Search Results

Now showing 1 - 2 of 2
  • ItemOpen Access
    А.Байтұрсынұлы және қазақ әдебиетіндегі діндәр дәуір жүйесі
    (Suleyman Demirel University, 2011) Еркінбаев Ұ
    Мақалада А. Байтұрсынұлының «Әдебиет танытқыш» еңбегіндегі діндар дәуір ұғымы теориялық поэтика тұрғысынан талданады. Автор қазақ әдебиетіндегі діни сипаттағы шығармалардың жанрлық жүйесін, мазмұндық және көркемдік ерекшеліктерін ғалым тұжырымдары негізінде қарастырады. Діндар дәуірдің қалыптасуына тарихи-әлеуметтік факторлардың әсері, араб-парсы әдеби дәстүрінің ықпалы және оның халықтық әдебиетпен арақатынасы сараланады. Сонымен қатар дін мен көркем шығармашылықтың ара жігі, діншілдік пен рухани таным мәселелері ашылады. Зерттеуде діндар дәуір туғызған қисса, хикаят, насихат, мінажат, толғау сияқты түрлердің жанрлық табиғаты салыстырмалы-тарихи поэтика аясында талданып, А. Байтұрсынұлының ұлттық әдеби ойдағы орны айқындалады.
  • ItemOpen Access
    Қазіргі әдебиеттанудағы герменевтикалық, структуралистік және семиотикалық зерттеу тәсілдері
    (Suleyman Demirel University, 2011) Еркінбаев Ұ
    Мақалада қазіргі әдебиеттануда кеңінен қолданылатын герменевтикалық, структуралистік және семиотикалық зерттеу тәсілдерінің теориялық негіздері мен ерекшеліктері қарастырылады. Герменевтика мәтінді түсіндіру мен интерпретациялауға бағытталса, структурализм көркем туындыны тұтас құрылым ретінде зерттейді. Ал семиотикалық әдіс әдеби шығарманы таңбалар мен белгілер жүйесі ретінде талдайды. Бұл үш тәсілдің басты мақсаты – көркем мәтіннің терең мағыналық, құрылымдық және таңбалық қабаттарын ашу болып табылады. Зерттеу барысында аталған әдістердің өзара байланысы мен айырмашылығы, сондай-ақ олардың қазіргі қазақ әдебиеттануындағы қолданыс аясы талданады. Герменевтикалық тәсіл мәтінді мәдени және тарихи контексте түсінуге мүмкіндік берсе, структурализм мәтіннің ішкі жүйесін, құрылымдық қатынастарын анықтауға бағытталған. Семиотикалық әдіс таңбалар арқылы мағына түзілу процесін саралайды. Мақалада осы үш бағыттың синтезі көркем шығарманы кешенді түрде талдаудың тиімді жолы екені дәлелденеді.