2 results
Search Results
Now showing 1 - 2 of 2
Item Open Access Қазақ тіліндегі қатаң дауыссыз дыбыстардың артикуляциясын оқытудың көрнекі әдістемесі(Suleyman Demirel University, 2008) Жүнісбек АрманМақалада қазақ тіліндегі қатаң дауыссыз дыбыстардың артикуляциялық ерекшеліктерін оқыту әдістемесі қарастырылады. Қатаң дауыссыздар П, Т, С, Ш, К және Қ дыбыстарынан тұрады және олардың жасалу орны (ерін, тіл ұшы, тіл ортасы, тілшік) мен жасалу амалы (тоғысыңқы, жуысыңқы) арқылы жіктелуі көрсетілген. Автор әр дыбыстың көрнекі моделі мен рентгенсызба тәсілі арқылы артикуляциясын нақты көрсетуге мән береді. Мақалада қазақ тіліндегі қатаң дауыссыздардың ағылшын, орыс тілдерінен айырмашылығы, оқытудағы практикалық қиындықтар, дыбыстардың дұрыс айтылуын үйретудегі әдістемелік ұсыныстар талданады. Сонымен қатар, жуысыңқы дыбыстардың екі түрі – жинақы (С) және жайылыңқы (Ш) ерекшеліктеріне назар аударылған.Item Open Access Қазақ тіліндегі дауысты дыбыстардың жасалым моделін жүйелеу(Suleyman Demirel University, 2007) Жүнісбек АрманМақалада қазақ тіліндегі дауысты дыбыстардың жасалым табиғаты мен фонетикалық жүйесі моделдеу негізінде қарастырылады. Автор жалаң және құранды дауыстыларды айырым белгілер арқылы анықтап, олардың артикуляциялық ерекшеліктерін текше, үшкіл-призма және үшкіл-шаршы үлгілерімен түсіндіреді. Жалаң дауыстылардың моделі үшкіл-призма түрінде ұсынылады, өйткені ол дауыстылардың сандық құрамын және жасалым белгілер жүйесін дәл көрсетеді. Ал құранды дауыстылардың моделі үшкіл-шаршы пішінінде беріледі, бұл олардың құрылымдық табиғатын көрнекі етеді. Дауыстылардың жүйе құрау принципінде әр дыбыстың орны тұрақты және бір дыбыстық белгі өзгерсе, басқа дыбыс пайда болатыны көрсетіледі. Мақала қазақ тілінде дыбыстардың сапалық редукциясы болмайтындығын дәлелдейді және дауысты фонемалардың біртұтас, жүйелі ұйымдасуын айқындайды.