5 results
Search Results
Now showing 1 - 5 of 5
Item Open Access Қазақ, орыс, ағылшын тілдеріндегі фразеологизмдердің ұлттық болмысы(Suleyman Demirel University, 2007) Подольская ЕвгенияМақалада қазақ, орыс және ағылшын тілдеріндегі фразеологизмдердің ұлттық-мәдени ерекшеліктері салыстырмалы тұрғыда талданады. Автор әр халықтың дүниетанымы мен ұлттық ойлау жүйесін бейнелі тіркестер арқылы танытудың маңызын көрсетеді. Зерттеуде фразеологизмдерді аудару тәсілдері (эквивалентті, аналогтық, сипаттамалық және калькалық) мен олардың семантикалық сәйкестіктері қарастырылады. Сонымен қатар, фразеологиялық бірліктердің ұлттық болмысты, тарихи тәжірибе мен мәдени құндылықтарды жеткізудегі рөлі сипатталады. Қазақ, орыс және ағылшын тілдеріндегі мысалдар арқылы фразеологизмдердің мағынасы мен эмоционалды-экспрессивті бояуы салыстырылады. Зерттеу нәтижесі фразеологизмдердің тіл мен ұлт біртұтастығын, рухани болмыстың айнасы екенін дәлелдейді.Item Open Access Мұхтар Әуезовтің «Абай жолы» эпопеясының түрік тіліне аударылуындағы кейбір ерекшеліктер(Suleyman Demirel University, 2007) Халдун ВуралБұл мақалада Мұхтар Әуезовтің «Абай жолы» эпопеясының түрік тіліне аударылу барысындағы бірқатар тілдік, мәдени және стильдік ерекшеліктер қарастырылады. «Абай жолы» – қазақ халқының рухани болмысы мен ұлттық дүниетанымын терең танытатын көркем туынды. Сондықтан оны басқа тілге аудару тек тілдік баламалар табумен шектелмей, ұлттық мәдени кодты дәл әрі көркем жеткізуді талап етеді. Түрік тілі қазақ тіліне туыстас болғанымен, аударма барысында кейбір этнографиялық ұғымдар, салт-дәстүр атаулары, ұлттық мінезді бейнелейтін сөздер мен тіркестер дәл берілуін қажет етеді. Мақалада Зейнеш Исмайл мен Ахмет Гүнгөр жасаған аударманың ерекшеліктері сараланып, түпнұсқа мен аударма мәтіні салыстырылады. Сонымен қатар аудармадағы түсіндірмелі тәсілдердің рөлі, ұлттық реалийлердің берілуі және көркемдік реңк сақталуы талданады. Аударманың түркі әлемі арасындағы рухани байланыс пен әдеби ықпалдастықты күшейтудегі маңызы атап өтіледі.Item Open Access С. Мұратбековтің "Күсен-Күсеке" әңгімесінің орыс тіліне аударылуы(Suleyman Demirel University, 2009) Адаева ЕрмекБұл мақалада С. Мұратбековтің "Күсен-Күсеке" әңгімесінің орыс тіліне аударылу мәселесі қарастырылады. Шығармадағы басты кейіпкерлердің мінез-құлқы, тіл ерекшелігі мен ұлттық колоритінің аудармада қаншалықты сақталғаны зерттеледі. Г. Садовников аудармасында түпнұсқаның негізгі мазмұны мен авторлық стильдің көбін жеткізе алғанымен, кейбір репликалар мен сипаттамаларда қосымша сөздер енгізілгені, кейіпкерлердің сөз мәнері мен эмоциялық реңкі толық берілмегені байқалады. Мақалада түпнұсқа мен аударма арасындағы диалогтар мен баяндау ерекшеліктері салыстырмалы түрде талданады. Сонымен қатар, шығарманың көркемдік және мәдени ерекшеліктерін аудармада сақтау маңыздылығы, ұлттық сөздердің аударылуы мен көркем ойды жеткізу мәселесі талқыланады.Item Open Access Жаны қазақ, тегі түрік(Suleyman Demirel University, 2008) Дандай ЫсқақұлыБұл мақалада Фадли Фазылұлы Әлидің өмір жолы, ғылыми-педагогикалық қызметі және қазақ тілі мен түркі әлеміне қосқан үлесі жан-жақты сипатталады. Автор оның Ақысқа (Месхет) түріктерінің ұрпағы екенін, 1944 жылғы депортация салдарынан отбасы Қазақстанға қоныстанғанын баяндайды. Ф.Әлидің қазақ ортасында өсіп, қазақ тілін жетік меңгеріп, кейін қазақ филологиясына сүбелі еңбек қосқан тұлғаға айналуы мақала өзегіне айналған. Ғалымның лексикография, диалектология, түркітану салаларындағы еңбектері, аудармашылық қызметі, Түркия және түркі әлемі туралы зерттеулері атап көрсетілген. Сондай-ақ оның қоғамдық қызметі, мемлекеттік тілге қатысты ұстанымы мен қазақ мәдениетіне деген жанашырлығы ерекше бағаланады.Item Open Access Түрік ғалымдары М.Әуезов туралы(Suleyman Demirel University, 2007) Шабан АйдогдуБұл мақалада түрік ғалымдарының Мұхтар Әуезовтің шығармашылық мұрасы мен тұлғасына қатысты көзқарастары қарастырылады. Авторлар Әуезовті тек қазақ халқының ғана емес, бүкіл түркі әлеміне ортақ рухани тұлға ретінде сипаттайды. Мақалада «Абай жолы» эпопеясының түрік тіліне аударылуы, оның сюжеті мен композициялық құрылымының сақталуы атап өтіледі. Сонымен қатар аудармада кездесетін көркемдік, лексикалық және синтаксистік сәйкессіздіктерге назар аударылады. Түрік ғалымдары аудармашылардың шығарманы толыққанды көркемдік деңгейде жеткізе алмауын кәсіби тәжірибенің жеткіліксіздігімен байланыстырады. Мақала түркі халықтары арасындағы әдеби және мәдени байланысты нығайту үшін аударма ісін жетілдіру қажеттігін айқындайды. Сондай-ақ, ортақ тілдік негіздерді салыстыра зерттеу болашақ аудармалардың сапасын арттыруға мүмкіндік беретіні атап өтіледі.