Қазақ сөзінің дыбыс талданымы (анализі)
Loading...
Date
2008
Authors
Journal Title
Journal ISSN
Volume Title
Publisher
Suleyman Demirel University
Abstract
Бұл мақалада қазақ тілінің дыбыс жүйесі дәстүрлі фонетикадан өзгеше тәсілмен қарастырылады. Автор әліпбиге негізделген дыбыс санын анықтау қазақ тілінің шынайы дыбыстық құрамын толық көрсете алмайтынын атап өтеді. Қазақ тілі үндесім (сингармониялық) тіл болғандықтан, оның дыбыстарын мәтіннен дыбысқа қарай талдау әдісі дәл нәтижеге жеткізеді. Зерттеу барысында сөз, буын және дыбыс деңгейлері өзара үндесім әуезі арқылы ажыратылып, тілдегі барлық мүмкін дыбыстық түрленімдер айқындалады. Нәтижесінде қазақ тілінде 20 тірек дыбыс (сингема) және 75 үндесім аллосингема бар екені дәлелденеді. Автор үнді-еуропа тілдеріне тән фонема–аллофон жүйесінің түркі тілдеріне сәйкес келмейтінін көрсетіп, қазақ фонетикасына сингема және аллосингема ұғымдарын енгізуді ұсынады.
Description
Keywords
дыбыс талданымы, сингармонизм, қазақ фонетикасы, фонологиялық талдау, буын әуезі, қазақ тіл білімінің фонетикасы
Citation
Ә. Жүнісбек / Қазақ сөзінің дыбыс талданымы (анализі) / Suleyman Demirel University / Сду хабаршысы, 2008