Search Results

Now showing 1 - 2 of 2
  • ItemOpen Access
    Романдағы кейіпкер портреті бейнеленуінің психологиялық ерекшеліктері
    (Suleyman Demirel University, 2008) Мұратбек Әйтімов
    Бұл мақалада қазақ романдарындағы кейіпкер портретін бейнелеудің көркемдік және психологиялық ерекшеліктері талданады. Автор кейіпкер тұлғасын ашуда портреттің маңызын, оның мінез-құлық, дүниетаным және ішкі жан-дүниемен байланысын айқындайды. Қазақ әдебиетінің классикалық және қазіргі дәуіріндегі эпикалық шығармалар мысалында (М.Әуезов, С.Мұқанов, Ғ.Мүсірепов, І.Есенберлин, С.Елубай және т.б.) кейіпкердің сырт келбеті мен ішкі күйзелісінің бірлікте берілуі қарастырылады. Портрет арқылы жазушының ұлттық-этнографиялық сипаттарды, дәуір шындығын және адам психологиясын бейнелеу шеберлігі көрсетіледі. Сонымен қатар, З.Ахметовтің портретке қатысты теориялық тұжырымдары мен «Ақ боз үй» сияқты туындылардағы нақты мысалдар негізінде кейіпкер бейнесін жасаудың поэтикалық тәсілдері талданады. Мақалада портреттік бейнелеудің көркемдік жинақтаудағы қызметі мен психологиялық тереңдігі айқындалып, қазақ романдарының эстетикалық табиғаты жаңаша қырынан бағаланады.
  • ItemOpen Access
    Қазіргі қазақ романдарының дәстүрлі-тарихылық негіздері
    (Suleyman Demirel University, 2009) Мұратбек Әйтімов
    Мақалада қазіргі қазақ романдарының тарихилық және дәстүрлі негіздері зерттеледі. Қазақ прозасындағы өмір шындығы халық әдебиеті мен шежірелік мұраларға сүйеніп бейнеленгені көрсетіледі. Әбунәсір әл-Фараби, Қорқыт Ата, Захир ад-дин Бабыр, Мұхаммед Хайдар Дулати сияқты тұлғалардың шығармалары қазіргі қазақ романдарының тарихи шындық пен көркемдік шешім поэтикасына негіз болғанын дәлелдейді. Мақалада «Бабырнама» мен «Тарих-и Рашиди» туындыларының композициялық құрылымы, кейіпкерлер бейнесі, тарихи кезеңдер мен табиғат көріністерін бейнелеу тәсілдері талданады. Автор қазіргі қазақ романдарының қалыптасуында халық әдебиеті, этнография, тарих, философия, табиғат және әлеуметтік құбылыстардың көркемдік негіз ретіндегі ықпалына назар аударады. Мақала қазақ романы жанрының дәстүрлі-тарихи сабақтастығы мен көркемдік дамуын көрсетуге бағытталған.