2 results
Search Results
Now showing 1 - 2 of 2
Item Open Access Грамматикалық категория және лексика-грамматикалық категорияның сипаты(Suleyman Demirel University, 2007) Жолшаева МайраБұл мақалада тіл жүйесіндегі грамматикалық категория мен лексика-грамматикалық категорияның өзара байланысы мен айырмашылығы қарастырылады. Автор тілдік бірліктерді жіктеуде олардың лексикалық семантикасы мен грамматикалық мағынасына сүйенудің маңызын айқындайды. Лексика-грамматикалық категория сөздің лексикалық және грамматикалық мағыналарының бірлігінен туындайтындықтан, ол сөздің мағынасын ішінара өзгертіп, оған қосымша реңк үстейді. Ал таза грамматикалық категорияда түбір мағынасы сақталып, тек грамматикалық мағына жасалады. Мақалада С.Исаев пен Ы.Маманов секілді ғалымдардың пікірлері салыстырылады және етістіктің болымды/болымсыз тұлғалары, модификациялы етістіктер сияқты мысалдар арқылы категориялардың мәні ашылады. Зерттеу нәтижесінде лексика-грамматикалық категорияларда лексикалық мағына басым болса, грамматикалық категорияларда мағынаны тұлғалар жүйесі арқылы білдіру жетекші екендігі көрсетіледі.Item Open Access Лингвистикадағы эксперимент әдісінің маңыздылығы(Suleyman Demirel University, 2010) Жолшаева МайраМақала лингвистикадағы эксперимент әдісінің тарихи дамуы, қолдану салалары және тіл біліміндегі маңызы туралы талдайды. Эксперимент әдісі XIX ғасырдың II жартысынан бастап тілтанымда қолданыла бастады. Оның негізгі нысаны – адам, себебі тілдік құбылыстарды зерттеу тіл қолданушының қабылдау, өңдеу және мәтін жасау әрекетіне тікелей байланысты. Мақала интроспекция, психолингвистика, нейролингвистика, социолингвистика, семасиология, фонетика және морфология салаларында эксперимент әдісінің қолданылуын қарастырады. Ассоциативтік, семантикалық және психологиялық эксперименттер зерттеушіге тіл бірліктерінің семантикалық құрылымын, сөйлеу әрекетін, сөздердің ассоциативтік әлеуетін анықтауға мүмкіндік береді. Эксперимент материалдарының объективтілігі, нақты тілдік сананы көрсету қабілеті, ғылыми тұжырымдарға негіз болу ерекшеліктері атап өтілген. Зерттеуші алынған деректерді талдай отырып, тілдік заңдылықтарды дәлелдеуге немесе жаңа қырларын ашуға мүмкіндік алады. Мақала эксперимент әдісінің лингвистикадағы әдістемелік рөлі мен қазіргі зерттеулердегі қажеттілігін көрсетеді.