМақалада қазақ және ағылшын тілдеріндегі сөздік және сөйлемдік екпін түрлері қарастырылады. Сөздік екпін төрт түрге бөлінеді: динамикалық, музыкалық/тондық, сандық және сапалы. Ой екпіні сөйлемдегі нақты бір сөзге назар аударуды қамтамасыз етеді, ал эмфазалық екпін эмоциялық мәнді күшейтеді. Тіркес немесе комплекстік екпін бірнеше сөзді бір ұғымда біріктіріп, ритмикалық тұтастық береді. Қазақ тіліндегі динамикалық екпін мен орыс тіліндегі эквиваленттерінің айырмашылықтары талданып, фонетикалық ерекшеліктері көрсетіледі. Екпін сөздің мағынасын, грамматикалық формасын және сөйлемнің мәнін анықтау үшін маңызды рөл атқаратыны дәлелденген.Item Open Access Қазақ және түрік тіліндегі синоним сөздердің табиғаты(Suleyman Demirel University, 2009) Ташпинар ЕкремБұл мақалада қазақ және түрік тілдеріндегі синоним сөздердің табиғаты, олардың пайда болу себептері, қолдану ерекшеліктері және тілдік байлықтағы рөлі қарастырылады. Мақалада синоним сөздердің мағыналық жақындықтары, өздеріне тән семантикалық ерекшеліктері, тарихи даму кезеңдері мен контекстке байланысты қолданылуы талданады. Қазақ және түрік тілдеріндегі нақты мысалдар арқылы синонимдердің тілдік нормалар мен стильдік ерекшеліктерге әсері көрсетіледі. Сондай-ақ туыстас тілдер арасындағы синонимдік қатарлардың байланысы мен аудармадағы маңызы да қарастырылады. Мақала тілдік зерттеулер мен туркология саласында синоним сөздердің ғылыми маңызын ашып, тіл байлығын тануға мүмкіндік береді.Item Open Access Қазақ әліпбиін латын әліпбиіне ауыстыру(Suleyman Demirel University, 2007) Тлепбергенова Ж; Султанова НМақалада қазақ тілінің қазіргі жағдайы мен оны дамытудың негізгі бағыттары қарастырылады. Автор қазақ тілінің болашағы ұлттың рухани тәуелсіздігімен тығыз байланысты екенін атап өтеді. Тарихи тұрғыдан алғанда, тілдің отарлық кезеңдерде шектеуге ұшырауы мен қазіргі кезеңдегі қайта жаңғыру үдерісі салыстырылады. Тілдің дамуына кедергі келтіретін басты себептердің бірі ретінде әліпби мен жазу ережелеріндегі күрделілік, сондай-ақ қазақ тіліне тән емес дыбыстардың қолданылуы талданады. Мақалада ұлттық әліпбиді жетілдіру, тілдің табиғи заңдылықтарын сақтау және түркі халықтарының жазу жүйелерін бірыңғайландыру мәселелері қарастырылады. Сонымен қатар, ақпараттық технологиялар мен жаһандану жағдайында қазақ тілінің бәсекеге қабілеттілігін арттырудың маңызы айқындалады. Автордың пікірінше, қазақ тілін дамытудағы басты қадам — әліпбиді және жазу ережелерін ұлттық ерекшелікке сай оңтайландыру болып табылады.Item Open Access Шақтық және темпоральдық категориялар(Suleyman Demirel University, 2009) Абдуова БаянБұл мақалада қазақ тіліндегі етістіктің шақ және темпоральдық категориялары қарастырылады. Шақ категориясы сөйлеу сәтімен байланысты қимылдың өткенін, қазіргі немесе келер уақытта болуын көрсетеді. Темпоральдық категория қимылдың белгілі уақыт шеңберінде қалай өтіп жатқанын сипаттайды: басталуы, ортаңғы кезеңі, аяқталуы, ұзақтығы немесе үзілістігі сияқты аспектілерін айқындайды. Шақ пен темпоральдылық арасындағы байланыс әдеби тілде, көркем шығармаларда ерекше көрінеді, бұл әрекеттің уақыттық сипатын нақтылап, оның әр кезеңіндегі көрінісін анықтауға мүмкіндік береді. Етістіктің шақтық формалары мен темпоральдық категориясы қазақ тілінде қимылдың нақты уақыттағы өтуін бейнелеуде маңызды рөл атқарады.Item Open Access Қазақ тілі стилистикасының өзекті мәселелері(Suleyman Demirel University, 2008) Шалабай Б.Мақалада қазіргі қазақ тілінің стилистикасына қатысты өзекті мәселелер талданады. Автор стилистиканың зерттеу нысаны мен пәнін нақтылап, тіл мен сөздің өзара байланысын ерекше қырынан қарастырады. Стилистика тілдік құралдарды қарым-қатынас мақсаты мен жағдаятына сәйкес қолдану заңдылықтарын зерттейді және сол арқылы сөздің сапасын, әсерлілігін, функционалдық маңызын айқындайды. Зерттеуде стилистиканың негізгі салалары — тілдік құралдар стилистикасы, функционалды, көркем әдебиет және практикалық стилистика – жүйелі түрде сипатталады. Сонымен қатар, сөз (мәтін) стилистикасының қазіргі тіл біліміндегі маңызы мен мәтін лингвистикасымен байланысы көрсетіледі. Автор тілдің жүйелілік және қолданыстық қырларының бірлігін атап өтіп, стилистикалық зерттеудің басты мақсаты — тілдің коммуникативтік және шығармашылық мүмкіндіктерін ашу екенін дәлелдейді.Item Open Access Ауызекі сөйлеу тіліндегі бөтен элементтер(Suleyman Demirel University, 2008) Абнасырова РБұл мақалада қазіргі қазақ ауызекі сөйлеу тілінде кездесетін бөтен элементтердің, яғни өзге тілден енген сөздердің қолданысы қарастырылады. Автор тілдің ұлт болмысы мен мәдениетінің негізгі көрсеткіші екенін айта отырып, соңғы жылдары орыс тілінен енген сөздердің жиі қолданылуын мысалдар арқылы талдайды. Мақалада пока, пробка, тачка, скидка сияқты сөздердің қазақша баламалары бола тұра, жастардың күнделікті сөйлеуінде жиі орын алатыны көрсетілген. Сондай-ақ екітілділік пен жаһандану үдерісінің тіл тазалығына әсері талданады. Автордың пікірінше, қазақ тілінің тазалығын сақтау – әрбір азаматтың міндеті, ал тіл мәдениетін арттыру үшін оқу процесінде ана тілінің сөздік қорын байытуға бағытталған шаралар жүйелі түрде жүргізілуі қажет.